Peygamberimizin Evi: Hücre-i Saadet ve Ev Eşyaları

Bu yazıda öğrenecekleriniz

Odaların Yapısı
Ev Eşyaları
Eşlerin Odaları ve Mahremiyet

Hücre-i Saadet, Peygamberimizin Medine’de Mescid-i Nebevî’nin yanına inşa edilen mütevazı odalarına verilen isimdir. Hurma dalı, kerpiç ve palmiye yapraklarıyla yapılan bu odalar, küçük ve sade bir yaşamı yansıtır. Bugün Hz. Âişe’nin odası Ravza-i Mutahhara’nın bulunduğu bölümü oluşturur.

Odaların Yapısı

Hicretten sonra Mescid-i Nebevî inşa edilirken, mescidin doğu duvarına bitişik olarak Peygamberimizin hanımlarına ait odalar yapıldı. Başlangıçta iki oda (Sevde ve Âişe için), sonra hanım sayısı arttıkça yaklaşık dokuz oda oluşmuştur. Kaynaklarda odaların tavanının alçak olduğu, çocukken odalara girdiğini söyleyen Hasan el-Basrî’nin elini tavana uzatabildiğini anlattığı nakledilir (Buhârî, Edebü’l-müfred). Kapıları ahşap değil, kıl veya deri perde ile örtülüydü.

Odalar kuzey-güney yönünde dizilmiş, kapıları mescide açılıyordu. Peygamberimiz itikâfa girdiğinde başını Hz. Âişe’nin odasına uzatır, Âişe de saçını taramak için yaklaşırdı. Bu bilgi mescidin ev ile bitişik olduğunu gösteren somut bir örnektir. Aile içindeki rutinler için Peygamberimizin aile hayatı yazısına bakılabilir.

Ev Eşyaları

Hadis kaynakları evin donanımını çok sade tarif eder. Peygamberimizin yatağı hurma lifi dolu deri bir döşekti; bir hasırın üzerinde yattığında yanında hasır izi kaldığı ve Hz. Ömer’in buna üzülüp “Kisrâ ile Kayser nimet içinde, sen Allah’ın elçisi olarak böyle mi?” dediği, Peygamberimizin ise “Dünya onların, ahiret bizim olsun istemez misin?” buyurduğu Buhârî ve Müslim’de anlatılır. Evde bulunanlar arasında şunlar sayılır:

Deri su kapları ve bir tahta kadeh,
El değirmeni ve ekmek yoğurma teknesi,
Birkaç elbise, bir mızrak ve kılıç,
Tahta bir yastık ve kalın bir hasır.

Hz. Âişe, “Bazen üç hilâl boyunca (iki ayda) evimizde ateş yanmazdı” demiş, kendilerine yalnızca hurma ve suyun yettiğini belirtmiştir (Buhârî, Rikâk 17; Müslim, Zühd). Bu anlatımlar dünya malından uzak duruş değil, zorunlu ve tercih edilmiş bir sadeliği birlikte gösterir.

Eşlerin Odaları ve Mahremiyet

Her hanımın odası ayrıydı ve Peygamberimiz sırayla her birinin yanında kalırdı. Ahzâb Suresi’ndeki hükümler (Ahzâb 53) Peygamber evine girme usullerini düzenlemiş, yemek daveti yapılmadığı sürece vakitsiz girmemeyi, perde arkasından konuşmayı bildirmiştir. Böylece Peygamberimizin eşleri hakkında Peygamberimizin eşleri yazısında anlatılan sorumluluklar da belirlenmiştir. Evlilik sayılarının gerekçeleri için çok evliliğinin hikmetleri maddesi okunabilir.

Ev İşlerinde ve Ziyaretlerde Düzen

Peygamberimiz sabah namazından sonra mescitte oturur, ziyaretçilerle ilgilenir, öğleden sonra evlere uğrayıp hanımlarını ziyaret ederdi. Misafirlerin ağırlanması için ayrı bir salon bulunmadığından mescit bu işlevi görürdü. Ashâb-ı Suffe adı verilen fakir Müslümanlar mescidin gölgeliğinde kalır, Peygamberimiz yemeğini onlarla paylaşırdı.

