Emir Sultan Camii ve Türbesi: Bursa’nın Manevi Merkezi

Emir Sultan Camii ve Türbesi, Bursa’da Şemseddin Muhammed b. Ali el-Buhârî’nin (Emir Sultan, ö. 1429) mezarı çevresinde gelişen külliyedir. Buhara doğumlu bu seyyid zat, Yıldırım Bayezid’in damadıdır. Cami, Osmanlı Barok üslubuyla XIX. yüzyılın başında yenilenmiştir ve Bursa’nın manevî merkezlerinden biri sayılır.

Emir Sultan kimdir?

Şemseddin Muhammed b. Ali el-Hüseynî el-Buhârî, 1368 civarında Buhara’da doğdu. Soyunun Hz. Hüseyin’e ulaştığı kabul edilir (seyyid). Genç yaşta ilim ve tasavvuf eğitimi aldı; Nakşibendî çevreleriyle bağlantısı olduğu anlatılır. Hicaz ve Şam’a yolculuk yaptı. Anadolu’ya gelişi XIV. yüzyılın sonlarına rastlar. Bursa’ya yerleştikten sonra Yıldırım Bayezid onun ilmine ve takvasına değer verdi.

Yıldırım Bayezid’in kızı Hundi (Hundi Hatun) ile evlendi ve böylece padişahın damadı oldu. Emir Sultan, Osmanlı’da hem ilmî hem manevî otoriteydi. Bursa’daki Ulu Camii’nde vaaz verdiği ve halkla ilgilendiği anlatılır. Bursa Ulu Camii bu açıdan Emir Sultan’ın halka seslendiği mekân olarak anılır.

Fetret dönemi ve Emir Sultan

Ankara Savaşı’ndan (1402) sonra Osmanlı’daki karışıklık döneminde Emir Sultan’ın Bursa’da kalıp halkla ilgilendiği anlatılır. Çelebi Mehmed’in tahta çıkışında ona destek verenler arasında yer aldığı rivayet edilir. Hayatının ayrıntıları menkıbevî kaynaklarda genişler; ancak onun Osmanlı ilim ve tasavvuf hayatında önemli bir isim olduğu kabul edilir.

Emir Sultan 1429’da Bursa’da vefat etti ve bugünkü türbesinin bulunduğu yere defnedildi. Ölüm yılı kaynaklarda 1429 olarak geçer; bazı kaynaklarda bir iki yıl farklılık görülebilir. Bursa’daki Yeşil Külliye ile aynı dönemin şahsiyetleri arasında yer alır.

Külliyenin tarihçesi

Emir Sultan’ın mezarı başında önce basit bir türbe ve mescit yapıldı. II. Bayezid döneminde (1481-1512) türbe ve cami büyütüldü; külliye bir tekke, imaret ve misafirhane ile genişledi. Bu dönemde Emir Sultan Külliyesi Bursa’nın manevî merkezi hâline geldi. Yapı zamanla çeşitli depremlerde ve yangınlarda zarar gördü.

1804-1805 yıllarında Sultan III. Selim döneminde cami yeniden yapıldı. Bu yenilemede Barok ve Rokoko etkileri belirginleşti. Sonraki dönemde tekrar onarımlar yapıldı. Bugünkü cami bu XIX. yüzyıl yenilemesine ait üslubu taşır.

Mimari özellikler

Emir Sultan Camii, kare planlı, tek kubbeli bir yapıdır. Dış cephesinde Barok süslemeler, kıvrımlı saçaklar ve bol pencere dikkat çeker. Önünde sütunlu bir revak bulunur. Tek minaresi vardır. Bu özellikleri nedeniyle klasik Osmanlı camilerinden farklı bir görünüm sunar. İç mekân kalem işleri ve hat levhalarıyla süslüdür.

Camiin kuzeyinde türbe yer alır. Türbede Emir Sultan’ın sandukası ve eşi Hundi Hatun ile ilgili kabirler bulunur. Türbe çevresinde geniş bir hazire vardır. Camii, Bursa’nın tepesine yakın bir konumda olduğu için şehrin manzarasına hâkimdir.

