Hâris b. Sımme (r.a.) Kimdir? Hayatı ve Uhud Hatırası

Hâris b. Sımme, Hazrec’in Neccâr kolundan, Bedir seferine katılıp yolda geri dönmek zorunda kalmasına rağmen Bedir ehli sayılan ve Uhud’da Hz. Peygamber’in yanında kalanlar arasında anılan Ensârî sahabîdir. Kaynaklarda hakkında az bilgi bulunsa da, adı siyer tarihinin iki önemli savaşında geçer.

Kaynakların Sunduğu Bilgi

Hâris b. Sımme (veya Sımme b. Amr), Hazrec’in Neccâr oğullarından, Hz. Peygamber’in dayı kabilesi olan çevrenin mensubudur. Adı İbn Hişâm’ın es-Sîre’sinde, Bedir ehli listesi ve Uhud’da Hz. Peygamber’in yanında sebat eden Ensârîler arasında geçer. Tabakat müellifleri onun hakkında kısa kayıtlar vermiştir. Bu durum, ilk dönem Müslümanlarından birçoğunun hayatı hakkında bilgi sınırlılığını gösterir; bu nedenle onun hakkındaki ayrıntılar temkinli aktarılmalıdır. Neccâr oğulları için Ensâr Kimdir? yazısına bakılabilir.

Bedir Yolculuğu ve Pay Hakkı

Siyer kaynaklarına göre Hz. Peygamber Bedir yolculuğu sırasında Ravhâ mevkiinde bazı sahabîleri çeşitli sebeplerle geri döndürmüş veya bırakmıştır. Hâris b. Sımme’nin de bir kırık veya rahatsızlık sebebiyle geri döndüğü, buna rağmen Hz. Peygamber’in ona ganimetten pay verdiği ve ecir bakımından Bedir’e katılanlarla birlikte saydığı rivayet edilir. Bu durum, ibadet ve cihatta niyet ve gayretin, fiilen savaşta bulunmak kadar kıymetli sayıldığını gösterir. Bedir ashabının faziletleri için Bedir Ashabı Kimlerdir? yazısına bakılabilir.

Uhud’da Sebat

İbn İshak’a göre Uhud’da Müslüman saflar dağıldığında Hz. Peygamber’in yanında sebat edenler arasında Hâris b. es-Sımme, Ebû Dücâne, Hubâb b. Münzir, Âsım b. Sâbit, Sehl b. Huneyf ve Üseyd b. Hudayr gibi Ensârîler de bulunur. Bu grup, Hz. Peygamber’in dağ yarığına çekilmesine yardım etmiş ve yaralı Peygamber’e siper olmuştur. Uhud’un genel akışı için Uhud Gazvesi yazısına bakılabilir.

Hâris’in Bildiği ve Bilinmeyen Yönleri

Hâris b. Sımme’nin doğum ve ölüm tarihi hakkında kesin bilgi yoktur. Bazı kaynaklarda Bi’r-i Maûne olayında şehit düşenler arasında anıldığı belirtilse de, bu konuda rivayetler farklıdır. Hz. Ebû Bekir veya Hz. Ömer döneminde vefat ettiğini söyleyenler de vardır. Bu yüzden onun hayatının sonuyla ilgili kesin hüküm vermek yerine, kaynaklardaki farklı rivayetleri belirtmek daha doğrudur.

Bedir yolculuğu sırasında Hz. Peygamber’in Ravhâ’da ordu düzenini kontrol ettiği, bazı kişileri Medine’ye geri gönderdiği ve vekil bıraktığı İbn Hişâm’da anlatılır. Ebû Lübâbe Medine’de vekil kalan, Âsım b. Adî Kuba bölgesinin yönetimine bırakılan kişidir. Hâris b. Hâtıb ve Hâris b. Sımme ise bir sebeple geri dönenler arasındadır ve ikisine de pay verilmiştir. Bu uygulama, Hz. Peygamber’in görevlendirme ve özür hallerinde adaletli davrandığını gösterir. Ebû Lübâbe’nin hayatı için Ebû Lübâbe yazısına bakılabilir.

