Pazartesi ve Perşembe Orucu: Fazileti, Delili ve Uygulaması

Pazartesi ve Perşembe orucu, Peygamber Efendimiz’in (s.a.v.) devam ettiği ve teşvik ettiği, her hafta tutulabilen nafile bir oruçtur. Sünnet kabul edilir ve müstehaptır. Amellerin bu iki günde Allah’a arz edildiğine dair rivayet, bu orucun fazileti açısından en çok anılan dayanaktır.

Hadislerdeki dayanaklar

Hz. Âişe’den nakledilen rivayete göre Peygamber Efendimiz Pazartesi ve Perşembe günleri oruç tutmaya özel bir gayret gösterirdi (Tirmizî, Savm; Nesâî, Sıyâm; İbn Mâce, Sıyâm). Bu günlerin gerekçesi sorulduğunda, Ebû Hüreyre’nin rivayet ettiği hadiste şöyle buyurulur: Ameller Pazartesi ve Perşembe günleri âlemlerin Rabbine arz edilir. Ben amelimin oruçlu iken arz edilmesini isterim (Tirmizî, Savm).

Bir başka rivayette Ebû Katâde, Pazartesi orucunun sebebini sorduğunda Peygamberimiz, “O gün ben doğdum ve o gün bana ilk vahiy geldi” buyurmuştur (Müslim, Sıyâm). Bu rivayet Pazartesi gününün hem doğum hem de vahyin başlangıcı olması bakımından özel bir yere sahip olduğunu gösterir.

Fazileti ve hikmeti

Bu orucun fazileti, kişinin haftalık düzenli bir ibadet alışkanlığı edinmesidir. İlk sürekli oruç arayışında olanlar için kolay bir başlangıçtır; çünkü haftada iki gündür, fakat bir yılda yaklaşık yüz gün oruç demektir. Amellerin arz edilmesi bilgisi, kişide bilinç ve sorumluluk duygusunu güçlendirir.

• Haftalık düzenli bir ibadet ritmi oluşturur.
• Nefis terbiyesi ve sabır kazandırır.
• Kaza borcu olanlar için kaza orucunu bu günlere yerleştirmek kolaylık sağlar.
• Sağlık açısından da dengeli bir aralıklı oruç düzeni olarak değerlendirilebilir.

Hikmet konusunda yorumlar çeşitlidir; asıl dayanak sünnettir. Bu orucun tutulması müstehaptır; terk edenin günahı yoktur. Orucun hikmetlerine dair daha geniş bilgi için orucun hikmetleri yazısına bakılabilir.

Nasıl tutulur?

Pazartesi ve Perşembe orucu, nafile olduğu için niyetin gece yapılması şart değildir. Hanefî mezhebine göre fecirden sonra, öğleden (zeval vaktinden) önce, henüz bir şey yememiş ve içmemişse niyet edilebilir. Yine de gece niyet etmek en güzelidir. Sahur yapmak sünnettir ve bereket sebebidir; Peygamberimiz “Sahur yapın, çünkü sahurda bereket vardır” buyurmuştur (Buhârî, Savm; Müslim, Sıyâm).

Orucun tutulacağı günde iftar vakti geldiğinde acele edilmeli ve hurmayla ya da suyla iftar edilmelidir. İftar adabı hakkında bilgi için hurmayla iftar yazısı faydalıdır. Nafile oruçta, mazeret olmadan bozmak hoş değildir; ancak nafile oruç bozulursa kaza gerekir. Bu konu nafile orucu bozmak yazısında anlatılmıştır.

Kaza borcu varken Pazartesi-Perşembe orucu

Kaza borcu olan kişi bu günlerde nafile oruç yerine kaza orucu tutabilir. Birçok âlim, bu günlerde kaza niyetiyle tutulan orucun, haftalık nafile orucun faziletine de ortak olmasını umulur görür. Ancak bunun kesin bir hükmü yoktur; ihtiyat, önce kazayı tutmak, ardından nafile orucu sürdürmektir. Ayrıntılar kaza borcu olanın nafile orucu yazısında anlatılmıştır. Kaza orucunun zamanı ile ilgili genel bilgiler ise kaza orucunun zamanı yazısındadır.

