Peygamberimizin Eşleri Kimlerdir? Ezvâc-ı Tâhirât Listesi

Bu yazıda öğrenecekleriniz

Evlilik Sırası ve Genel Çerçeve
Hanımların Kısa Tanıtımı
Sayı Konusu: Dokuz ve On Bir

Hz. Peygamber’in eşleri, İslam literatüründe “Ezvâc-ı Tâhirât” ve “Ümmehâtü’l-Mü’minîn” (müminlerin anneleri) adlarıyla anılır. Sîre kaynaklarına göre on bir hanımla evlenmiş, vefatında dokuz hanımı hayatta bulunmuştur. İlk eşi Hz. Hatice, son eşi ise Hz. Meymûne’dir.

Evlilik Sırası ve Genel Çerçeve

Hz. Muhammed 25 yaşında, Mekke’nin saygın ve zengin tüccarı Hatice bint Huveylid ile evlendi. Bu evlilik yaklaşık yirmi beş yıl, Hatice’nin 619’daki vefatına kadar sürdü. Bu süre boyunca başka bir hanımla evlenmedi. Peygamberliğin ilk yıllarında ona en güçlü destek veren de Hatice’ydi. Ondan sonraki evlilikler büyük ölçüde Mekke’nin son yılları ve Medine döneminde, yani 50-59 yaşları arasında gerçekleşti. Bu ayrıntı, çok evlilik konusunu değerlendirirken önemli bir ölçüt olarak kaydedilir.

Evliliklerin kronolojisi kaynaklarda küçük ayrılıklar gösterse de genel olarak şöyle sıralanır: Hatice bint Huveylid, Sevde bint Zem’a, Âişe bint Ebû Bekr, Hafsa bint Ömer, Zeyneb bint Huzeyme, Ümmü Seleme, Zeyneb bint Cahş, Cüveyriye bint Hâris, Ümmü Habîbe, Safiyye bint Huyey ve Meymûne bint Hâris. Bunlardan bir kısmının hayatı ve rivayetleri bu rehberin ayrı yazılarında işlenmiştir.

Hanımların Kısa Tanıtımı

Hatice bint Huveylid: İlk eşi ve ilk iman edendir. Çocukları arasında Hz. Fâtıma da bulunur.
Sevde bint Zem’a: Hatice’nin vefatından sonra evlendiği dul bir hanımdır; Hz. Sevde’nin hayatı ayrı bir yazıda anlatılır.
Âişe bint Ebû Bekr: Hz. Ebû Bekir’in kızıdır; ilim ve hadis rivayetiyle öne çıkar. Evlilik yaşı konusu ayrı bir yazıda ele alınmıştır.
Hafsa bint Ömer: Hz. Ömer’in kızıdır; Kur’an nüshasının muhafazasıyla bilinir. Hz. Hafsa’nın hayatı yazısına bakılabilir.
Zeyneb bint Huzeyme: Yoksullara yardımseverliğiyle “Ümmü’l-Mesâkîn” lakabıyla anılır; evliliğinden kısa süre sonra vefat etmiştir.
Ümmü Seleme: Habeşistan’a hicret eden sahabilerdendir; eşi Ebû Seleme’nin vefatından sonra evlenmiştir.
Zeyneb bint Cahş: Hz. Peygamber’in halasının kızıdır; evliliği evlatlık hükmünün kaldırılmasıyla ilgilidir.
Cüveyriye bint Hâris: Mustalikoğulları kabilesi reisinin kızıdır; evliliği sonrasında kabileye mensup esirler serbest bırakılmıştır.
Ümmü Habîbe (Remle): Ebû Süfyân’ın kızıdır; Habeşistan’da yaşamış ve eşi hıristiyan olunca yalnız kalmıştır.
Safiyye bint Huyey: Hayber seferinde esir düşen Beni Nadîr kabilesine mensup bir hanımdır.
Meymûne bint Hâris: Son evlendiği hanımdır; Umretü’l-Kazâ sırasında nikâhlanmıştır.

Sayı Konusu: Dokuz ve On Bir

Peygamber Efendimiz’in eş sayısı kaynaklarda bazen on iki, bazen on üç gibi rakamlarla da anılır. Bunun sebebi, nikâhı yapılan ama zifaf gerçekleşmeyen veya sonradan ayrılan bazı hanımların da listeye dâhil edilmesidir. Klasik sîre kaynaklarında en yaygın görüş on bir eş sayısıdır. Mâriye ve Reyhâne gibi cariye statüsündeki kadınların durumu ise tartışmalıdır: Bazı âlimler onları eşler arasında sayarken, bazıları ayrı tutar.

Vefat ettiğinde dokuz hanımının hayatta olması da kaynaklarda sıkça belirtilir. Bu hanımlar Sevde, Âişe, Hafsa, Ümmü Seleme, Zeyneb bint Cahş, Cüveyriye, Ümmü Habîbe, Safiyye ve Meymûne’dir. Hatice 619’da, Zeyneb bint Huzeyme ise 625 civarında vefat etmişti.

