Sadece Cuma veya Cumartesi Günü Oruç Tutmak Caiz mi?

Yalnızca Cuma günü ya da yalnızca Cumartesi günü nafile oruç tutmak, çoğu fıkıh kaynağında tenzihen mekruh kabul edilir. Cuma ile birlikte Perşembe veya Cumartesi tutulursa kerahet kalkar. Kaza, adak, kefaret orucu ya da Arefe gibi özel bir güne denk gelmesi hâlinde de sorun yoktur.

Cuma günü orucuyla ilgili hadisler

Ebû Hüreyre’den nakledilen hadiste Peygamberimiz, “Sizden biri, öncesinde veya sonrasında bir gün oruç tutmadıkça yalnızca Cuma günü oruç tutmasın” buyurmuştur (Buhârî, Savm; Müslim, Sıyâm). Cuveyriye bint el-Hâris’ten gelen rivayette ise Peygamberimiz, Cuma günü oruçlu olan Cuveyriye’ye “Dün oruç tuttun mu?” diye sormuş, hayır cevabını alınca “Yarın tutmayı düşünüyor musun?” demiş, o da hayır deyince orucunu bozmasını söylemiştir (Buhârî, Savm).

Bu rivayetler, Cuma gününün yalnız başına oruçla özel kılınmaması gerektiğini gösterir. Âlimler bunun sebebini şöyle açıklar: Cuma günü haftanın bayramı gibidir; ibadetler ve zikir bakımından önemli bir gündür ve bu günü gün boyu oruçla geçirmek, Cuma namazı ve hutbe için gereken dinçliği azaltabilir. Ayrıca farz bir gün olmadığı hâlde farz gibi algılanması da engellenmek istenmiştir.

Cumartesi günü orucu

Abdullah b. Büsr’den nakledilen bir hadiste şöyle buyurulur: “Farz kılınan oruç dışında Cumartesi günü oruç tutmayın. Sizden biri üzüm kabuğu veya ağaç dalı dışında bir şey bulamazsa onu çiğnesin” (Ebû Dâvûd, Savm; Tirmizî, Savm; İbn Mâce, Sıyâm). Hadis hakkında hadisçiler arasında görüş ayrılığı vardır; bazıları senedini zayıf bulmuş, bazıları sahih ya da hasen kabul etmiştir.

Cumartesi gününün oruçla özel kılınmaması, Yahudilerin bu günü kutsal sayması ve onlara benzemekten sakınma ilkesine dayandırılır. Bu nedenle fıkıh âlimleri, Cumartesi’yi tek başına oruçla geçirmeyi mekruh görmüş, ancak bir gün öncesi veya sonrası ile birleştirilmesi hâlinde kerahetin kalktığını belirtmişlerdir.

Mezheplerin görüşleri

Hanefî mezhebinde Cuma ve Cumartesi günü tek başına oruç tutmak hakkında görüş ayrılığı vardır. Hanefî kaynaklarında farklı görüşler aktarılır: Bazıları Cuma orucunu mekruh görmezken, sonraki kaynakların çoğu tenzihen mekruh sayar. Pratikte pek çok fetva, Cuma veya Cumartesi gününü diğer bir günle birleştirmeyi tavsiye eder.

• Şâfiî: Cuma tek başına tutulursa mekruh, öncesi veya sonrası ile tutulursa değildir.
• Hanbelî: Cuma tek başına mekruh olarak aktarılır; Cumartesi için de benzer bir yaklaşım vardır.
• Mâlikî: Cuma orucunu mekruh görmez ve Cumartesi orucunda ihtiyatlı davranır.

Farklı görüşler karşısında kişi, mezhebinin ve müftülük fetvalarının yol göstermesine bakabilir. İhtiyatlı olan, Cuma veya Cumartesi orucunu yan günlerle birlikte tutmaktır.

Kerahetin kalktığı haller

Aşağıdaki durumlarda Cuma veya Cumartesi günü tek gün oruç tutmak mekruh olmaz:

• Perşembe-Cuma ya da Cuma-Cumartesi şeklinde ardışık tutulması,
• Kaza orucu, adak orucu veya kefaret orucu niyetiyle tutulması,
• Arefe, Aşure, Eyyam-ı Biyz gibi özel bir güne denk gelmesi,
• Kişinin Davud orucu gibi bir düzen çerçevesinde alışkanlıkla oruç tutuyor olması.

