🤲 Benim İçin Dua Et Giriş

Bedir Gazvesi Şehitleri ve Öne Çıkan Sahabiler

Gazve Şehitleri ve Öne Çıkan SahabilerGüncelleme: 23 Mayıs 20268 dk okuma

Bedir Gazvesi'nin on dört şehidi, Hz. Hamza, Hz. Ali, Ubeyde b. Hâris, Umeyr b. Hümâm ve Hârise b. Surâka gibi öne çıkan sahabîler ve rivayetleri kaynaklarla anlatılıyor.

Bu yazıda öğrenecekleriniz

  • Şehitlerin Listesi
  • Ubeyde b. Hâris
  • Umeyr b. Hümâm: Hurmaları Atan Sahabî

Bedir Gazvesi’nde on dört Müslüman şehit düştü: altısı Muhacir, sekizi Ensâr’dandı. Ubeyde b. Hâris, Umeyr b. Hümâm ve Hârise b. Surâka gibi isimler, hem savaştaki hem de ahlaki duruşlarıyla Bedir’in kahramanları arasında anılır.

Şehitlerin Listesi

İbn İshak ve İbn Hişâm’ın verdiği listeye göre Muhacir şehitler Ubeyde b. el-Hâris, Umeyr b. Ebî Vakkâs, Zü’ş-Şimâleyn Umeyr b. Abd-i Amr, Âkil b. Bükeyr ve Mihca’ b. Sâlih ile Safvân b. Beyzâ’dır; Ensâr’dan Sa’d b. Hayseme, Mübeşşir b. Abdülmünzir, Yezîd b. Hâris, Umeyr b. Hümâm, Râfi’ b. Muallâ, Hârise b. Surâka, Avf b. Hâris ve Muavviz b. Hâris (İbn Afrâ) şehit düşmüştür. Bu liste kaynaklarda küçük farklılıklar gösterebilir. Savaşın genel çerçevesi Bedir Gazvesi yazısında verilir.

Ubeyde b. Hâris

Hz. Peygamber’in amcaoğlu Ubeyde b. Hâris, Bedir’in bire bir mübarezelerinde Utbe b. Rebî’a ile çarpıştı; Hz. Hamza ve Hz. Ali, Şeybe ve Velîd’i öldürdükten sonra Ubeyde’nin yardımına yetişti. Ubeyde’nin bacağı kesilmişti; savaştan dönüşte Safrâ mevkiinde vefat etti. Hz. Peygamber onun başını dizine koydu, rivayete göre “Ben seni şahit tanıyorum” dedi. Ubeyde Müslümanların ilk şehitlerinden sayılır ve Bedir ordusundaki yaşlı isimlerden biridir.

Umeyr b. Hümâm: Hurmaları Atan Sahabî

Müslim’in İmâret bölümünde Enes b. Mâlik şöyle anlatır: Hz. Peygamber, Bedir günü “Genişliği göklerle yer kadar olan cennete doğru ilerleyin” dedi. Ensâr’dan Umeyr b. Hümâm “Genişliği göklerle yer kadar olan cennet mi?” diye sordu; “Evet” cevabını alınca “Vallahi, ehlinden olmak istiyorum” dedi. Elindeki hurmaları yiyordu; “Bu hurmaları bitirene kadar yaşarsam bu uzun bir hayat olur” diyerek hepsini attı ve çarpışarak şehit oldu. Rivayet, ahiret arzusunun ve cesaretin canlı bir örneğidir; aynı zamanda Hz. Peygamber’in müjdesine sahabenin hemen güvenle karşılık verdiğini gösterir.

Hârise b. Surâka

Buhârî’nin Cihâd bölümünde Enes’ten rivayetle Hârise b. Surâka, Bedir günü seyirci olarak gittiği sırada bir okla vurularak öldü. Annesi Hz. Peygamber’e geldi: “Hârise’nin yerini biliyorsun; cennetteyse sabrederim, değilse ona ağlarım.” Hz. Peygamber “Ey Hârise’nin annesi! Cennette birçok cennet vardır; oğlun Firdevs-i âlâ’dadır” buyurdu. Bu rivayet, kayıp acısı çeken bir anneye sabır ve umut vermenin örneğidir. Bu aileyle ilgili ayrıntı için Enes b. Nadr’ın Rivayetleri yazısındaki isim karışıklığı uyarısına bakılabilir.

