Uhud Gazvesi Şehitleri ve Öne Çıkan Sahabiler

Uhud Gazvesi’nde yaklaşık yetmiş Müslüman şehit oldu; Hz. Hamza, Mus’ab b. Umeyr, Abdullah b. Cahş, Abdullah b. Cübeyr, Enes b. Nadr, Hanzala ve Amr b. Cemûh bunlar arasındadır. Hz. Peygamber’i koruyan Talha b. Ubeydullah, Ebû Dücâne, Ebû Talha, Sa’d b. Ebî Vakkâs ve Nesîbe bint Ka’b da savaşın öne çıkan kahramanlarıdır.

Hz. Hamza: Allah’ın ve Resûlü’nün Arslanı

Hz. Peygamber’in amcası Hz. Hamza, Bedir’de ve Uhud’da büyük cesaret gösterdi. Cübeyr b. Mut’ım’ın azatlı kölesi Vahşî’nin mızrağıyla şehit edildi; Hind, cesedine müsle yaptı. Hz. Peygamber onun cesedini görünce ağladı, “Allah’ın ve Resûlü’nün arslanı” diye anıldı. Cesedi için cenaze namazı kılındığı, daha sonra diğer şehitlerin de ona eklenip yetmiş kez kılındığı rivayet edilir. Vahşî sonradan Müslüman oldu; Hz. Peygamber ona yüzünü göstermemesini istedi. Hz. Hamza “Seyyidü’ş-şühedâ” (şehitlerin efendisi) olarak anılır. Uhud’un genel akışı Uhud Gazvesi yazısında verilir.

Mus’ab b. Umeyr

Medine’nin İslam’a açılmasında büyük rolü olan Mus’ab b. Umeyr, Uhud’da Muhacirlerin sancağını taşıyordu. Sancağı elinden bırakmadı; kolları kesilince göğsüyle taşıdı. Hz. Peygamber’e benzediği için ona hücum eden İbn Kamie tarafından şehit edildi, bu nedenle “Muhammed öldürüldü” haberi yayıldı. Defin sırasında kefeni yetmiyordu: Başını örtünce ayakları, ayaklarını örtünce başı açıkta kalıyordu. Hz. Peygamber başının örtülmesini, ayaklarına izhir otu konmasını emretti (Buhârî, Cenâiz; Cihâd). Bu rivayet, sahabenin dünyalık zenginlikten feragatini gösterir.

Abdullah b. Cübeyr ve Okçular

Aynayn tepesinin komutanı Abdullah b. Cübeyr, Hz. Peygamber’in emrine uymada ısrar etti ve Hâlid b. Velîd’in baskınında yaklaşık on kişiyle şehit düştü. Onun duruşu, görev bilinci ve emre itaatin sembolü olmuştur. Savaşın dersleri için Uhud Gazvesi Dersleri yazısı okunabilir.

Ensâr Şehitleri

Ensâr’dan Enes b. Nadr, seksenden fazla yara alarak şehit oldu (Enes b. Nadr); Amr b. Cemûh topal olmasına rağmen çarpıştı (Amr b. Cemûh); Abdullah b. Amr b. Haram, Câbir’in babası olarak şehit düştü (Abdullah b. Amr b. Haram); Hanzala düğün gecesinde çıktı ve şehit oldu; Sa’d b. er-Rebî’ ağır yaralı hâlde Hz. Peygamber’e selam gönderdi. Sa’d b. er-Rebî’ “Allah’ın Resûlü’ne selam söyleyin; Ensâr topluluğuna deyin ki sizden biri sağ kaldıkça Peygamber’e bir şey olursa Allah katında mazeretiniz olmaz” dedi. Bu söz, Ensâr’ın bağlılığını yansıtır.

