Oruç Keffareti Nasıl Ödenir? Altmış Gün Oruç

Bu yazıda öğrenecekleriniz

Hadisteki Dayanak
Kefaretin Şartları
Birinci Aşama: Köle Azat Etmek

Oruç keffareti, Ramazan orucunu kasten ve mazeretsiz yeme-içme veya cinsel ilişki ile bozan kişiye gereken ağır bir ibadettir. Sırasıyla köle azat etmek, gücü yetmezse iki ay aralıksız oruç tutmak, buna da gücü yetmezse altmış fakiri doyurmaktır. Kefaretin yanında bozulan günün kazası da yapılır.

Hadisteki Dayanak

Ebû Hüreyre’nin rivayetine göre bir adam Hz. Peygamber’e gelip Ramazan’da gündüz eşiyle ilişkide bulunduğunu söylemiş, Hz. Peygamber de “Bir köle azat edebilir misin?” diye sormuştur. Adam “Hayır” deyince “İki ay aralıksız oruç tutabilir misin?” diye sormuş, adam yine “Hayır” cevabını verince “Altmış fakiri doyurabilir misin?” demiştir (Buhârî, Savm; Müslim, Sıyâm). Bu hadis, kefaretin üç aşamalı ve sıralı olduğunu gösterir. Zıhâr kefareti konusunda Mücâdele Suresi’nde de benzer bir üçlü sıralama vardır (Mücâdele 58/3-4). Fakihler oruç kefaretini bu delillere dayandırmıştır.

Kefaretin Şartları

Hanefî mezhebine göre kefaret gerektiren durum şunlardır: Ramazan ayı olması, kişinin niyetle oruca başlamış olması, orucu kasten ve mazeretsiz bozması, yeme-içme veya cinsel ilişki gibi tam bir bozma yapması ve şüphe bulunmaması. Unutarak, yanılarak veya zorlanarak oruç bozma durumunda kefaret gerekmez. Hastalık veya yolculuk mazereti olan, orucu bozmakta ruhsatı bulunan kişiye de kefaret gerekmez. Şâfiî ve Hanbelî mezheplerinde kefaret yalnızca cinsel ilişki için gerekir; Hanefî ve Mâlikî mezheplerinde ise kasten yeme-içme de kefaret gerektirir.

Birinci Aşama: Köle Azat Etmek

Köle azat etmek, tarihî şartlarda köle bulunan dönemlerde birinci seçenekti. Günümüzde köle bulunmadığı için bu aşama uygulanmaz; kişi doğrudan ikinci aşamaya geçer. Bu nedenle bugün kefaret iki ay oruç veya altmış fakiri doyurma şeklinde ödenir. Bu aşamaların sıralı olduğuna dikkat edilmelidir: İkinci seçeneğe gücü yetenin üçüncüyü seçmesi doğru değildir.

İkinci Aşama: İki Ay Aralıksız Oruç

Kefaret olarak altmış gün oruç tutulur ve bu oruç aralıksız (peş peşe) olmalıdır. Arada mazeretsiz bir gün oruç tutulmazsa, baştan başlamak gerekir. Hayız halindeki kadın için ise bu durum mazeret kabul edilir: Hanefî mezhebinde hayız, aralıksızlığı bozmaz; hayız bitince oruca devam edilir. Nifas ise kefaret orucunu keser ve baştan başlanır. Yolculuk ve hastalık gibi mazeretler de hükme göre değerlendirilir. Bayram günleri ve teşrik günleri oruç tutulması yasak olduğundan, kefaret orucu bu günlere denk gelmeyecek şekilde planlanır; Ramazan Bayramı ve Kurban Bayramı gün sayısına dahil edilmez, bu da aralıksızlığı bozar. Bu nedenle iki ayı bayramlara rastlamayacak bir zamanda başlatmak uygun olur.

