Oruç Tutulması Yasak ve Mekruh Olan Günler

Oruç tutmak her zaman sevap olsa da bazı günlerde yasaklanmıştır. Ramazan ve Kurban bayramlarının birinci günlerinde oruç tutmak haramdır. Kurban Bayramı’nın teşrik günlerinde ve şüphe gününde ise mekruhtur. Cuma veya Cumartesi gününü tek başına oruçla geçirmek de Hanefî kaynaklarında mekruh görülür.

Kesin yasak olan günler: Bayramın ilk günleri

Ramazan Bayramı’nın birinci günü ve Kurban Bayramı’nın birinci günü oruç tutmak haramdır. Ebû Saîd el-Hudrî’nin rivayetine göre Peygamberimiz Fıtır ve Adha günlerinde oruç tutmayı yasaklamıştır (Buhârî, Savm; Müslim, Sıyâm). Bu yasak, bayram günlerinin Allah’ın ikram ettiği yeme-içme günleri olmasından kaynaklanır.

Bayram günü oruç tutan kişinin orucu geçerli olmaz ve günaha girer; ancak bir gün oruç adamış olup bayram gününe denk gelirse bu oruç ertelenerek başka günde tutulur. Ayrıntılar bayram günü oruç tutmak yazısında açıklanmıştır.

Teşrik günleri

Kurban Bayramı’nın birinci günü hariç, Zilhicce’nin 11, 12 ve 13. günlerine teşrik günleri denir. Peygamberimiz bu günler için “Teşrik günleri yeme, içme ve Allah’ı zikretme günleridir” buyurmuştur (Müslim, Sıyâm). Hanefî mezhebinde bu günlerde oruç tutmak tahrimen mekruhtur, yani harama yakın mekruhtur. Mâlikî ve Şâfiî mezheplerinde de benzer bir hüküm vardır; yalnızca hac sırasında temettü hacılarının oruç tutabilmesi gibi ayrıntılar farklılık gösterir.

Zilhicce ayında nafile oruç planı yapanlar için bu günlerin istisna olduğunu bilmek önemlidir. Arefe orucuyla ilgili ayrıntılar Zilhicce ve Arefe orucu yazısında yer almaktadır.

Şüphe günü

Şaban ayının otuzuncu günü, Ramazan hilalinin görülüp görülmediği belli olmadığı için “şüphe günü” olarak adlandırılır. Ammâr b. Yâsir’den nakledilen bir rivayette, şüpheli günde oruç tutanın Ebü’l-Kâsım’a (Peygamberimiz’e) isyan etmiş olacağı bildirilir (Ebû Dâvûd, Savm; Tirmizî, Savm). Hanefî mezhebinde şüphe gününde Ramazan niyetiyle oruç tutmak mekruhtur. Ancak kişi o günü zaten alışkanlık olarak oruç tutuyorsa veya kaza oruç niyetiyle tutuyorsa, bu mekruh değildir.

Ramazan hilalinin tespiti tartışmaları için hilal tartışması yazısına bakılabilir. Günümüzde hesaplama yöntemleri yaygınlaştığı için şüphe günü pratikte daha az karşılaşılan bir durumdur.

Cuma ve Cumartesi günleri

Ebû Hüreyre’nin rivayetine göre Peygamberimiz, öncesinde veya sonrasında bir gün oruç tutmadıkça yalnızca Cuma günü oruç tutmayı yasaklamıştır (Buhârî, Savm; Müslim, Sıyâm). Cumartesi için de Abdullah b. Büsr’den bir rivayet vardır: Farz oruç dışında Cumartesi günü oruç tutmayın (Ebû Dâvûd, Savm; Tirmizî, Savm). Bu rivayetin senedi tartışmalıdır. Bu hükümler Hanefî ve Şâfiî kaynaklarında genel olarak tenzihen mekruh şeklinde değerlendirilir.

• Cuma, Cumartesi veya Pazar günü, bir önceki veya sonraki gün oruç tutmakla yan yana yapılırsa mekruhluk kalkar.
• Arefe, Aşure, Eyyam-ı Biyz veya adak gibi özel bir sebebe denk geliyorsa kerahet söz konusu olmaz.

Konunun ayrıntıları sadece Cuma veya Cumartesi günü oruç tutmak yazısındadır.

