Zilhicce Orucu ve Arefe Günü Orucunun Fazileti

Zilhicce ayının ilk dokuz günü, özellikle dokuzuncu gün olan Arefe, nafile oruç için en faziletli zamanlardandır. Hadislere göre Arefe günü orucu, bir önceki ve bir sonraki yılın günahlarına kefaret olur. Kurban Bayramı’nın birinci günü ve teşrik günlerinde ise oruç tutulmaz.

Zilhicce’nin ilk on günü

Zilhicce, hac ibadetinin eda edildiği ve haram aylar arasında yer alan bir aydır. Bu ayın ilk on günü, Kur’an’da “belirli günler” ve Fecr Suresi’nde “on gece” olarak anılan zamanlarla ilişkilendirilir. İbn Abbâs’ın rivayetine göre Peygamberimiz, hiçbir günde yapılan salih amelin, bu on günde yapılandan Allah katında daha sevimli olmadığını söylemiş; sahâbîler “Allah yolunda cihad da mı?” diye sorunca, canı ve malıyla çıkıp hiçbir şeyle dönmeyen kişi dışında cihadın bile geçemeyeceğini belirtmiştir (Buhârî, Îdeyn).

Bu yüzden bu günlerde namaz, zikir, tekbir, sadaka ve oruç gibi ibadetler artırılır. Zilhicce’nin ilk dokuz günü oruç tutmak, bazı rivayetlerde Peygamberimiz’in uygulaması olarak aktarılır (Ebû Dâvûd, Savm; Nesâî, Sıyâm); bu rivayetin senedi konusunda âlimler arasında tartışma bulunur. Bu yüzden dokuz gün oruç tutmak, kesin bir sünnet değil, genel faziletli gün hükmüne dayanan müstehap bir ibadet olarak anlaşılır.

Arefe günü orucunun delili

Arefe günü, Zilhicce ayının dokuzuncu günüdür ve Kurban Bayramı’ndan bir gün öncesine denk gelir. Ebû Katâde el-Ensârî’den nakledilen hadiste Peygamber Efendimiz, Arefe günü orucu hakkında şöyle buyurur: “Arefe günü orucunun, bir önceki yılın ve bir sonraki yılın günahlarına kefaret olmasını Allah’tan umarım” (Müslim, Sıyâm).

Buradaki günahların affedilmesi, âlimlerce küçük günahlar olarak yorumlanır. Büyük günahlar için tövbe gerekir ve kul hakkı da ayrıca ödenmelidir. Bu hadis, orucun fazileti bakımından önemli bir müjde sunar ve nafile oruç türleri arasında Arefe gününe özel bir yer kazandırır. Peş peşe iki yıla kefaret olması, Arefe orucunu en değerli nafile oruçlardan biri yapar.

Hacılar Arefe orucu tutar mı?

Arefe orucu, Arafat’ta vakfe yapan hacılar için tavsiye edilmez. Ebû Hüreyre’den nakledilen bir rivayette Peygamberimiz’in Arafat’ta Arefe günü oruç tutmayı yasakladığı bildirilir (Ebû Dâvûd, Savm; İbn Mâce, Sıyâm). Bu rivayetin güçlü olmadığını söyleyenler de bulunsa da, âlimlerin çoğu hacının o gün dua ve ibadete yoğunlaşması için oruç tutmamasının daha uygun olduğunu belirtir. Hanefî mezhebinde hacıların Arefe günü oruç tutması mekruh sayılır.

Hac yapmayan Müslümanlar ise Arefe gününü oruçlu geçirmeye teşvik edilir. Hac mevsiminde ibadet eden hacılarla gönül birliği içinde olmak, o gün tekbir getirmek ve dua etmek de ayrıca faziletli görülür. Arefe günü sabahından itibaren tekbir getirmeye başlanır; bu gelenek Kurban Bayramı’nın dördüncü günü ikindi namazına kadar sürer.