Ziyaret

Emir Sultan Camii ve Türbesi, Bursa’nın en çok ziyaret edilen yerlerindendir. Özellikle Perşembe ve Cuma günleri yoğunluk yaşanır. Ziyaretçiler türbede dua eder ve Kur’an okur. Cami, aynı zamanda mezuniyet, nişan ve düğünlerde dua için de ziyaret edilen bir mekân hâline gelmiştir.

Diyanet’in kabir ziyareti hakkındaki görüşü, ziyaretin ibret ve dua amacıyla yapılmasıdır. Kabir sahibinden medet ummak, adak adamak veya kabri tavaf etmek gibi davranışlar dinen uygun görülmez. Ziyaretçilerin bu hususlara dikkat etmesi önerilir. Benzer manevî mekânlar için Eyüp Sultan Camii ve Hırka-i Şerif Camii yazılarına bakılabilir.

Bursa’daki diğer tarihî yapılar

Bursa’da Emir Sultan’ın yanı sıra Ulu Camii, Yeşil Külliye, Muradiye Külliyesi, Koza Han ve Osman Gazi ile Orhan Gazi türbeleri bulunur. 2014’te “Bursa ve Cumalıkızık: Osmanlı İmparatorluğu’nun Doğuşu” adıyla UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne alınan bölge, Osmanlı’nın ilk başkenti olarak önemini yansıtır.

Bursa’da gezi için günü iki bölüme ayırmak mümkündür: Sabah Ulu Camii, Koza Han ve çarşı; öğleden sonra Yeşil Külliye ve Emir Sultan. Bu rota hem mimari hem manevî bir bütünlük sunar.

Emir Sultan ve Osmanlı’da seyyid geleneği

Osmanlı’da Hz. Peygamber soyundan gelen seyyidlere ve şeriflere özel saygı gösterilirdi. Nakîbü’l-eşrâf adlı bir makam bu soyun kayıtlarını tutardı. Emir Sultan’ın seyyid olması, onun toplum içindeki itibarını artıran bir unsurdu. Bu gelenek, İslam toplumlarında Ehl-i Beyt sevgisinin bir yansımasıdır. Ancak soyun kendisi başlı başına üstünlük sebebi sayılmaz; üstünlük takva iledir (Hucurât Suresi, 49/13). Ehl-i Beyt âlimlerinin ilmî çizgisi için Muhammed el-Bâkır yazısına bakılabilir.

Külliyedeki yaşam

Osmanlı döneminde Emir Sultan Külliyesi’nde bir tekke işlevi görülür, dervişler burada zikir ve sohbet yapardı. İmaret, ziyaretçilere yemek verir; hazire, devlet adamları ve halk tarafından gömü yeri olarak tercih edilirdi. Zamanla külliye çevresinde bir mahalle oluştu. Bugünkü Emir Sultan Mahallesi bu tarihî yerleşimin devamıdır. Külliyenin sosyal işlevi, Osmanlı külliyelerinin genel yapısıyla örtüşür; bkz. İstanbul’un selâtin camileri.

Sıkça Sorulan Sorular

Emir Sultan kimdir?

Buhara doğumlu seyyid bir mutasavvıf, Yıldırım Bayezid’in damadı ve Bursa’nın manevî şahsiyetlerindendir.

Cami ne zaman yenilendi?

1804-1805 yıllarında III. Selim döneminde Barok üslupla yeniden yapılmıştır.

Ne zaman vefat etti?

1429 civarında Bursa’da vefat etmiştir.

Ziyaret adabı nedir?

Dua ve ibret amacıyla sakin biçimde ziyaret edilir; adak ve medet gibi uygulamalar uygun görülmez.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 16 Eylül 2026 · Kaynaklar: TDV İslâm Ansiklopedisi, "Emîr Sultan" md.; Taşköprîzâde, eş-Şakâiku'n-Nu'mâniyye; Eyice, Semavi, Bursa Emir Sultan Külliyesi; Diyanet (diyanet.gov.tr)

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

• İman nedir, kısaca nasıl tanımlanır?
• İmanın şartları kaçtır ve nelerdir?
• Âmentü duası nedir, ezberlemek şart mıdır?
• İman ile İslam arasında fark var mıdır?
• Kelime-i şehâdet nedir, söyleyen Müslüman olur mu?

Bu içerik nasıl hazırlandı? →