Dârünnedve Toplantısı ve Peygamberimize Suikast Planı

Dârünnedve toplantısı, Kureyş’in ileri gelenlerinin Peygamberimizi ortadan kaldırmak için Mekke’deki meclis evinde aldığı karardır. Her kabileden bir genç seçilerek aynı anda saldırması planlandı. Allah’ın Peygamberimizi haberdar etmesiyle plan boşa çıktı ve hicret gerçekleşti.

Dârünnedve Nedir?

Dârünnedve, Kusay b. Kilâb’ın Kâbe’nin yakınında yaptırdığı danışma evidir. Mekke’de ortak kararlar burada alınır, savaş kararları burada görüşülür, nikâhlar kıyılırdı. Kureyş’in ileri gelenleri kırk yaşını geçenlerden oluşurdu. Bu mekân, Mekke’nin kabile temelli yönetim yapısının merkeziydi. Daha sonra Emevî halifesi Muâviye bu evi satın alarak idare merkezi yaptı; zamanla Mescid-i Haram’ın genişlemesi içinde kaldı.

Plana Götüren Gelişmeler

İkinci Akabe Biatı‘ndan sonra Müslümanlar gruplar hâlinde Medine’ye hicret etmeye başladı. Kureyş bu gelişmeden endişelendi; çünkü Medine, Şam ticaret yolunun üzerindeydi ve güçlü bir İslam merkezi olursa Mekke ticaretini tehdit edebilirdi. Peygamberimiz henüz Mekke’deydi; Ebû Bekir ve Ali de onunla kalmıştı. Kureyş ileri gelenleri bu durumun sonuçlarını görüşmek üzere Dârünnedve’de toplandı.

Toplantıda Önerilen Çözümler

İbn Abbas’a dayanan rivayete göre, toplantıya Necidli bir şeyh kılığında İblis katıldı ve plan tartışmalarına yön verdi. Toplantıda üç öneri sunuldu: Birincisi, Peygamberimizi zincire vurup hapsetmek. İkincisi, onu Mekke’den sürmek. Üçüncüsü, öldürmek. Ebû Cehil’in önerisi şuydu: Her kabileden güçlü bir genç seçilecek, bunlar aynı anda kılıçlarla vuracak, böylece sorumluluk bütün kabilelere dağılacaktı. Abdümenaf oğulları da bütün kabilelerle savaşamayacağı için diyet kabul etmek zorunda kalacaktı. Meclis bu fikri kabul etti. Bu rivayet Ahmed b. Hanbel’in Müsned’inde geçer; senedin değerlendirilmesinde farklı görüşler olmakla birlikte olayın ana hatları tarihçiler tarafından kabul edilir.

Enfâl suresinin 30. ayeti bu olaya işaret eder: “Hani kâfirler, seni tutuklamak, öldürmek veya sürmek için sana tuzak kuruyorlardı. Onlar tuzak kuruyorlardı, Allah da tuzak kuruyordu. Allah, tuzak kuranların en hayırlısıdır.” Burada “tuzak” ifadesi, Allah’ın müşriklerin planını boşa çıkarması anlamında yorumlanır.

Cebrâil’in Haber Vermesi ve Hz. Ali’nin Fedakârlığı

Peygamberimize Cebrâil gelerek o gece evinde yatmamasını bildirdi. Peygamberimiz öğle vaktinde Ebû Bekir’e gelerek hicret izninin geldiğini söyledi. Akşam olunca gençler Peygamberimizin evini sardı ve uyumasını beklemeye başladı. Peygamberimiz Ali’ye kendi yatağına yatıp yeşil Hadramevt cübbesine bürünmesini söyledi ve ona emanetleri sahiplerine teslim etmesini tembih etti. Ali, ölüm riskini göze alarak bu görevi kabul etti. Peygamberimiz evden çıkarken Yâsîn suresinin ilk ayetlerini okuyup (36/9) avuçla toprak atarak gençlerin arasından geçti; rivayete göre gençler onu görmedi. Bu detaylar İbn Hişâm’da yer alır, sağlamlığı konusunda hadis âlimleri ihtiyatlı davranır.

Sabah gençler Peygamberimizin yatağında Ali’yi görünce şaşırdı. Ali’yi sorguladılar ama bir sonuç alamadılar. Peygamberimiz o sırada Sevr Mağarası’na sığınmıştı. Ayrıntılar Sevr Mağarası yazısında anlatılır.

Plan Neden Başarısız Oldu?

