Hz. Hafsa (r.a.) Kimdir? Hayatı ve Peygamberimizle Evliliği

Bu yazıda öğrenecekleriniz

Doğumu ve Ailesi
İlk Evliliği ve Dulluğu
Peygamberimizle Evliliği

Hz. Hafsa bint Ömer, Hz. Ömer’in kızı ve Peygamber Efendimiz’in hanımlarından biridir. İlk eşi Huneys’in vefatından sonra Hicret’in üçüncü yılında Peygamberimizle evlenmiş, Kur’an sahifelerinin muhafazası ve ilmî kişiliğiyle tanınmıştır. Medine’de vefat etmiştir.

Doğumu ve Ailesi

Hafsa, Kâbe’nin Kureyş tarafından yeniden yapıldığı yıllarda, yani peygamberlikten yaklaşık beş yıl önce Mekke’de doğdu. Babası Ömer b. Hattâb, sonradan ikinci halife olacaktı; annesi Zeyneb bint Maz’ûn’dur ve sahabeden Abdullah b. Ömer ile aynı anneden kardeştir. Ailesi Kureyş’in Adî b. Ka’b koluna mensuptu. Babası İslam’a girdiğinde Hafsa da müslüman oldu. Okuma yazma bilen az sayıdaki kadından biri olduğu rivayet edilir. Bu rivayet, Şifa bint Abdullah’ın ona okuma-yazma öğrettiği şeklinde de anlatılır.

Ömer’in müslüman oluşu, Mekke’deki İslam tarihinde önemli bir dönüm noktasıdır. Hafsa’nın ailesi bu olayın ardından hicret etti. Hafsa da Medine’ye eşiyle birlikte gitti.

İlk Evliliği ve Dulluğu

Hafsa’nın ilk eşi Huneys b. Huzâfe es-Sehmî’dir. Huneys, ilk müslümanlardan olup Habeşistan ve Medine hicretlerine katıldı. Bedir Savaşı’nda yer aldığı, orada aldığı yaralardan veya Uhud’daki mücadeleden sonra vefat ettiği rivayet edilir. Hafsa genç yaşta dul kaldı. Babası Ömer, bir kızının geleceği için endişelendi ve ona uygun bir eş aradı.

Rivayete göre Ömer önce Hz. Osman’a, sonra Hz. Ebû Bekir’e kızı Hafsa’yı teklif etti. Osman o sırada eşi Rukiyye’nin vefatı nedeniyle evliliği düşünmediğini söyledi. Ebû Bekir ise cevap vermedi. Sonradan Hz. Peygamber’in Hafsa’yı istemesiyle bu durum anlaşıldı; Ebû Bekir, Peygamber’in niyetini bildiği için sessiz kalmıştı. Buhârî’de yer alan bu rivayet, Hafsa’nın evlilik hikâyesi olarak bilinir. Bu olay Ömer’in kızını nasıl koruduğunu ve sahabeler arasındaki saygıyı gösterir.

Peygamberimizle Evliliği

Hicretin 3. yılında (625) Hz. Peygamber, Hafsa ile evlendi. Bu evlilik, Hz. Ömer ile bağı güçlendirdi ve Ebû Bekir’in kızı Âişe ile Ömer’in kızı Hafsa’nın aynı evde bulunmasını sağladı. Peygamberimizin eşleri arasında Hafsa’nın yeri bu bağlamda anılır. Hafsa, Hz. Âişe ile yakın arkadaş ve zaman zaman rakipti; iki hanım, Peygamber’in ev hayatında bir arada anılır.

Kaynaklarda anlatılan, Hz. Peygamber’in bir ara Hafsa’yı boşadığı ve Cebrail’in “Hafsa’ya dön; çünkü o çok oruç tutan, çok namaz kılan biridir ve cennette de eşindir” dediği rivayet, hadis âlimlerince değişik değerlendirilir. Bazı kaynaklarda geçen bu rivayetin senedi tartışmalıdır. Tahrîm Suresi’nin ilk ayetlerinin iniş sebebi olarak da Hafsa’nın Peygamber’in sırrını Âişe’ye söylemesi anlatılır; ancak bu konuda farklı rivayetler (bal olayı, Mâriye olayı) bulunur. Ayrıntılar için tefsir kaynaklarına bakılabilir.

