Birinci Akabe Biatı: Medineli 12 Kişinin Biatı ve Önemi

Birinci Akabe Biatı, peygamberliğin on ikinci yılında hac mevsiminde Mina yakınındaki Akabe’de Medineli on iki kişinin Peygamberimize biat etmesidir. Allah’a şirk koşmama ve ahlaki ilkelere uyma sözü verildi; ardından Mus’ab b. Umeyr, Medine’de İslam’ı öğretmek üzere gönderildi.

Medine’den Mekke’ye Giden Yol

Tâif yolculuğu ve Hüzün Yılı sonrasında Peygamberimiz her yıl hac mevsiminde Mekke’ye gelen kabilelere kendini arz etmeye devam etti. Sonuç alamadığı kabileler arasında Kinde, Kelb, Hanîfe ve Âmir b. Sa’saa vardı. Medine (o zamanki adıyla Yesrib), Evs ve Hazrec kabileleri arasında yıllardır süren husumet nedeniyle yorgun düşmüştü. Medine’de yaşayan Yahudiler, yakında bir peygamber geleceğini söylerdi; bu da Medineli Arapların İslam’a ilgisini artıran bir etken oldu.

Peygamberliğin on birinci yılında hac mevsiminde, Peygamberimiz Akabe’de Hazrec’ten altı kişiyle karşılaştı. Onlara İslam’ı anlattı ve Kur’an okudu. Altı kişi Müslüman oldu ve Medine’ye dönüp İslam’ı yaymaya söz verdi. İbn İshak bu altı kişiyi sayar; Es’ad b. Zürâre ve Avf b. Hâris onlardandı.

Biat: Mina’daki Gece Görüşme

Ertesi yıl, on iki kişi geldi: Hazrec’ten on, Evs’ten iki kişi. Gece Akabe’de Peygamberimizle buluştular ve biat ettiler. İbn İshak’ın nakline göre bu biatta Peygamberimize “Allah’a hiçbir şeyi ortak koşmayacağız, çalmayacağız, zina etmeyeceğiz, çocuklarımızı öldürmeyeceğiz, iftira etmeyeceğiz, iyilikte sana isyan etmeyeceğiz” şeklinde söz verdiler. Peygamberimiz de buyurdu: “Bu sözü yerine getirirseniz cennet sizindir. Eğer bunlardan bir şey yaparsanız, işiniz Allah’a kalmıştır; dilerse azap eder dilerse bağışlar.” Bu metin Buhârî’de Ubâde b. Sâmit’ten rivayet edilmiştir (Buhârî, Menâkıbü’l-Ensâr 43). Bu biat, “Kadın biatı” adıyla da anılır; çünkü ilk biatta savaş hakkında bir söz verilmemişti, sonraki Mekke fethinde kadınlardan alınan biatla aynı şartları içeriyordu (Mümtehine 60/12).

Mus’ab b. Umeyr’in Görevlendirilmesi

Biatçılarla birlikte Peygamberimiz, Kur’an’ı ve dini öğretmeleri için Mus’ab b. Umeyr’i Medine’ye gönderdi. Mus’ab, Mekke’nin zengin ailelerinden birinin oğluydu; Müslüman olunca ailesinden mal ve konfordan mahrum kaldı. Es’ad b. Zürâre’nin evinde kaldı ve “Mukri” (Kur’an öğretmeni) olarak anıldı. Kaynaklara göre Medine’de Sa’d b. Muâz ve Üseyd b. Hudayr gibi kabile liderleri Mus’ab’ın tebliğiyle Müslüman oldu. Sa’d b. Muâz’ın Müslüman olmasıyla Abdüleşhel kabilesinin tamamı İslam’ı kabul etti. Bir yıl içinde Medine’de pek az ev İslam’dan habersiz kaldı.

Biatın Önemi

Birinci Akabe, Medine’de İslam’ın yayılması için bir köprü oldu. Peygamberimiz ilk kez Mekke dışında bir topluluktan söz alıyordu. Mus’ab’ın faaliyeti ise Peygamberimizin gelmeden önce Medine’de bir zemin oluşturdu. Bu aşama, İkinci Akabe Biatı‘nın hazırlığı oldu. Ayrıca Kureyş’in baskısından bunalan Müslümanlar için yeni bir sığınak imkânı doğdu. Bu durum, Habeşistan’a hicret (Habeşistan Hicretleri) sürecinden sonra ikinci bir hicret kapısı demekti.

