Abdullah b. Selâm (r.a.) Kimdir? Hayatı, İslam’a Girişi ve Vefatı

Abdullah b. Selâm, Medine’de Yahudi âlimi iken Hz. Peygamber’in Medine’ye gelişinde Müslüman olan, Tevrat bilgisiyle İslam’ın hak olduğunu gören ve cennetle müjdelenenler arasında anılan sahabîdir. Hayatı, farklı inançlardan gelen kişilerin İslam’a girişinin, ilmin ve samimiyetin buluştuğu önemli örneklerinden biridir; hakkındaki bilgiler Buhârî ve Müslim gibi sahih kaynaklarda da yer alır.

Soyu ve Yahudi Âlimi Kimliği

Abdullah’ın asıl adı Hüseyn b. Selâm’dır. Kaynaklarda Hz. Yusuf’un soyundan geldiği, Medine’deki Kaynuka (veya Kaynuk) Yahudilerine mensup olduğu belirtilir. Medine’de Yahudi âlimi olarak büyük saygı görüyordu. Tevrat’ı iyi bilen, peygamberlik hakkında bilgi sahibi biriydi. Hz. Peygamber’in Medine’ye hicretinden önce, Yahudilerin geleceğin peygamberini beklediklerini söyledikleri bilinir. Abdullah, bu bekleyişin ciddi bir takipçisiydi.

Abdullah’ın Medine’deki saygın konumu, Müslüman olmasının önemini artırdı. Yahudi çevresinin tepkisi de bu nedenle sert oldu. Medine’deki Yahudi kabileleri hakkında genel bilgi için Hz. Muhammed’in hayatı yazısı okunabilir.

İslam’a Girişi

Abdullah’ın Müslüman oluşu, Buhârî’de ayrıntılı olarak anlatılır. Hz. Peygamber Medine’ye geldiğinde Abdullah, onun yüzüne bakınca “Bu yüz yalancı yüzü değil” dedi. Hz. Peygamber’in ilk sözleri “Ey insanlar! Selâmı yayın, yemek yedirin, akrabalık bağlarını gözetin, insanlar uyurken namaz kılın; selâmetle cennete girersiniz” idi (Tirmizî, Kıyâmet; İbn Mâce, İkâme; hadis sahih kabul edilir). Abdullah bundan etkilendi ve Müslüman olduğunu ilan etti.

Anlatıya göre Abdullah, Hz. Peygamber’e üç soru sordu: Kıyamet alametlerinin ilki, cennet ehlinin ilk yiyeceği ve çocuğun babasına ya da annesine benzemesi. Hz. Peygamber cevap verdi (Buhârî, Enbiyâ; Menâkıbü’l-Ensâr 52). Bu üç soruya verilen cevaplar, Abdullah’ın peygamberliği anladığı noktaydı. Yahudileri çağırıp onlara Abdullah’ın nasıl biri olduğunu sordu: “Efendimiz ve efendimizin oğlu, en hayırlımız ve en hayırlımızın oğlu” dediler. Abdullah’ın Müslüman olduğunu açıklayınca “O, bizim en kötümüz ve en kötümüzün oğludur” diye iftira ettiler. Abdullah da “Ya Resûlallah! İşte demiştim, Yahudiler iftira eden bir kavimdir” dedi (Buhârî, Menâkıbü’l-Ensâr 52).

Cennet Müjdesi ve Âyetlerle İlişkisi

Sa’d b. Ebî Vakkās’tan gelen sahih rivayete göre Hz. Peygamber, yürüyen bir adam hakkında “Bu cennetliktir” demiş, o adamın Abdullah b. Selâm olduğu belirtilmiştir (Buhârî, Menâkıb 19; Müslim, Fezâilü’s-sahâbe). Ayrıca Abdullah’ın gördüğü rüyayı Hz. Peygamber’e anlatması ve onun “Sen ölünceye kadar İslam’ın sağlam halkasına sarılacaksın” buyurması da rivayet edilir (Buhârî, Menâkıb; Müslim). Bu rivayetler Abdullah’ın güvenilir bir sahabî olduğunu gösterir.

Müfessirler, Ahkâf Suresi’nin 10. âyetinin (“İsrailoğullarından bir şahit buna şahitlik etmişti”) ve Ra’d 13/43’ün Abdullah b. Selâm ile ilişkili olduğunu belirtmişlerdir. Bu yorumlar farklı görüşlerle desteklenmiştir; bazı müfessirler âyetlerin genel olarak Ehl-i kitaptan iman eden kişileri kapsadığını düşünür. Nüzul sebebi konusunda kesin hüküm vermek yerine, müfessirlerin farklı görüşlerini aktarmak daha doğrudur.