Kur’an Sahifelerinin Emanetçisi

Hz. Ebû Bekir döneminde Yemâme Savaşı’nda çok sayıda hafızın şehit olması üzerine Kur’an’ın yazılı bir nüshası toplandı (suhuf). Bu sahifeler Ebû Bekir’in vefatından sonra Ömer’e, Ömer’in vefatından sonra ise kızı Hafsa’ya emanet edildi. Hz. Osman döneminde farklı bölgelerdeki kıraat ihtilaflarının giderilmesi için Hafsa’dan bu sahifeler istendi. Zeyd b. Sâbit başkanlığındaki heyet, bu sahifelerden mushaf nüshaları çoğalttı ve sahifeler Hafsa’ya iade edildi. Hz. Hafsa’nın ölümünden sonra bu sahifelerin Medine valisi Mervân tarafından yok edildiği rivayet edilir. Bu olay Buhârî’nin Fezâilü’l-Kur’an bölümünde anlatılır.

Bu emanet, Hafsa’nın güvenilirliğini ve ilmî konumunu gösterir. Mushafın korunması ve çoğaltılması, İslam tarihinde Kur’an’ın muhafazası bakımından en önemli aşamalardandır. Osmanlı hattatları ve mushaf yazım geleneği bu mirasın devamıdır.

Son Yılları ve Vefatı

Hz. Peygamber’in vefatından sonra Hafsa, babası Ömer’in halifeliği döneminde saygın bir konumda yaşadı. Ömer’in vasiyeti ve malları kızına emanet edildi; Hayber’deki arazisini vakfetmesiyle ilgili şartları Hafsa’nın yönettiği kaynaklarda geçer. Hz. Osman döneminde de bu saygı sürdü. Cemel Vakası’nda Hz. Âişe’nin yanında olmak istediği, ancak kardeşi Abdullah b. Ömer’in önerisiyle Medine’de kaldığı anlatılır.

Hz. Hafsa, 45/665 yılında Muaviye’nin halifeliği zamanında Medine’de vefat etti. Cenaze namazını Medine valisi Mervân b. Hakem kıldırdı. Cennetü’l-Bâkî mezarlığına defnedildi. Bazı kaynaklar vefat tarihini 41 veya 47 olarak verir. Yaklaşık altmış üç yaşındaydı. Hafsa’nın rivayet ettiği hadis sayısı altmış civarındadır. Rivayetleri ve faziletleri Hz. Hafsa’nın faziletleri ve rivayetleri yazısında ele alınmıştır.

Değerlendirme

Hz. Hafsa, dul bir kadının saygın biçimde evlenmesi, Kur’an’ın muhafazasına emanetçilik ve ilim gibi yönleriyle öne çıkar. Hz. Âişe ve Hz. Ümmü Seleme ile birlikte Peygamber’in evinde ilmî faaliyette bulunan hanımlardandır. Müminlerin anneleri arasında Kur’an’ın korunmasında doğrudan rol alan tek hanım olarak anılır. Hz. Sevde ile arasındaki ilişki ve diğer hanımlar için Hz. Sevde’nin hayatı da okunabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Hz. Hafsa kimdir?

Hz. Ömer’in kızı, Peygamberimizin hanımlarından biridir. İlk eşi Huneys b. Huzâfe’nin vefatından sonra Peygamberimizle evlenmiştir.

Hz. Hafsa ne zaman evlendi?

Hicretin 3. yılında, kaynaklara göre Şaban ayında Peygamberimizle evlendi.

Hz. Hafsa’nın Kur’an ile ilişkisi nedir?

Hz. Ebû Bekir döneminde toplanan Kur’an sahifeleri önce Ömer’e, vefatından sonra Hafsa’ya emanet edildi. Hz. Osman bu sahifelerden istinsah yapılması için onları kullandı.

Hz. Hafsa ne zaman vefat etti?

Kaynaklarda 45/665 yılı (Muaviye dönemi) en yaygın tarihtir. Medine’de vefat etmiş ve Cennetü’l-Bâkî’ye defnedilmiştir.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 15 Temmuz 2026 · Kaynaklar: İbn Sa'd, et-Tabakātü'l-Kübrā; İbn Abdilber, el-İstîâb; İbn Hacer, el-İsâbe; TDV İslâm Ansiklopedisi, "Hafsa bint Ömer" md.

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

Bu içerik faydalı oldu mu?

Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.

Bu içerik nasıl hazırlandı? →