Vefattan Sonra Hücre-i Saadet

Peygamberimiz Hz. Âişe’nin odasında vefat etmiş ve orada defnedilmiştir. Sonra Hz. Ebû Bekir ve Hz. Ömer de aynı odaya gömülmüştür. Halife Velid b. Abdülmelik zamanında, Medine valisi Ömer b. Abdülaziz hicri 88 yılı civarında mescidi genişletirken hanımların odalarını da mescit sınırlarına kattı. Halkın bu yıkım karşısında gözyaşı döktüğü, Said b. Müseyyeb’in odaların korunmasını arzu ettiği rivayet edilir. Sonraki yüzyıllarda Osmanlı döneminde Yeşil Kubbe yenilenmiş, XIX. yüzyılda yeşile boyanmıştır.

Sade Yaşamdan Çıkan Dersler

Peygamberimizin evi, güç ve itibarın gösterişle değil, hizmetle ölçüldüğünü gösterir. Çocuklarla, eşlerle ve misafirlerle iletişimin sıcak yürütüldüğü bu küçük odalar, İslam toplumunun ahlakî kodlarının üretildiği mekân olarak anılır. Hz. Âişe’nin evliliği ve yaşı gibi konular ayrı yazılarda ele alınmıştır; Hz. Âişe’nin evlilik yaşı yazısına bakılabilir. Çocukların bu evdeki yeri için çocuk sevgisi yazısı tamamlayıcıdır.

Ölçüler ve Mimari Hakkında Rivayetler

Odaların boyutları konusunda kaynaklarda farklı rakamlar geçer. İbn Sa’d’ın aktardığı bir tanıma göre odalar yaklaşık beş altı zira (yaklaşık üç metre civarı) genişliğinde, aynı ölçüde uzunluğundaydı. Başka rivayetler ise yedi ile on zira arasında değişen ölçüler verir. Bu farklılıklar, odaların aynı anda inşa edilmediğini ve her birinin ihtiyaca göre eklendiğini düşündürür. Duvarlar kerpiç ya da hurma gövdelerinden örülmüş, üstü hurma dalları ve çamurla örtülmüştür. Kapıların önünde kıldan örülmüş siyah bir perde asılıydı. Pencere olarak küçük açıklıklar bulunuyor, gece aydınlatması için çoğu zaman mescidin lambasından yararlanılıyordu.

Bu bilgiler, İslam’ın ilk toplumunda mimarinin gösterişe değil işleve yönelik olduğunu belirtir. Sonraki yüzyıllarda Mescid-i Nebevî’nin Emevî, Abbâsî, Memlûk ve Osmanlı dönemlerinde büyütülmesi, ilk evin sade ölçeğiyle bugünkü yapı arasındaki farkı gösterir.

Sıkça Sorulan Sorular

Hücre-i Saadet nedir?

Peygamberimizin hanımlarının Mescid-i Nebevî’ye bitişik odalarına verilen addır; bugün Hz. Âişe’nin odası kabrin bulunduğu bölümdür.

Peygamberimizin evi kaç odalıydı?

Hanımlarının sayısına göre dokuza varan odalar vardı; her oda küçük ve sadeydi. Kesin sayı dönemlere göre değişir.

Odalar neden mescide katıldı?

Emevî halifesi Velid b. Abdülmelik döneminde (yaklaşık hicri 88) Medine valisi Ömer b. Abdülaziz mescidi genişletirken odalar mescide dahil edildi.

Peygamberimizin evinde kandil yakılır mıydı?

Hz. Âişe’nin anlatımına göre bazı geceler lamba yakacak yağ bulunmazdı; evde yalnızca hurma ve su ile yetinildiği olurdu.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 14 Haziran 2026 · Kaynaklar: İbn Sa'd, Et-Tabakâtü'l-kübrâ; Buhârî, Edebü'l-müfred; Rikâk; Müslim, Zühd; TDV İslâm Ansiklopedisi, "Hücre-i Saadet", "Mescid-i Nebevî" md.

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

Bu içerik faydalı oldu mu?

Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.

Bu içerik nasıl hazırlandı? →