Süveybe Kimdir? Peygamberimizle Yakınlığı ve Hayatı

Süveybe, Peygamberimiz Hz. Muhammed’i dünyaya geldikten sonra kısa bir süre emziren, Ebû Leheb’in azatlı cariyesi olan hanımdır. Halîme’den önce onun sütünü emdiği için “ilk sütanne” sayılır. Peygamberimiz ona hayatı boyunca saygı göstermiş, vefa duygusunu sürdürmüştür.

Süveybe Kimdir?

Süveybe, Mekke’de yaşamış bir cariyedir. Kaynaklar onu Ebû Leheb’in cariyesi olarak anar. Ebû Leheb, Peygamberimizin amcası Abdülmuttalib’in oğludur ve sonradan İslam’a en şiddetli karşı çıkanlardan biri olmuştur. Süveybe’nin oğlunun adı Mesrûh olarak geçer; küçük Muhammed’i emzirdiği sırada kendi çocuğunu da emzirmekteydi.

Peygamberimizin babası Abdullah henüz o doğmadan vefat etmişti. Annesi Âmine ve dedesi Abdülmuttalib çocuğun bakımı için sütanne arama geleneğine uymuştur. Mekke eşrafında yeni doğan çocukları çöl bölgelerindeki Arap kabilelerine emzirmek ve yetiştirmek üzere vermek yaygındı. Ancak Benî Sa’d’dan sütannelerin gelmesi birkaç gün sürmüş, bu süre içinde çocuğu Süveybe emzirmiştir.

Süveybe’nin Emzirdiği Diğer Çocuklar

Siyer kaynaklarında Süveybe’nin yalnızca Peygamberimizi değil, başka çocukları da emzirdiği belirtilir. Bunların en bilinenleri şunlardır:

• Hz. Hamza: Peygamberimizin amcasıdır ve yaşça ona çok yakındır. Süveybe’nin sütünü emdiği için aralarında süt kardeşliği bulunur.
• Ebû Seleme b. Abdülesed el-Mahzûmî: Peygamberimizin halasının oğludur; Habeşistan’a hicret eden ilk Müslümanlar arasındadır. Daha sonra Hz. Peygamber’in hanımı olacak Ümmü Seleme ile evliydi.

Buhârî’nin Nikâh bölümünde, Hz. Peygamber’e Ebû Seleme’nin kızıyla evlenmesi önerildiğinde, onun süt kardeşinin kızı olduğunu söyleyerek bunun helal olmadığını belirttiği nakledilir. Bu rivayette Süveybe adı geçer ve süt akrabalığının nesep akrabalığı gibi nikâhı engellediği vurgulanır. Konunun tamamı Peygamberimizin süt kardeşleri yazısında ayrıca ele alınmıştır.

Ebû Leheb ile İlişkisi ve Azat Edilmesi

Meşhur bir rivayete göre Süveybe, Muhammed’in doğduğunu Ebû Leheb’e müjdelemiş, Ebû Leheb de sevinçle onu azat etmiştir. Buhârî’de Urve b. Zübeyr’den gelen bir nakil, Ebû Leheb’in ölümünden sonra rüyada görülmesini ve bu azat nedeniyle azabının bir ölçüde hafiflediğini anlatır. Ancak bu nakil rüya haberidir; ayrıca azat zamanı ve sebebi hakkında âlimler farklı değerlendirmeler yapmıştır. Bazı kaynaklar azadın Peygamberimizin peygamberliğinden sonra gerçekleştiğini belirtir, bu durumda müjde rivayetiyle çelişir. Bu yüzden ihtiyatla “rivayete göre” demek doğru olur.

Ebû Leheb daha sonra Peygamberimize düşmanlık yapmış, onun hakkında Mesed (Tebbet) Suresi inmiştir. Bu iki tablo bir arada düşünüldüğünde, aynı ailenin içinde farklı tutumların yan yana bulunabildiği görülür. Aile bağları ile inanç tercihleri her zaman örtüşmemiştir; Peygamberimizin amcaları ve halaları konusu bu çeşitliliği açıkça gösterir.

Peygamberimizin Süveybe’ye Karşı Vefası

İbn Sa’d ve diğer erken kaynaklar, Peygamberimizin Mekke’deyken Süveybe’yi ziyaret ettiğini ve ona hediyeler gönderdiğini aktarır. Hz. Hatice de onu sayardı ve ona ilgi göstermiştir. Hz. Hatice, Süveybe’yi satın alıp azat etmek istemiş, fakat Ebû Leheb buna razı olmamıştır; bu rivayet de aynı ihtiyatla aktarılır.