Kureyş’in Habersizliği

Biat gece gizlice yapıldı. Kureyş ancak sonradan bu gelişmeyi öğrendi. Medineli Müslümanlar, Medine’ye dönüşte topluluklarını bilgilendirdi. Bu sırada Mekke’deki baskılar sürüyordu (bkz. Mekke’de İşkence Gören Müslümanlar). Medineli Müslümanların desteği, Peygamberimizin güven içinde tebliğ edebileceği bir merkez olacağı umudunu doğurdu. İslam tarihçileri, bu olayı “İslam devletinin temelleri” olarak değerlendirir.

Medine’nin O Dönemdeki Durumu

Birinci Akabe’ye giden süreci anlamak için Medine’nin sosyal yapısına bakmak gerekir. Şehirde Evs ve Hazrec kabileleri ile Kaynuka, Nadîr ve Kurayza Yahudi kabileleri yaşıyordu. Hicret’ten kısa süre önce yaşanan Buâs Savaşı (yaklaşık 617) Evs ve Hazrec’i yıpratmış, aralarında kalıcı bir barış ortamı sağlayacak tarafsız bir lidere ihtiyaç duyulmuştu. Bu nedenle Mekke’den gelen ve adil olarak tanınan Peygamberimizin çağrısı Medineliler için hem dinî hem toplumsal bir umut oluşturdu. Tarihçiler bu etkeni Medine’nin İslam’a açık olmasının sebeplerinden biri sayar.

Ayrıca Medineli Arapların Yahudilerden “yakında gelecek peygamber” haberini duymuş olması, Peygamberimizi gördüklerinde “Bu, Yahudilerin sözünü ettiği peygamber olmasın; onlar bizden önce ona ulaşmasın” demelerine yol açtığı rivayet edilir (İbn Hişâm). Bu anlatı, İslam’a girişin yalnızca siyasi ihtiyaçla açıklanamayacağını, aynı zamanda mesajın kabulüne dayandığını vurgular.

Terimlerin Anlamı: Biat ve Akabe

“Biat” sözlükte alışveriş, akit ve söz verme anlamına gelir; terim olarak bir lidere itaat ve destek sözü verme anlamında kullanılır. “Akabe” ise dağ yolundaki tepe, geçit demektir. Mina’da Cemre-i Akabe (büyük şeytan taşlama yeri) civarındaki bu mevki, bugün hac ibadetinde şeytan taşlama yeri olarak bilinen bölgeye yakındır. Orada bu olayın hatırasını taşıyan Mescid-i Beyat bulunmaktadır. Hacılar bu mescidi ziyaret edebilir; ancak ziyaret ibadetin bir parçası değil, tarihî bir hatıradır.

Sıkça Sorulan Sorular

Birinci Akabe Biatı ne zaman yapıldı?

Peygamberliğin on ikinci yılında (yaklaşık 621), hac mevsiminde Mina yakınlarındaki Akabe’de yapıldı.

Biat edenler kimlerdi?

Medine’den Hazrec ve Evs kabilelerine mensup on iki kişi; bunların ikisi Evs, on kişi Hazrec’tendi. Önceki yıl Peygamberimizle görüşen altı kişinin bir kısmı da gruptaydı.

Biatın şartları nelerdi?

Allah’a şirk koşmamak, hırsızlık ve zina yapmamak, çocukları öldürmemek, iftira atmamak ve iyilikte Peygamberimize isyan etmemek.

Mus’ab b. Umeyr neden Medine’ye gönderildi?

Medineli Müslümanlara Kur’an ve din öğretmek ve İslam’ı yaymak için gönderildi; Es’ad b. Zürâre’nin evinde kalıp İslam’ı anlatması sonucu Medine’de Müslümanlar çoğaldı.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 19 Eylül 2026 · Kaynaklar: İbn Hişâm, es-Sîre en-Nebeviyye; İbn Sa'd, et-Tabakātü'l-Kübrâ; Buhârî, Menâkıbü'l-Ensâr 43; Müslim, Hudûd

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

• İman nedir, kısaca nasıl tanımlanır?
• İmanın şartları kaçtır ve nelerdir?
• Âmentü duası nedir, ezberlemek şart mıdır?
• İman ile İslam arasında fark var mıdır?
• Kelime-i şehâdet nedir, söyleyen Müslüman olur mu?

Bu içerik nasıl hazırlandı? →