Medine’de İlim ve Hizmeti

Abdullah, Müslüman olduktan sonra Medine’de ilimle meşgul oldu; Tevrat ve Kur’an bilgisini birleştirdi. Müslümanlara Yahudi kültürü ve Kitab-ı Mukaddes hakkında bilgi aktardı. İsrâiliyyât konusunda dikkatli olmak gerektiği bilindiğinden, ondan nakledilen bilgiler İslam’ın ölçülerine göre değerlendirilir. Hz. Peygamber, Ehl-i kitaptan rivayet konusunda “Onlara ne tasdik ediniz, ne tekzip ediniz” buyurmuştur (Buhârî, Tefsîr; İ’tisâm). Bu ilke, İsrâiliyyât rivayetlerinin değerlendirilmesinde dikkate alınır.

Abdullah’ın hayatı, diğer ilim sahibi sahabelerle birlikte düşünüldüğünde, İslam’ın farklı bilgi birikimlerini kucakladığını gösterir. Ancak her bilgi, Kur’an ve sünnet süzgecinden geçirilmelidir. Selmân-ı Fârisî de aynı şekilde farklı dinlerden bilgi sahibi bir sahabîdir; ayrıntı için Selmân-ı Fârisî yazısı okunabilir.

Hz. Peygamber’in Diğer Ehl-i Kitaba Yaklaşımı Bağlamında

Abdullah b. Selâm’ın Müslüman oluşu, Medine’deki Yahudi toplumuyla ilişkilerin kırılma noktalarından birine denk gelir. Hz. Peygamber Medine’ye geldiğinde, Yahudi kabileleriyle yazılı bir sözleşme (Medine Vesikası) yaptı; bu sözleşme herkesin dinini ve malını koruyordu. Ancak sonraki yıllarda bazı Yahudi kabilelerinin antlaşmayı ihlal etmesiyle ilişkiler bozuldu. Abdullah ise yeni dininde samimi bir şekilde ilerledi ve eski toplumuna karşı kin beslemeden kendi yolunu seçti. Kur’an, Ehl-i kitabın hepsinin aynı olmadığını da bildirir: “Hepsi bir değildir; Ehl-i kitaptan dosdoğru bir topluluk vardır” (Âl-i İmrân 3/113). Abdullah b. Selâm bu istisnai örneklerden biri olarak anılır.

Bu bakış açısı, günümüzde farklı dinlere mensup insanlarla ilişkilerde genellemeden kaçınmanın, her bireyi kendi durumuyla değerlendirmenin önemini hatırlatır.

Fitne Dönemi ve Vefatı

Abdullah, Hz. Osman’ın kuşatıldığı günlerde evine gidip onu desteklediği, halkı Hz. Osman’ın aleyhine hareket etmekten sakındırdığı rivayet edilir. Hz. Osman ona hâlâ sevgi beslerdi. Hz. Osman’ın şehadetinden sonra fitne dönemlerinde tarafsız kalmayı tercih ettiği, evine kapandığı anlatılır. Hz. Osman hakkında Hz. Osman’ın hayatı yazısı okunabilir.

Abdullah, hicri 43 (663) yılında Medine’de vefat etti. Hz. Peygamber’den 25 hadis rivayet ettiği belirtilir. Faziletleri için örnek davranışları, ilmî mirası için rivayetleri yazısı okunabilir. Aynı dönemden Nuaym b. Mes’ûd’un örnek davranışları yazısı da incelenebilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Abdullah b. Selâm kimdir?

Medine’de Kaynuka veya Kaynuk kolundan Yahudi âlimi iken Hz. Peygamber’in Medine’ye gelişinde Müslüman olan, Tevrat ve İslam bilgisini birleştiren sahabîdir. Asıl adı Hüseyn’dir.

Hz. Peygamber ona hangi adı verdi?

Müslüman olunca Resûlullah onun adını Hüseyn’den Abdullah olarak değiştirdi.

Abdullah b. Selâm’ın cennetle müjdelenmesi nedir?

Sa’d b. Ebî Vakkās’ın rivayetine göre, Hz. Peygamber yürüyen bir adam için “Bu cennetliktir” demiş, o kişinin Abdullah b. Selâm olduğu bildirilmiştir (Buhârî, Menâkıb 19; Müslim, Fezâilü’s-sahâbe).

Yahudiler Abdullah’a nasıl tepki gösterdi?

Müslüman olmadan önce onu “âlimimiz ve âlimimizin oğlu” diyerek övdüler; Müslüman olunca iftira ettiler. Hz. Peygamber bu sırada onların tutumunu açığa çıkardı (Buhârî, Menâkıbü’l-Ensâr 52).

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 3 Eylül 2026 · Kaynaklar: TDV İslâm Ansiklopedisi, "Abdullah b. Selâm" md.; Buhârî, Menâkıb 19; Buhârî, Menâkıbü'l-Ensâr 52; Müslim, Fezâilü's-sahâbe

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

• İman nedir, kısaca nasıl tanımlanır?
• İmanın şartları kaçtır ve nelerdir?
• Âmentü duası nedir, ezberlemek şart mıdır?
• İman ile İslam arasında fark var mıdır?
• Kelime-i şehâdet nedir, söyleyen Müslüman olur mu?

Bu içerik nasıl hazırlandı? →