Medine döneminde, Hayber seferinden sonra (yaklaşık hicri 7. yıl) Süveybe’nin vefat ettiği rivayet edilir. Peygamberimiz onun yakınlarını sordurmuş, oğlu Mesrûh’un da daha önce öldüğünü öğrenince geriye akrabası kalmadığını görmüştür. Bu anlatımlar, Peygamberimizin süt akrabalığına, yardımı ve iyiliği unutmayan ahlakına dair örnek olarak sık anılır.

Süveybe Müslüman Oldu mu?

Süveybe’nin İslam’ı kabul edip etmediği net değildir. İbn Mende, Ebû Nuaym ve İbn Hacer gibi sahabi biyografisi yazarlarının bir kısmı onu sahabiler arasında anmıştır. Buna karşılık başka bazı âlimler, sağlam bir senetle İslam’ı kabul ettiğine dair bilgi bulunmadığını söylemiştir. Dolayısıyla bu konuda kesin hüküm vermek yerine, kaynaklardaki farklı görüşleri aktarmak daha doğrudur. Ebû Tâlib’in durumu gibi diğer tartışmalı vakalarla karşılaştırmak için Ebû Tâlib Müslüman olarak mı vefat etti yazısına bakılabilir.

Süt Akrabalığının Hükmü

İslam hukukunda iki yaşından önce emzirme, süt akrabalığı doğurur. Hanefî mezhebi ana kuralı iki buçuk yaş olarak kabul ederken, cumhur âlimler iki yıl esasını benimsemiştir. Süt anne ile onun kocası ve çocukları bu çocuğun mahrem akrabası olur; bu nedenle onlarla evlilik caiz olmaz. Süveybe örneği, bu hükmün Hz. Peygamber döneminde de uygulandığını gösteren delillerden biri olarak anılır.

Aile ilişkileri açısından bakıldığında Süveybe’nin hikâyesi, doğumdan sonra çocuğun etrafında oluşan geniş bakım ağını da gösterir. Anne, dede, sütanneler ve amcalar farklı dönemlerde çocuğun hayatında yer almıştır. Hz. Hatice ile evliliğin ardından aile yapısındaki gelişmeler için Hz. Ümâme bint Ebi’l-Âs yazısı da incelenebilir.

Tarihî Önemi

Süveybe’nin hikâyesi, Peygamberimizin çocukluğuna dair siyer bilgisinin ne kadar ayrıntılı kaydedildiğini gösterir. Köle ve cariyelerin toplumdaki yerinin yüksek olmadığı bir ortamda, bir cariyenin adının yüzyıllar boyunca saygıyla anılması dikkat çekicidir. Bu durum, İslam ahlakında emeğe ve iyiliğe gösterilen değerin erken dönemden itibaren gözetildiğini hatırlatır. Ayrıca süt akrabalığı hükmünün ilk uygulamalarına örnek oluşturması bakımından fıkıh literatüründe de anılır. Süveybe’nin adı çoğu zaman Halîme ile birlikte zikredilir ve iki ismin farklı rolleri birbirinden ayrı tutulur.

Sıkça Sorulan Sorular

Süveybe Peygamberimizi kaç gün emzirdi?

Kaynaklarda net bir süre yoktur; Peygamberimizi Halîme’den önce kısa bir süre emzirdiği nakledilir.

Süveybe Müslüman oldu mu?

Bu konuda kesin bilgi yoktur. Bazı âlimler onu sahabi saymış, bazıları ise Müslüman olduğunu gösteren sağlam bir kayıt bulunmadığını belirtmiştir.

Süveybe’nin süt çocukları kimlerdir?

Rivayetlere göre Peygamberimiz, amcası Hz. Hamza ve Ebû Seleme b. Abdülesed onun sütünü emmiştir.

Ebû Leheb Süveybe’yi neden azat etti?

Rivayete göre Muhammed’in doğumunu müjdelediği için azat etmiştir; bu rivayetin ayrıntıları kaynaklarda farklı aktarılır.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 18 Ağustos 2026 · Kaynaklar: TDV İslâm Ansiklopedisi, "Süveybe" md.; İbn Sa'd, Et-Tabakâtü'l-kübrâ; İbn Hişâm, es-Sîretü'n-nebeviyye; Buhârî, Nikâh 21

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

• İman nedir, kısaca nasıl tanımlanır?
• İmanın şartları kaçtır ve nelerdir?
• Âmentü duası nedir, ezberlemek şart mıdır?
• İman ile İslam arasında fark var mıdır?
• Kelime-i şehâdet nedir, söyleyen Müslüman olur mu?

Bu içerik nasıl hazırlandı? →