İlk Müslüman Olanlar Kimlerdir? Sâbikûn-ı Evvelûn Listesi

İlk Müslümanlar, Peygamberimizin ilk vahiyden sonra gizli davetine karşılık veren kişilerdir. Kaynaklar, kadınlar arasında Hz. Hatice, çocuklar arasında Hz. Ali, yetişkin erkekler arasında Ebû Bekir ve azatlılar arasında Zeyd b. Hârise’yi ilk iman edenler olarak sayar. Bunlara “Sâbikûn-ı Evvelûn” denir.

Sâbikûn-ı Evvelûn Ne Demektir?

Tevbe suresinin 100. ayeti, “Muhacirlerden ve Ensâr’dan imanda öne geçenler ile onlara güzellikle uyanlardan Allah hoşnut olmuştur” der. Bu ayetteki “es-sâbikūnel-evvelûn” ifadesi, ilk Müslümanlara verilen ortak isim olmuştur. Âlimler öncülüğün sınırı konusunda farklı ölçüler koyar: kimi Bedir’e, kimi Hudeybiye’ye, kimi de Mekke’den hicrete katılmaya kadar uzanan kuşakları kapsar.

Dar anlamda, Mekke’nin gizli davet döneminde Müslüman olanlar bu gruba girer. Bu dönem, Gizli Davet Dönemi ve Dârülerkam yazısında anlatılmaktadır.

İlk İman Edenler

Hz. Hatice: Birçok âlim, Hz. Hatice’nin hem ilk iman eden kişi hem de ilk Müslüman kadın olduğunu söyler. İlk vahyin ardından Peygamberimizi teselli etmesi ve ilk namaza katılması rivayet edilir. Hayatı için Hz. Hatice ile Evlilik yazısı okunabilir.

Hz. Ali: Ebû Tâlib’in oğlu olan Ali, o sırada yaklaşık on yaşlarında, Peygamberimizin himayesinde bir çocuktu. Tirmizî’de geçen bir rivayete göre, Peygamberimize peygamberlik pazartesi günü geldi; Ali de salı günü namaz kıldı. Çocukluğu nedeniyle “çocuklar içinde ilk Müslüman” olarak anılır.

Ebû Bekir: Mekke’nin saygın tüccarı Ebû Bekir, yetişkin erkeklerden ilk iman eden kişi olarak kabul edilir. İsmi İslam öncesinde Abdullah b. Ebî Kuhâfe’dir; “Sıddîk” lakabını sonra aldı. Hemen bu dinin tebliğine girişti ve tanıdığı kişileri ona davet etti.

Zeyd b. Hârise: Peygamberimizin azatlı kölesi ve evlatlığıdır. Hz. Hatice’nin Peygamberimize hediye ettiği Zeyd, azatlılar arasında ilk iman eden kişidir. Kur’an’da adı geçen tek sahabîdir (Ahzâb 33/37).

Ebû Bekir’in Çağrısıyla Müslüman Olanlar

İbn İshak’ın aktardığı üzere Ebû Bekir, güvendiği kişilere İslam’ı anlatmış ve şu isimler onun çağrısıyla Müslüman olmuştur: Osman b. Affân, Zübeyr b. Avvâm, Abdurrahman b. Avf, Sa’d b. Ebî Vakkās ve Talha b. Ubeydullah. Bunlar daha sonra “aşere-i mübeşşere” (cennetle müjdelenen on sahabî) arasında yer almıştır. Ayrıca Ebû Ubeyde b. Cerrâh, Erkam b. Ebi’l-Erkam, Osman b. Maz’ûn, Ubeyde b. Hâris ve Said b. Zeyd’in de erken dönemde Müslüman olduğu bilinir.

Kadınlar ve Köleler

İlk Müslümanlar arasında toplumun farklı tabakaları vardı. Kadınlardan Ümmü Eymen, Esmâ bint Ebî Bekir, Fâtıma bint Hattâb ve Ümmü Fadl gibi isimler anılır. Bilâl-i Habeşî, Ammâr b. Yâsir, Habbâb b. Eret, Sümeyye ve Yâsir gibi zayıf görülen Müslümanlar ise ağır işkencelere maruz kaldı. Bu işkencelerin ayrıntıları için Mekke’de İşkence Gören İlk Müslümanlar ve İslam’ın İlk Şehidi Hz. Sümeyye yazılarına bakılabilir.

