Peygamberimizin Süt Kardeşleri ve Süt Akrabaları

Bu yazıda öğrenecekleriniz

Benî Sa'd Yurdunda Geçen Yıllar
Şeymâ ile Huneyn'de Karşılaşma
Diğer Süt Akrabaları

Peygamberimizin süt kardeşleri, onu çölde emziren Halîme’nin çocukları olan Abdullah, Üneyse ve Şeymâ ile aynı dönemde emzirilen diğer çocuklardır. Süveybe’nin sütünü emen Hz. Hamza ve Ebû Seleme de süt akrabaları arasında sayılır. İslam hukukunda süt akrabalığı, nesep akrabalığı gibi nikâhı engeller.

Benî Sa’d Yurdunda Geçen Yıllar

Mekke eşrafı, çocuklarının sağlam ve fasih Arapçayla yetişmesi için onları çöl kabilelerine emzirmeye verirdi. Peygamberimiz de Benî Sa’d b. Bekr kabilesinden Halîme bint Ebû Züeyb’e verilmiştir. Halîme’nin kocası el-Hâris b. Abdüluzzâ’dır; çocukları Abdullah, Üneyse ve Şeymâ (Hüzâfe) olarak anılır. Şeymâ, küçük Muhammed’in bakımında ona yardımcı olan, onu kucağında gezdiren süt kız kardeş olarak rivayet edilir. Bu yılların ayrıntıları ve Şakk-ı sadr olayı için Halîme Sütannesi ve çocukluk yılları yazısına bakılabilir.

Siyer kaynaklarına göre Peygamberimiz yaklaşık iki yaşına kadar, bazı rivayetlere göre beş yaşına kadar Benî Sa’d arasında kalmıştır. Çocuğun bereketi ile Halîme’nin kıt kanaat geçimlik hayvanlarının sütünün arttığı rivayeti meşhurdur; bu anlatım hadis ölçülerinde değil siyer geleneğinin içinde taşındığı için ihtiyatla nakledilir.

Şeymâ ile Huneyn’de Karşılaşma

Şeymâ’nın Huneyn Savaşı’ndan sonra Hevâzin esirleri arasında bulunması, siyerin en çok bilinen süt kardeşlik hikâyesidir. Rivayete göre müslümanlar onu esir aldığında “Ben sizin Peygamberinizin süt kız kardeşiyim” demiş, kimse inanmamış ve onu Peygamberimize getirmişlerdir. Şeymâ, Peygamberimizin çocukken onu sırtında taşırken ısırdığını ve izin hâlâ durduğunu söyleyerek kendini tanıtmıştır. Peygamberimiz onu tanımış, ridasını yere sererek ona ikramda bulunmuş, ona yanında kalmayı ya da kabilesine dönmeyi teklif etmiştir. Şeymâ kabilesine dönmeyi tercih etmiş, hediye ile gönderilmiştir. Şeymâ’nın Müslüman olduğu anlatılır.

İbn Hişâm, Taberî ve İbn Sa’d’ın aktardığı bu olay, Huneyn esirlerinin iade edilmesi sürecinin de bir parçası olarak okunur. Hevâzin heyeti Peygamberimiz’e süt akrabalığını hatırlattığında esirlerin büyük bölümü serbest bırakılmıştır.

Diğer Süt Akrabaları

Abdullah b. el-Hâris ve Üneyse: Halîme’nin öbür çocukları. Abdullah, Peygamberimizle birlikte emzirilmiş süt kardeşi olarak geçer.
Hz. Hamza: Hem Süveybe’nin hem de Benî Sa’d’daki bir sütannenin sütünü emdiği rivayet edilir. Peygamberimiz onun kızıyla evlenmenin kendisine helal olmadığını belirtmiştir.
Ebû Seleme b. Abdülesed: Süveybe ile bağlantılıdır. Bu bilgiyi Süveybe Kimdir yazısında da bulabilirsiniz.
Ebû Süfyan b. Hâris b. Abdülmuttalib: Peygamberimizin amcazadesidir; Halîme’nin sütünü emdiği rivayet edilir ve ilk dönemde Peygamberimize karşı hicivler yazmış, sonra Müslüman olmuştur.

Süt Akrabalığının Hükmü

Nisâ Suresi 23. ayette “Sizi emziren anneleriniz ve süt kardeşleriniz” ile evlenmenin haram kılınan yakınlıklar arasında olduğu bildirilir. Buhârî ve Müslim’de “Neseb yüzünden haram olan süt yüzünden de haramdır” hadisi geçer. Bu çerçevede süt anne, süt babası (sütün sahibi olan koca), süt kardeşler ve onların soyu mahrem sayılır.