Dikkat edilecek hususlar

Bu oruç, sağlıklı ve gücü yerinde kişilerin tutabileceği bir nafiledir. Hasta, yaşlı, hamile veya emziren kadınlar bu ibadeti kendi durumlarına göre değerlendirmelidir. Zorluk yaratıyorsa nafile orucun terk edilmesinde sakınca yoktur. Nafile ibadetlerde itidal esastır. Peygamber Efendimiz, aşırıya kaçmayı hoş görmemiş ve “Bedeninin senin üzerinde hakkı vardır” buyurmuştur (Buhârî, Savm).

Ayrıca, haftanın bu iki günü bayram ve teşrik günlerine denk gelirse oruç tutulmaz; çünkü bu günlerde oruç tutmak yasaktır. Bu istisnalar oruç tutulması yasak ve mekruh günler yazısında açıklanmıştır.

Diğer sünnet oruçlarla birlikte

Pazartesi ve Perşembe orucu, ayın 13, 14, 15. günleri tutulan Eyyam-ı Biyz orucu ve Davud orucu ile birlikte düzenlenen nafile oruç programının bir parçasıdır. Kişi her ay birkaç gün oruç tutmak istiyorsa, bu günleri birleştirerek bir program oluşturabilir. Ancak oruç sayısının gücü zorlamaması esastır.

Sahabe ve tâbiîn uygulaması

Pazartesi ve Perşembe orucu, İslam toplumunda yüzyıllar boyunca devam eden köklü bir gelenektir. Sahâbîlerden Üsâme b. Zeyd, Peygamberimiz’e bu günlerde neden oruç tuttuğunu sormuş ve aldığı cevap, amellerin arz edilmesine işaret etmiştir. Üsâme’nin kendisi de bu günlerde oruç tutmayı alışkanlık hâline getirmiştir. Sonraki nesillerde de zâhidler ve âlimler arasında bu orucu sürdürenlerin çok olduğu kaynaklarda anlatılır.

Anadolu’da da bu gelenek, tekke ve medrese hayatında yaygın olmuştur. Günümüzde Pazartesi-Perşembe orucu, hem gençler hem yaşlılar arasında sevilen bir nafile ibadet olmaya devam etmektedir. Haftalık iki günlük bu ibadet, özellikle iş hayatı yoğun olan kişiler için, Ramazan dışında oruçla bağ kurmayı sürdürmenin en pratik yollarından biridir.

Sıkça Sorulan Sorular

Pazartesi ve Perşembe orucu farz mıdır?

Hayır. Sünnet ve müstehap olan nafile bir oruçtur.

Niyet gece mi yapılmalı?

Nafile oruçta öğleden önce niyet yeterlidir; ancak geceden niyet etmek daha iyidir.

Bu orucun sevabı nedir?

Hadislere göre ameller bu iki günde Allah’a arz edilir; oruçlu iken amel arz edilmesi istenir.

Hamile veya hasta bu orucu tutabilir mi?

Nafile oruç zorunlu değildir. Sağlık durumu elverişli değilse tutulmaz.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 15 Ekim 2026 · Kaynaklar: Tirmizî, Savm; Nesâî, Sıyâm; İbn Mâce, Sıyâm (Pazartesi-Perşembe orucu rivayetleri); Müslim, Sıyâm (Ebû Katâde rivayeti); TDV İslâm Ansiklopedisi, "Oruç" ve "Nafile" maddeleri; Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal (İbadetler)

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

• İman nedir, kısaca nasıl tanımlanır?
• İmanın şartları kaçtır ve nelerdir?
• Âmentü duası nedir, ezberlemek şart mıdır?
• İman ile İslam arasında fark var mıdır?
• Kelime-i şehâdet nedir, söyleyen Müslüman olur mu?

Bu içerik nasıl hazırlandı? →