Bu şartlar çerçevesinde Cuma ve Cumartesi günlerinin oruç tutmaya engel olmadığı anlaşılır. Örneğin Pazartesi-Perşembe orucu tutanlar için bir hafta içinde bu günlerin yeri olmadığı için sorun çıkmaz; fakat gün aşırı oruç tutanların düzeni Cuma’ya denk gelirse mekruh olmaz. Davud orucu hakkında bilgi için Davud orucu yazısına bakılabilir.

Cuma gününün diğer ibadetleri

Cuma günü, Cuma namazı, hutbe dinlemek, salavat getirmek, gusül abdesti almak ve Kehf Suresi okumak gibi uygulamalarla öne çıkan bir gündür. Bir Cuma gününde oruç tutma konusunda tereddüt yaşayan kişi, bu ibadetleri aksatmadığı sürece oruç tutabilir. Nafile oruç ibadet ritmine uyumlu olmalıdır. Zira oruç, kişiyi ibadetlerden alıkoymamalı; aksine destekleyici olmalıdır.

Bu konuyu genel olarak yasak ve mekruh günler çerçevesinde görmek için oruç tutulması yasak ve mekruh olan günler yazısı da incelenebilir. Cuma günü orucu bozulursa kaza gerekir mi sorusu için nafile orucu bozmak yazısına göz atılabilir. Yılın faziletli oruçları için ise Recep ve Şaban’da oruç yazısı faydalıdır.

Pratik çözümler ve örnekler

Bu hükümlerle karşılaşan bir kişi pratikte kolay çözümler üretebilir. Haftada tek gün oruç tutmak isteyen biri, Cuma yerine Pazartesi ya da Perşembe gününü seçerek hem sünnete uygun hareket eder hem de kerahetten kurtulur. Cuma günü oruç tutmak isteyen kişi ise Perşembe akşamı niyet ederek iki gün üst üste oruç tutabilir. Eyyam-ı Biyz günleri Cuma’ya denk gelirse, bu zaten ayın ortasındaki üç günlük bir orucun parçası olduğu için sorun yaşanmaz; ayrıntılar Eyyam-ı Biyz orucu yazısındadır.

Unutarak veya bilmeyerek yalnız Cuma gününü oruçlu geçiren kişi, orucunu bozmak zorunda değildir; çünkü kerahet tenzihî niteliktedir ve oruç geçerli olur. Önemli olan, gelecekte bu bilgiye göre hareket etmektir. Konuyla ilgili başka bir uygulama da misafirlikte yaşanır: Cuma gününe denk gelen nafile oruç sırasında ikram edilen yemek karşısında yapılabilecekler misafirlikte nafile orucu bozmak yazısında açıklanmıştır.

Sıkça Sorulan Sorular

Sadece Cuma günü oruç tutmak günah mıdır?

Günah değil, tenzihen mekruhtur. Perşembe veya Cumartesi ile birleştirilirse kerahet kalkar.

Cumartesi günü oruç tutulur mu?

Tek başına tutmak mekruhtur; Cuma ya da Pazar ile birlikte tutulabilir.

Kaza orucunu Cuma günü tutmak mekruh mudur?

Hayır. Kaza, adak ve kefaret orucu için kerahet söz konusu değildir.

Arefe Cuma’ya denk gelirse oruç tutulur mu?

Evet. Arefe orucu özel bir gün olduğundan kerahet olmaz.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 25 Ekim 2026 · Kaynaklar: Buhârî, Savm; Müslim, Sıyâm (Cuma günü orucu); Ebû Dâvûd, Savm; Tirmizî, Savm (Cumartesi orucu); TDV İslâm Ansiklopedisi, "Cuma" ve "Oruç" maddeleri; Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal (İbadetler)

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

• İman nedir, kısaca nasıl tanımlanır?
• İmanın şartları kaçtır ve nelerdir?
• Âmentü duası nedir, ezberlemek şart mıdır?
• İman ile İslam arasında fark var mıdır?
• Kelime-i şehâdet nedir, söyleyen Müslüman olur mu?

Bu içerik nasıl hazırlandı? →