Hz. Peygamber’i Koruyanlar

Talha b. Ubeydullah elini Hz. Peygamber’in önüne siper etti; eli felç oldu. Sa’d b. Ebî Vakkâs’a Hz. Peygamber “At Sa’d, anam babam sana feda olsun” dedi (Buhârî, Megâzî). Ebû Talha kalkanıyla Hz. Peygamber’i örttü. Ebû Ubeyde b. Cerrâh, Hz. Peygamber’in yanağına batan halkaları çıkarırken ön dişlerini kaybetti. Nesîbe bint Ka’b (Ümmü Umâre), Hz. Peygamber’i korumak için kılıç ve ok kullandı; Hz. Peygamber “Sağıma da soluma da baktığım yerde onu görüyordum” buyurdu. Kadınların savaştaki rolü, yaralıları tedavi ve su dağıtma görevleriyle sınırlı değil, gerektiğinde savunma ile de ilişkilendirilmiştir. Ebû Dücâne için Örnek Davranışları yazısına bakılabilir.

Hanzala ve Diğerleri

Hanzala b. Ebî Âmir’in melekler tarafından yıkanması rivayeti Hanzala (Gasîlü’l-Melâike) yazısında ele alınmıştır. Abdullah b. Cahş da şehitler arasındadır. Abdullah b. Cahş, savaş öncesi Sa’d b. Ebî Vakkâs’la “Allah’ım, düşmanla karşılaşırsam bir gazinin burnunu ve kulağını kessin; sen sorduğunda ‘Bunlar neden kesildi?’ dersen, ‘Senin ve Resûlünün yolunda’ diyeyim” şeklinde dua etti; Sa’d, duanın kabul edildiğini söyler. Rivayet İbn Hişâm ve Hâkim’de yer alır.

Uhud şehitliği bugün Medine’yi ziyaret eden Müslümanların uğradığı manevî noktalardan biridir. Burada Hz. Hamza ve diğer şehitler için dua edilir; ziyaret, sahabenin fedakârlığını hatırlamak ve ölümü düşünmek amacı taşır. Ziyaret adabında abartılı davranışlardan sakınmak, dua ve selam ile yetinmek esastır.

Bu fedakârlıklar, Uhud’un Müslüman hafızasında acı ve izzet duygusunu bir arada taşımasını sağlamıştır.

Şehitlerin hatırası Medine halkının hafızasında canlı kalmış, her yıl Uhud şehitlerine yapılan ziyaretler sahabe döneminden beri sürdürülmüştür.

Şehitlerin Defni

Hz. Peygamber şehitlerin yıkanmadan ve kendi elbiseleriyle, iki üç kişi bir kabre defnedilmesini emretti; “Hangisi Kur’an’ı daha çok biliyorsa onu önce lahde koyun” buyurdu (Buhârî, Cenâiz). Şehitlerin sembolik kabristanı bugün Uhud şehitliği olarak ziyaret edilir. Bir sonraki karşılaşma Hendek Gazvesi‘dir.

Sıkça Sorulan Sorular

Uhud’da kaç şehit verildi?

Kaynaklara göre yetmiş civarında Müslüman şehit oldu; bunların dördü Muhacir, geri kalanı Ensâr’dandı.

Hz. Hamza nasıl şehit oldu?

Vahşî’nin mızrağıyla şehit edildi; Hind cesedine müsle yaptı, Hz. Peygamber bunu yasakladı.

Hz. Peygamber’i kimler korudu?

Talha b. Ubeydullah, Ebû Dücâne, Ebû Talha, Sa’d b. Ebî Vakkâs ve Nesîbe bint Ka’b gibi sahabîler.

Mus’ab b. Umeyr’in kefeni nasıldı?

Kısa bir kefeni vardı; başı örtülünce ayakları, ayakları örtülünce başı açıkta kalıyordu; Hz. Peygamber ayaklarına izhir otu konmasını söyledi.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 6 Ekim 2026 · Kaynaklar: Buhârî, Megâzî; Menâkıb; Müslim, Fezâilü's-sahâbe; İbn Hişâm, es-Sîre; İbn Sa'd, et-Tabakāt; TDV İslâm Ansiklopedisi, "Uhud Gazvesi" md.

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

• İman nedir, kısaca nasıl tanımlanır?
• İmanın şartları kaçtır ve nelerdir?
• Âmentü duası nedir, ezberlemek şart mıdır?
• İman ile İslam arasında fark var mıdır?
• Kelime-i şehâdet nedir, söyleyen Müslüman olur mu?

Bu içerik nasıl hazırlandı? →