Diğer Şehitler

Muavviz b. Hâris ve Avf b. Hâris, Afrâ’nın oğulları olarak Ebû Cehil’e saldıran gençlerle ilişkilidir; kardeşleri Muâz b. Afrâ Ebû Cehil’i yaralayanlardandır. Sa’d b. Hayseme, babasıyla birlikte Bedir’e çıkmak için kura çekişine girmiş, kura kendisine çıkınca şehit olmuştur; rivayete göre baba “Cennet konusunda beni geçme” demişti. Umeyr b. Ebî Vakkâs, Sa’d b. Ebî Vakkâs’ın kardeşi olup on altı yaşında şehit oldu; savaşa alınmamak için saklandığı, Hz. Peygamber’in ise ona izin verdiği rivayet edilir. Mübeşşir b. Abdülmünzir, Ebû Lübâbe’nin kardeşidir. Bu isimler, Bedir’de genç ve yaşlı, Muhacir ve Ensâr ayrımı olmadan şehadete ulaşan sahabîleri temsil eder.

Savaşın Diğer Kahramanları

Bedir’de Hz. Hamza, Hz. Ali, Zübeyr b. Avvâm, Ebû Dücâne, Abdurrahman b. Avf, Sa’d b. Ebî Vakkâs ve Mikdâd b. Esved önemli roller üstlendi. Mikdâd, Bedir’de Müslümanların tek atlı askerlerinden biriydi. Hz. Ali, Velîd b. Utbe’yi öldürdü; Hz. Hamza, Utbe ve Şeybe ile mücadele etti. Ensâr’dan Muâz b. Amr ve Muâz b. Afrâ’nın Ebû Cehil’e saldırısı Muâz b. Amr ve Muâz b. Afrâ yazısında anlatılır. Bedir’in Ensâr kahramanları hakkında Bedir Ashâbı Kimlerdir? yazısı da okunabilir.

Bedir şehitlerinin ortak özelliği, cesaretin yanında Allah rızasını önceleyen sade bir kararlılıktır. Çoğunun genç yaşta olması, Müslüman toplumun ilk neslinin fedakârlık ruhunu gösterir. Onların hatırası, sonraki nesillerin Bedir ehline duyduğu saygıyı oluşturmuştur; Bedir ehlinin isimlerinin dua geleneği içinde anılması da bu saygının bir yansımasıdır.

Şehitlerin ve kahramanların hayatları, ilk Müslüman nesil içinde birliğin kuvvetli olduğunu gösterir. Muhacir ve Ensâr, aynı safta omuz omuza savaştı; farklı kabilelerden gelen genç ve yaşlılar, ortak bir ideal etrafında birleşti.

Şehitlerin Defni ve Hatırası

Bedir şehitleri savaş alanına, Safrâ ve Bedir çevresinde defnedildi; müşriklerin cesetleri ise kuyuya atıldı. Hz. Peygamber şehitlere dua etti ve onların Allah katında diri olduğunu bildirdi. Bedir şehitleri, sonraki dönemlerde Müslümanların gözünde ilk şehitlerin sembolü hâline geldi. Savaşın dersleri Bedir Gazvesi Dersleri yazısında ele alınır; bir sonraki büyük savaşın şehitleri için Uhud Şehitleri ve Kahramanları yazısına bakılabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Bedir’de kaç Müslüman şehit oldu?

Kaynakların çoğuna göre on dört kişi şehit oldu: altısı Muhacir, sekizi Ensâr’dan.

Umeyr b. Hümâm kimdir?

Hz. Peygamber’in “Cennet göklerle yer kadar genişliğindedir” sözünü duyunca elindeki hurmaları atıp çarpışarak şehit olan Ensârî sahabîdir.

Hârise b. Surâka’nın hikâyesi nedir?

Su içmeye giderken kendisine ok isabet edip şehit olan gençtir; annesinin Hz. Peygamber’e gelmesi ve Firdevs müjdesi Buhârî’de geçer.

Ubeyde b. Hâris nasıl öldü?

Bire bir mübarezede bacağı kesildi; savaştan sonra Safrâ’da vefat etti.

Editör: (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: · Kaynaklar: Buhârî, Megâzî; Cihâd; Müslim, İmâret; İbn Hişâm, es-Sîre; İbn Sa'd, et-Tabakāt; TDV İslâm Ansiklopedisi, "Bedir Gazvesi" md.

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →
YAPAY ZEKÂYA BU SAYFAYI SOR1 görüntülenme · 6 dk okuma

Sorunuz seçtiğiniz yapay zekâ hizmetinde yeni sekmede açılır; dini hükümler için Diyanet'e danışınız.

Bu içerik faydalı oldu mu?

Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.

Bu içerik nasıl hazırlandı? →

Kaynakça

  1. Buhârî, Megâzî; Cihâd
  2. Müslim, İmâret
  3. İbn Hişâm, es-Sîre
  4. İbn Sa'd, et-Tabakāt
  5. TDV İslâm Ansiklopedisi, "Bedir Gazvesi" md.

Genel kaynaklarımız için Kaynakça sayfasına bakınız. Fetva için: Diyanet İşleri Başkanlığı, Alo 190.