Mezheplerin ayrıntıda görüşleri farklıdır. Hanefîler, emzirmenin miktarına bakmaz; küçük bir miktar bile haramlık doğurur ve süre olarak kıyas edilen çocukluk dönemini iki buçuk yıla kadar kabul ederler. Şâfiî ve Hanbelî mezhepleri bilinen beş doyurucu emzirme şartını arar ve süre konusunda iki yılı esas alır. Mâlikî mezhebi genel olarak Hanefîlere yakın bir yaklaşım gösterir. Bu nedenle fetva alırken kişinin mezhebine veya Diyanet’in görüşüne başvurmak gerekir.

Siyer Açısından Önemi

Süt akrabalıkları, Arap toplumunda kan bağı kadar güçlü sayılırdı. Peygamberimizin süt akrabalarına karşı vefası, bu bağın değerini gösterir. Aile hayatı ve sevgi örnekleri için Peygamberimizin aile hayatı ile çocuk sevgisi yazıları, ayrıca akrabalık bağlarını görmek için amcaları ve halaları yazısı okunabilir.

Halîme ile Sonraki İlişki

Çocukluk döneminden sonra da Peygamberimiz sütannesine karşı vefalı davranmıştır. Kaynaklarda Halîme’nin Mekke’de Hz. Hatice ile evlendikten sonra yanına geldiği, kıtlık yılı yaşadığını anlatması üzerine Hz. Hatice’nin ona bir deve ve kırk koyun verdiği aktarılır. Bir başka nakilde Peygamberimiz Halîme’yi gördüğünde “Anneciğim” diyerek ridasını yere sermiştir. Bu anlatımların bir kısmı güçlü senetlerle gelmediği için siyer geleneği içindeki haberler olarak değerlendirilir. Yine de bütün rivayetlerde ortak olan nokta, Peygamberimizin kendisini emzirenlere saygıyı sürdürdüğüdür.

Halîme ve ailesinin Müslüman olup olmadığı konusunda da kesin bilgi azdır. Bazı kaynaklar Halîme ve kocasının Müslüman olduğunu, bazıları ise Mekke’de kısa bir ziyaret dışında ayrıntı bulunmadığını belirtir. Bu nedenle bu konuda kesin hüküm vermek yerine rivayet farklarını göz önünde tutmak gerekir.

Bugün İçin Pratik Anlamı

Günümüzde anne sütü bankaları, kök hücre ve süt emzirme gibi yeni uygulamalar gündeme geldiğinde süt akrabalığı hükmü yeniden tartışılmaktadır. Diyanet İşleri Başkanlığı ve fıkıh akademileri, doğan çocuğun kimliğinin korunması ve evlilik engellerinin bilinmesi açısından süt anne kayıtlarının tutulmasını önermektedir. Hastane ortamında verilen anne sütü için de ilgili kayıtların saklanması ihtiyatlı bir yaklaşım olarak görülür.

Sıkça Sorulan Sorular

Peygamberimizin süt kardeşi kimdir?

Halîme’nin çocukları Abdullah, Üneyse ve Şeymâ ile Süveybe’nin sütünü emen Hz. Hamza ve Ebû Seleme süt akrabaları arasında anılır.

Şeymâ Peygamberimizi nasıl tanıdı?

Huneyn Savaşı’ndan sonra esir düşen Şeymâ, kendisini tanıttı; Peygamberimizin çocukluktan kalma bir ısırık izini göstererek ona kendini kanıtladığı rivayet edilir.

Süt emme ne zaman süt akrabalığı doğurur?

Çocuk emzirme yaşındayken emmesiyle doğar. Hanefîler ve cumhur arasında yaş sınırı ve emme sayısı konusunda farklılıklar vardır.

Süt kardeşler evlenebilir mi?

Hayır. Hadiste “Neseb yüzünden haram olan, süt yüzünden de haramdır” buyurulmuştur.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 4 Temmuz 2026 · Kaynaklar: TDV İslâm Ansiklopedisi, "Halîme bint Ebû Züeyb", "Radâ" md.; İbn Hişâm, es-Sîretü'n-nebeviyye; Buhârî, Şehâdât 7; Müslim, Radâ; İbn Sa'd, Et-Tabakâtü'l-kübrâ

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

Bu içerik faydalı oldu mu?

Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.

Bu içerik nasıl hazırlandı? →