Visal ve aralıksız oruç

Gece boyunca hiçbir şey yemeden oruca devam etmeye visal orucu denir. Peygamberimiz ashabına bunu yasaklamış, kendisine mahsus olduğunu bildirmiştir (Buhârî, Savm; Müslim, Sıyâm). Hanefî mezhebinde de visal orucu mekruhtur. Ayrıca bütün yılı aralıksız oruçla geçirmek (savm-ı dehr) da pek hoş görülmemiştir; çünkü bu, bedenin hakkını ihmal anlamına gelir. Abdullah b. Amr’a yapılan ölçülü oruç tavsiyesi de bu anlayışı yansıtır.

Kadınlar için özel durumlar

Hayız ve nifas hâlindeki kadının oruç tutması geçerli değildir ve haramdır. Bu konu regl döneminde oruç yazısında anlatılmıştır. Eşi yanında bulunan bir kadının, Ramazan dışında nafile oruç tutmadan önce kocasının iznini alması, hadislerde tavsiye edilir (Buhârî, Nikâh; Müslim, Zekât). Bu hüküm, aile içi uyumu gözetmek için konulmuştur; farz oruçlar için izin gerekmez.

Nafile oruca başlayanlar için

Yasak olmayan bir günde nafile oruca başlayan kişi, Hanefî mezhebine göre orucunu tamamlamalıdır; bozarsa kaza gerekir. Bu hüküm nafile orucu bozmak yazısında ele alınmıştır. Yasak günlerde oruca başlanırsa, o oruç ister bayram günü ister teşrik günü olsun, mazeretsiz bozulmasa da kerahetle karşılanır. Misafirlik gibi sosyal durumlarda oruç bozma ruhsatı için misafirlikte nafile orucu bozmak yazısına bakılabilir. Yıl boyu faziletli günlerde oruç tutmak isteyenler Muharrem ve Aşure orucu ve Recep ve Şaban’da oruç yazılarından yararlanabilir.

Adak ve kaza orucunun yasak günlerle ilişkisi

Yasak günlerde tutulması istenen oruç türleri de vardır. Örneğin biri “Bayramın ilk günü oruç tutacağım” diye adakta bulunursa, bu adak sahih olsa da yerine getirilmesi yasak gün nedeniyle ertelenir ve başka bir günde kaza edilir. Teşrik günlerinde adak orucu konusunda Hanefîler, tutulursa geçerli olduğunu ama günah işlendiğini kabul eder. Bayram günlerinde kaza veya kefaret orucu tutmak da yasaktır, çünkü yasak nafile ile sınırlı değil, her tür oruç içindir.

Hac yapanların temettü ve kıran hacılarında şükür orucu gibi özel durumlar için teşrik günlerinde oruca izin veren görüşler de bulunur. Bu ayrıntılar hac ibadetinin kapsamında öğrenilmelidir. Genel kural olarak sıradan Müslüman, yasak günlerde oruç tutmaktan kaçınmalıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Hangi günlerde oruç tutmak haramdır?

Ramazan ve Kurban bayramlarının birinci günlerinde oruç tutmak haramdır; teşrik günleri ise mekruhtur.

Şüphe günü nedir?

Ramazan hilalinin görülüp görülmediği belirsiz olan Şaban’ın otuzuncu günüdür.

Cuma günü oruç tutmak yasak mı?

Yalnızca Cuma günü oruç tutmak mekruhtur; öncesinde veya sonrasında bir gün eklenirse mekruhluk kalkar.

Visal orucu nedir?

Geceyi de yemeden geçirerek orucu kesintisiz sürdürmektir; mekruhtur.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 8 Ekim 2026 · Kaynaklar: Buhârî, Savm; Müslim, Sıyâm (bayram günleri orucu yasağı); Müslim, Sıyâm (teşrik günleri); Ebû Dâvûd, Savm; Tirmizî, Savm (şüphe günü); TDV İslâm Ansiklopedisi, "Oruç" maddesi

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

• İman nedir, kısaca nasıl tanımlanır?
• İmanın şartları kaçtır ve nelerdir?
• Âmentü duası nedir, ezberlemek şart mıdır?
• İman ile İslam arasında fark var mıdır?
• Kelime-i şehâdet nedir, söyleyen Müslüman olur mu?

Bu içerik nasıl hazırlandı? →