Ahzâb Suresi ve Eşlere Özel Hükümler

Kur’an’da Peygamber hanımlarına özgü hükümler Ahzâb Suresi’nde yer alır. Ahzâb 6’da Peygamber’in müminlere kendi canlarından daha yakın olduğu, eşlerinin de onların anneleri olduğu bildirilir. Ahzâb 28-34. ayetlerde eşlere dünya hayatı ile Allah ve Resûlü arasında tercih hakkı verilmesi, kötülük ve iyiliğin karşılığının iki kat olacağı ve evlerinde vakar ile oturmaları öğütlenir. 53. ayette ise onlarla evlenilmesi yasaklanır, perde arkasından konuşma kuralları getirilir. Ayrıntılar Müminlerin anneleri yazısındadır.

Nisâ Suresi’nin 3. ayetindeki dörde kadar eş sınırı genel hüküm olup, Peygamber’e Ahzâb 50. ayetle bu konuda özel bir ruhsat tanınmış ve 52. ayetle sonrasında yeni evlilik yapması sınırlanmıştır. Bu ayetler İslam hukukçuları tarafından “Peygamber’e has hükümler” (hasâis-i nebeviyye) başlığı altında incelenir.

Evlilik Gerekçeleri

Âlimler ve sîre araştırmacıları Hz. Peygamber’in evliliklerini farklı sebeplerle açıklar: dul ve yaşlı kadınlara sahip çıkma, kabileler arasında barış ve bağ kurma, dinî hükümlerin uygulamalı öğretimi, kadınlara özel meselelerin öğretilmesi ve toplumsal bazı örfî yanlışların düzeltilmesi. Bu gerekçeler ayrıntılı olarak çok evliliğin hikmetleri yazısında tartışılır. Her evliliğin ayrı bir bağlamı vardır ve hepsini tek bir gerekçeyle açıklamak doğru olmaz.

Eşlerin İlmî ve Toplumsal Konumu

Özellikle Âişe, Ümmü Seleme ve Hafsa, hadis rivayeti ve fetva alanında önemli yer tutar. Hz. Âişe’nin rivayet ettiği hadislerin sayısı iki bini aşkındır; Ebû Hüreyre ve İbn Ömer gibi büyük ravilerden sonra sayıca öne çıkan sahabilerdendir. Eşler, hanımlara özel konularda dinî soruları cevaplar, Medine toplumunda eğitici bir rol üstlenirdi. Vefatından sonra da fetva vermeye devam ettiler. Hz. Peygamber’in evi ve hanımlarının odaları, mescidin hemen yanında bulunuyordu. Hücre-i Saadet yazısında bu yapıların tarihçesi anlatılır.

Hanımların günlük hayatı da sade ve mütevazıydı. Peygamber’in evinde zaman zaman günlerce ocak yanmaz, hurma ve suyla yetinilirdi. Bu sadeliği Ahzâb Suresi’ndeki tercih ayetlerinin nüzul sebebiyle ilişkilendiren rivayetler de vardır. Eşlerin birbirleriyle ilişkileri, bazen kıskançlık ve anlaşmazlık içerse de genelde saygıya dayanıyordu. Hz. Peygamber, eşlerine adil davranmaya özen gösterir, gecelerini aralarında paylaştırırdı.

Çocuklar ve Aile

Hz. Peygamber’in çocuklarının çoğu Hz. Hatice’den doğmuştur: Kâsım, Zeyneb, Rukiyye, Ümmü Gülsüm, Fâtıma ve Abdullah. Oğlu İbrâhîm ise Mâriye’dendir. Bu çocuklardan Fâtıma dışındakiler Peygamber’in hayatında vefat etmiştir. Aile hayatı ve çocuklara karşı davranışları için Peygamberimizin çocuk sevgisi yazısı okunabilir; çocukları ayrıntılı olarak Peygamberimizin çocukları yazısında ele alınmıştır.

Sıkça Sorulan Sorular

Peygamberimizin kaç eşi vardı?

Sîre kaynaklarına göre on bir hanımla evlenmiştir. Vefat ettiğinde dokuz hanımı hayattaydı; Hatice ve Zeyneb bint Huzeyme daha önce vefat etmişti.

Peygamberimiz ilk kiminle evlendi?

Hz. Hatice ile yaklaşık 595 yılında evlendi. Hatice hayattayken başka bir hanımla evlenmedi ve bu evlilik yaklaşık yirmi beş yıl sürdü.

Mâriye Peygamberimizin eşi miydi?

Mâriye, Mısır’dan hediye edilen bir cariyedir; oğlu İbrâhîm’in annesidir. Bazı âlimler onu eşler arasında sayar, bazıları ise ayrı bir statüde değerlendirir.

Müminlerin anneleri ne demektir?

Ahzâb Suresi’nin 6. ayetinde Hz. Peygamber’in eşlerine verilen manevi unvandır. Bu ifade, onlara saygı ve evlenilmezlik hükmünü içerir.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 17 Eylül 2026 · Kaynaklar: İbn Sa'd, et-Tabakātü'l-Kübrā; İbn Hişâm, es-Sîre; TDV İslâm Ansiklopedisi, "Ezvâc-ı Tâhirât" md.; Buhârî ve Müslim, Nikâh ve Fezâilü's-Sahâbe bölümleri

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

Bu içerik faydalı oldu mu?

Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.

Bu içerik nasıl hazırlandı? →