Oruç tutulmayan günler

Zilhicce ayında oruç tutulmaması gereken günler vardır. Kurban Bayramı’nın ilk günü olan Zilhicce’nin onuncu günü ile teşrik günleri olarak bilinen on birinci, on ikinci ve on üçüncü günlerinde oruç tutmak yasaktır. Hanefî mezhebi, bayram günü ve teşrik günlerinde oruç tutmayı tahrimen mekruh sayar. Bu günler yeme, içme ve bayram sevinci günleridir. Peygamberimiz, teşrik günlerini yeme, içme ve Allah’ı anma günleri olarak nitelemiştir (Müslim, Sıyâm).

• Zilhicce 10: Kurban Bayramı’nın birinci günü (oruç yasak).
• Zilhicce 11, 12, 13: Teşrik günleri (oruç yasak veya mekruh).
• Zilhicce 1-9: Nafile oruç için müsait günler.

Bu yasaklar ve istisnalar oruç tutulması yasak ve mekruh olan günler yazısında topluca ele alınmıştır. Ayın ortasına denk gelen ve Zilhicce’de teşrik gününe rastlayan Eyyam-ı Biyz orucunda da ilgili ayrıntılar bulunmaktadır.

Niyet ve uygulama

Arefe orucu nafile bir oruçtur; niyet gece yapılabileceği gibi, sabah öğleden önce yeme içme olmamışsa yapılabilir. Sahur yapmak sünnettir, iftar ise güneş battıktan sonra yapılır. Kaza borcu olan kişi Arefe gününü kaza niyetiyle tutarak hem borcunu ödeyebilir hem de o günün faziletine ortak olmayı umabilir. Ayrıntılar için kaza borcu olanın nafile orucu yazısı faydalıdır.

Arefe günü Cuma gününe denk gelirse, tek başına Cuma günü oruç tutmak mekruh olsa da, Arefe orucu ayrı bir fazilet taşıdığı için bu durumda oruç tutulabilir. Bu bilgilerin ayrıntısı sadece Cuma veya Cumartesi günü oruç tutmak yazısındadır.

Diğer faziletli oruçlarla birlikte

Yıl içinde nafile oruç planı yapmak isteyen kişi Zilhicce’nin dokuz günü, Muharrem ve Aşure orucu, Şevval altı günü ve Davud orucu gibi seçenekleri değerlendirebilir. Hepsinde ortak ölçü, kişinin gücüne ve sorumluluklarına uygun bir düzen kurmasıdır. Recep ve Şaban aylarındaki oruç düzeni için ise Recep ve Şaban’da oruç yazısına bakılabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Arefe günü orucu nedir?

Zilhicce’nin dokuzuncu günü tutulan nafile oruçtur; bir önceki ve bir sonraki yılın günahlarına kefaret olması umulur.

Arefe orucu farz mıdır?

Hayır, müstehap bir nafile oruçtur.

Hacılar Arefe orucu tutar mı?

Arafat’ta bulunan hacıların o gün oruç tutmaması daha uygundur.

Bayram günü oruç tutulur mu?

Hayır. Kurban Bayramı’nın ilk günü ve teşrik günlerinde oruç tutulmaz.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 18 Nisan 2026 · Kaynaklar: Müslim, Sıyâm (Ebû Katâde rivayeti, Arefe orucu); Buhârî, Îdeyn (Zilhicce'nin ilk on günü); Ebû Dâvûd, Savm; Nesâî, Sıyâm; TDV İslâm Ansiklopedisi, "Arefe" ve "Zilhicce" maddeleri

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

• İman nedir, kısaca nasıl tanımlanır?
• İmanın şartları kaçtır ve nelerdir?
• Âmentü duası nedir, ezberlemek şart mıdır?
• İman ile İslam arasında fark var mıdır?
• Kelime-i şehâdet nedir, söyleyen Müslüman olur mu?

Bu içerik nasıl hazırlandı? →