İlk Müslümanların Sayısı ve Davetin Yayılması

Gizli davet yaklaşık üç yıl sürdü. Bu dönemde iman edenlerin sayısı konusunda kesin rakam yoktur; bazı kaynaklar bu sayının otuz-kırk kişi olduğunu söyler. Daha sonra açık davete geçildi. Bu aşama için Açık Davet ve Safâ Tepesi yazısına göz atılabilir. İlk vahyin gelişi hakkında bilgi için ise Fetret-i Vahiy ve Hira Mağarası yazılarını inceleyebilirsiniz.

Erken Dönemde Müslüman Olmanın Bedeli

İlk Müslümanların çoğu, kabilesinin koruması olmayan veya ailesi tarafından tepki gören kişilerdi. Bu nedenle öncülük, yalnızca bir sıra değil, aynı zamanda bir sınav olarak kabul edilir. Ebû Bekir, Bilâl-i Habeşî gibi köleleri satın alıp azat ederek onlara destek oldu. Rivayete göre Bilâl’i Ümeyye b. Halef’in elinden, Âmir b. Füheyre’yi ise başka bir sahibinden azat etti. Sa’d b. Ebî Vakkās ise Müslüman olduğunda annesinin yemek içmeyi bırakarak tepki gösterdiğini, ancak Lokman suresi 31/15 ayetinin indiğini nakleder (Müslim, Fezâilü’s-sahâbe). Bu ayet, anne babaya iyilik emrini korurken şirkte itaat etmemeyi öğütler.

Zübeyr b. Avvâm’ın ise henüz on altı yaşlarında iken Müslüman olduğu, amcasının onu hasır içinde dumanla sıkıştırarak dininden döndürmeye çalıştığı rivayeti de siyer kaynaklarında geçer; ancak ayrıntılar zayıf kaynaklara dayanabilir. Genel olarak ilk Müslümanların aile baskısı, ekonomik boykot ve fiziksel işkence ile karşılaştığı kesindir.

Ömer’in kız kardeşi Fâtıma ve eşi Said b. Zeyd de gizlice Müslüman olanlar arasındaydı. Bu iki kişinin evinde Habbâb b. Eret Kur’an öğretiyordu; Ömer’in Müslüman oluşuna giden olay bu evde başladı.

Sıralama Tartışmasının Anlamı

“İlk Müslüman kimdir?” sorusu tarih boyunca bazen mezhep tartışmalarının konusu da olmuştur. Klasik müellifler (İbn İshak, Taberî, İbn Abdilber vb.) bu rivayetleri farklı kategorilere ayırarak uzlaştırmıştır: kadın, çocuk, yetişkin erkek ve köle. Bu yaklaşım, bir ilk sıralaması üzerinden üstünlük iddiası yapmak yerine, her birinin farklı alanda öncü olduğunu gösterir. Bu nedenle ilk Müslümanları anarken tarafsız bir dil kullanmak, tarihsel doğruluğun gereğidir.

Sıkça Sorulan Sorular

İslam’ı ilk kabul eden kadın kimdir?

Çoğu kaynağa göre Hz. Hatice, hem kadınlar hem de tüm insanlar arasında İslam’ı ilk kabul eden kişidir.

İslam’ı ilk kabul eden erkek kimdir?

Bu konuda Ebû Bekir, Ali ve Zeyd b. Hârise adları verilir. Yetişkin erkeklerde Ebû Bekir, çocuklarda Ali, azatlılarda Zeyd öne çıkarılarak rivayetler uzlaştırılır.

Sâbikûn-ı Evvelûn ne demektir?

İslam’a ilk girenler, imanda öne geçenler anlamına gelir. Tevbe suresi 9/100 ayetinde Allah’ın hoşnut olduğu topluluk olarak anılırlar.

Ebû Bekir’in daveti sonucu kimler Müslüman oldu?

Rivayete göre Osman b. Affân, Zübeyr b. Avvâm, Abdurrahman b. Avf, Sa’d b. Ebî Vakkās ve Talha b. Ubeydullah Ebû Bekir’in çağrısıyla Müslüman oldu.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 7 Haziran 2026 · Kaynaklar: İbn Hişâm, es-Sîre en-Nebeviyye; İbn Sa'd, et-Tabakātü'l-Kübrâ; Tirmizî, Menâkıb; TDV İslâm Ansiklopedisi, "Sâbikūn-ı Evvelûn" ve "Ebû Bekir" maddeleri

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

• İman nedir, kısaca nasıl tanımlanır?
• İmanın şartları kaçtır ve nelerdir?
• Âmentü duası nedir, ezberlemek şart mıdır?
• İman ile İslam arasında fark var mıdır?
• Kelime-i şehâdet nedir, söyleyen Müslüman olur mu?

Bu içerik nasıl hazırlandı? →