Plan, Allah’ın vahiyle haber vermesi ve Peygamberimizin gizlice ayrılmasıyla boşa çıktı. Ayrıca Ebû Bekir’in önceden hazırlıklı olması, rehber olarak Abdullah b. Urayqıt’ın tutulması, Âmir b. Füheyre’nin yol boyunca koyun sürüsüyle izleri silmesi gibi tedbirler alındı. Bu tedbirler İslam’da tevekkül ile sebeplere sarılmanın birlikte yürüdüğünü gösterir. Hicretin yolculuk ayrıntıları için Hicret Yolculuğu Güzergâhı yazısına bakılabilir. Kureyş ise Peygamberimizi yakalayana yüz deve ödül koyduğunu ilan etti; bu ödül nedeniyle Sürâka b. Mâlik yola çıktı.

Müşriklerin Tedbirleri ve Tuzakları

Peygamberimizin evinin etrafı çevrilmiş olmasına rağmen gençlerin neden onu göremediği sorusu siyer yazarlarını meşgul etmiştir. Bir görüş, uykuya dalmaları ve dikkatlerinin dağılmasıdır; diğer görüş ise doğrudan ilahi bir koruma olduğudur. İslam âlimleri bu olayı Peygamberimizin mucizelerinden biri olarak da değerlendirir. Daha sonra gençlerden birine bir adam gelip “Siz kimi bekliyorsunuz?” diye sorduğunda “Muhammed’i” cevabını verdiler; adam “Allah sizi hüsrana uğratsın, Muhammed çıktı ve başınıza toprak serpip gitti” dedi. Gençler başlarına bakınca toprak buldu. Bu rivayet İbn Hişâm’da geçer.

Kureyş’in bu planı, sonraki yıllarda Bedir’de verilen mücadelenin psikolojik arka planını da oluşturur. Planın Dârünnedve’de alınması, Mekke’nin kolektif karar mekanizmasının bu konuda ne kadar ciddi olduğunu gösterir. Kureyş’in toplumsal yapısı gereği kimse tek başına sorumluluk almak istemiyordu; bu nedenle “kabileler arası dağıtılmış sorumluluk” önerisi kabul gördü.

Olayın Tarihî ve Dinî Değeri

Dârünnedve toplantısı, Kureyş’in Peygamberimizi öldürmeyi bir kolektif karar olarak aldığı tek örnektir. Müşriklerin bu kararı, İslam’ın Mekke’deki gelişimine karşı son çare olarak gördükleri bir tedbirdi. Aynı zamanda Mekke’nin yönetim yapısını anlamak açısından da önemlidir. Bu olay, Müslümanların hicret etmek zorunda kalmasının nedenlerinden biri olarak gösterilir. Hicret ise İslam takviminin başlangıcı oldu. Hz. Ali’nin fedakârlığı da hem kahramanlık hem güven örneği olarak anılır.

Sıkça Sorulan Sorular

Dârünnedve nedir?

Kureyş’in danışma ve karar meclisi olarak kullandığı, Kusay b. Kilâb tarafından Kâbe yakınında yaptırılan toplantı evidir.

Suikast planı nasıl şekillendi?

Kureyş’in her kabilesinden bir genç seçilecek, hepsi aynı anda Peygamberimize kılıç vurarak sorumluluğu paylaşacaktı, böylece Abdümenaf oğulları kan davası açamayacaktı.

Hz. Ali o gece ne yaptı?

Peygamberimizin yatağında, onun yeşil Hadramevt örtüsüne bürünerek yattı; böylece Peygamberimizin Mekke’den ayrıldığı fark edilmedi.

Hangi ayet bu olayla ilgilidir?

Enfâl 8/30: ‘Hani kâfirler seni tutuklamak, öldürmek ya da sürmek için sana tuzak kuruyorlardı…’ ayeti bu olayla ilişkilendirilir.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 9 Mayıs 2026 · Kaynaklar: İbn Hişâm, es-Sîre en-Nebeviyye; İbn Sa'd, et-Tabakātü'l-Kübrâ; Ahmed b. Hanbel, Müsned (İbn Abbas rivayeti); Enfâl Suresi (8/30)

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

• İman nedir, kısaca nasıl tanımlanır?
• İmanın şartları kaçtır ve nelerdir?
• Âmentü duası nedir, ezberlemek şart mıdır?
• İman ile İslam arasında fark var mıdır?
• Kelime-i şehâdet nedir, söyleyen Müslüman olur mu?

Bu içerik nasıl hazırlandı? →