Uhud günü Hz. Peygamber’in yüzü yaralandı, miğferinin halkaları yanağına battı ve ön dişlerinden biri kırıldı. Ebû Ubeyde b. Cerrâh halkaları çıkarırken kendi ön dişlerini kaybetti; Talha b. Ubeydullah Peygamber’i omuzlayarak dağın yamacına çıkardı. “Muhammed öldürüldü” çığlığı yayılınca moral çöküntüsü yaşandı; Ka’b b. Mâlik, Hz. Peygamber’i tanıyıp “Müjde ey Müslümanlar, Peygamber burada!” diye seslendi. Bu zor anlarda Hz. Peygamber’in etrafında kalanlar arasında Ensâr’dan Hâris b. Sımme’nin de bulunduğu aktarılır. Şehitlerin ve kahramanların listesi için Uhud Şehitleri ve Kahramanları yazısına bakılabilir.

Hâris b. Sımme’nin yaşadığı dönemin atmosferini anlamak için Medine’nin Bedir sonrasındaki durumuna da bakmak gerekir. Bedir zaferi Müslümanları güçlendirmiş, fakat Kureyş’in intikam arzusunu da artırmıştı. Uhud’a giden süreçte Hâris gibi sahabîlerin her an sefere hazır olması, Medine’nin sürekli tehdit altında olduğunu ve her bireyin sorumluluk taşıdığını gösterir. Bu bağlamda bireysel biyografiler, tarihin büyük anlatısının insan yüzünü oluşturur.

Sonuç olarak Hâris b. Sımme, kaynaklarda az yer kaplayan fakat Bedir ve Uhud gibi iki büyük olayda anılması bakımından değerli bir sahabîdir. Kısa kayıtlar, onun gayret ve sadakatinin sonraki nesillere ulaşmasını sağlamıştır. Bu kayıtlar, İslam tarihini yalnız ünlü komutanların değil, birçok sessiz kahramanın birlikte yazdığını da hatırlatır.

Hâris’in Önemi

Hâris b. Sımme’nin hikâyesi, tarihin büyük olaylarında adı çok geçmeyen, ama görev yerinde sebat eden insanların da değerli olduğunu gösterir. Bedir’de niyeti nedeniyle sevap kazanan, Uhud’da Peygamber’i yalnız bırakmayan bir sahabî olarak anılması, Ensâr’ın yanındalık geleneğinin parçasıdır. Örnek alınacak yönleri Faziletleri ve Örnek Davranışları yazısında, rivayetle ilgili bilgiler Rivayetleri yazısında ele alınır. Yakın dönem sahabîlerinden Kays b. Sa’d da benzer bir toplum içinde yetişmiştir.

Sıkça Sorulan Sorular

Hâris b. Sımme kimdir?

Hazrec’in Neccâr kolundan, Bedir’e yola çıkıp yolda rahatsızlanması nedeniyle geri dönen, ancak Hz. Peygamber tarafından Bedir ehli sayılan ve Uhud’da Peygamber’in yanında kalanlar arasında anılan sahabîdir.

Bedir ehli sayılmasının sebebi nedir?

Hz. Peygamber, sefere yolda dönmek zorunda kalan bazı sahabîlere ganimetten pay vermiş ve onları Bedir’e katılmış saymıştır.

Uhud’da nasıl bir rol oynadı?

Peygamber’in yanında kalan küçük Ensâr grubu arasında sayılmıştır.

Hakkında bilgi neden azdır?

Hâris b. Sımme hakkında kaynaklar kısa kayıtlar verir; hadis rivayeti de sınırlıdır.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 21 Temmuz 2026 · Kaynaklar: İbn Hişâm, es-Sîre; İbn Sa'd, et-Tabakāt; İbn Hacer, el-İsâbe; TDV İslâm Ansiklopedisi, "Hâris b. Sımme" md.

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

• İman nedir, kısaca nasıl tanımlanır?
• İmanın şartları kaçtır ve nelerdir?
• Âmentü duası nedir, ezberlemek şart mıdır?
• İman ile İslam arasında fark var mıdır?
• Kelime-i şehâdet nedir, söyleyen Müslüman olur mu?

Bu içerik nasıl hazırlandı? →