Üçüncü Aşama: Altmış Fakiri Doyurmak

İki ay oruç tutmaya gücü yetmeyen (yaşlılık, hastalık gibi) kişi altmış fakiri doyurur. Doyurma, sabah ve akşam yemeği olmak üzere her fakire iki öğün yemek yedirmekle veya her birine bir fitre miktarı (yaklaşık bir buçuk-iki kilogram buğday veya bedeli) vermekle yapılır. Aynı fakire altmış gün art arda yemek verilebilir; altmış ayrı fakir bulmak şart değildir. Doyurmada yemeğin normal bir öğün olması ve fakirlerin doymasına dikkat edilir. Para olarak ödeme de caizdir; bu durumda miktar, yetkili kurumların açıkladığı fitre bedeline göre hesaplanır.

Kefaretin Önemi ve Önlem

Kefaret, orucun hürmetini koruma amacı taşır. Ramazan orucu, Müslümanların en önemli ibadetlerinden biri olduğundan, kasten bozmanın ağır bir telafisi vardır. Kişi bu duruma düşmemek için orucuna dikkat etmeli, mazeretsiz oruç bozmaktan kaçınmalıdır. Kefaret ödeyen kişi aynı zamanda tövbe ve istiğfar etmeli, bir daha tekrarlamamaya niyet etmelidir. Şüpheli durumlarda, örneğin kasıtlı olup olmadığı belirsiz hâllerde, müftülüğe danışmak gerekir. Çünkü kefaret ağır bir yükümlülüktür ve yalnızca şartları tam gerçekleştiğinde söz konusudur.

Ramazan’da orucu bilerek bozmaktan kaçının.
Kefaret gerekiyorsa derhal ödemeye başlayın ve ertelemeyin.
Kefaret orucuna başlamadan bayram günlerini hesaba katın.
Gücünüz yetmiyorsa fakir doyurma seçeneğini değerlendirin.

Kusma ve eşler arası yakınlaşma konularında oruçluyken kusmak ve oruçluyken eşler arası yakınlaşma, kaza-keffaret farkı için kaza ve keffaret gerektiren durumlar arasındaki fark, fidye için fidye nedir, kimler fidye verebilir ve hamile-emzikli kadınlar için hamile ve emzikli kadınlar oruç tutmalı mı yazıları incelenebilir.

Kefaret Orucunda Pratik Planlama

Kefaret orucuna Ramazan’dan sonra, bayram ve teşrik günlerine rastlamayacak bir tarihte başlamak gerekir. Örneğin Şevval’in üçüncü gününden başlayan kişi, Kurban Bayramı’na denk gelmeyecek şekilde altmış günü tamamlayabilir. Aralıksız oruç tutarken hastalık gibi mazeret çıkarsa, durumu bir müftülüğe sorarak devam etmek veya fakir doyurma yoluna geçmek mümkündür.

Sıkça Sorulan Sorular

Oruç keffareti nedir?

Ramazan orucunu kasten yeme-içme veya cinsel ilişki ile bozan kişiye gereken, köle azat etme, iki ay aralıksız oruç veya altmış fakiri doyurma şeklindeki cezai ibadettir.

Keffaret sırası nasıldır?

Önce köle azat etmek; bu mümkün değilse iki ay peş peşe oruç; buna gücü yetmiyorsa altmış fakiri doyurmak.

İki ay aralıksız oruç kesilirse?

Mazeretsiz bir gün bile ara verilirse baştan başlanır. Kadınlarda hayız mazeret sayılır ve süre bozulmaz.

Fakiri doyurmak nasıl olur?

Altmış fakire iki öğün yemek yedirilir veya her birine bir fitre miktarı verilir; aynı fakire altmış gün verilebilir.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 28 Eylül 2026 · Kaynaklar: Buhârî, Savm; Müslim, Sıyâm (Ebû Hüreyre rivayeti); Mücâdele Suresi (58/3-4); TDV İslâm Ansiklopedisi, "Keffâret" md.; Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal (Oruç)

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

Bu içerik faydalı oldu mu?

Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.

Bu içerik nasıl hazırlandı? →