Şakk-ı Sadr Olayı: Peygamberimizin Göğsünün Yarılması

Bu yazıda öğrenecekleriniz

Müslim'deki Rivayet
Olayın Zamanı ve Sayısı
Olayın Yorumu

Şakk-ı sadr, Peygamberimizin çocukluğunda ve bazı rivayetlere göre miraç öncesi gibi başka zamanlarda göğsünün melekler tarafından yarılıp kalbinin yıkanması olayıdır. En sağlam kaynak Müslim’deki Enes b. Mâlik rivayetidir.

Müslim’deki Rivayet

Enes b. Mâlik’ten rivayet edilen hadise göre Cebrâil, Peygamberimiz çocuklarla oynarken geldi, onu yakaladı, yere yatırdı ve göğsünü yararak kalbini çıkardı. Kalpten bir pıhtı (alaka) alarak “Bu, şeytanın senden payıdır” dedi. Sonra kalbi altın bir tasta zemzem suyuyla yıkadı, yerine koyup birleştirdi. Çocuklar süt annesine koşup “Muhammed öldürüldü” diye haber verdi. Halîme ve ailesi gittiklerinde Peygamberimizin rengi değişmişti. Enes “Ben o dikiş yerinin izini göğsünde görürdüm” demiştir (Müslim, Îmân 261). Bu rivayet olayın en sağlam kaynağıdır ve senedi sahih kabul edilir. Rivayet Peygamberimizin hangi yaşta bu olaya maruz kaldığını belirtmez; siyer kaynakları bunu süt annesi yanında geçen çocukluk yıllarına yerleştirir.

Olayın Zamanı ve Sayısı

Âlimler olayın birden fazla kez gerçekleştiği görüşündedir. Bazı rivayetlerde ilk Şakk-ı sadr dört yaşında Benî Sa’d’da, ikincisi on yaş civarında, üçüncüsü vahyin geldiği Hira’da veya nübüvvetten önce, dördüncüsü Mirac gecesinde gerçekleşmiştir (Buhârî, Bed’ü’l-halk 6; Salât 1: Mirac gecesi Ebû Zer rivayeti). İbn Hacer ve Süheylî bu çok kereli olayı “her seferinde farklı hikmet için” yorumlar. Bazı araştırmacılar ise rivayetleri çocukluk ve Mirac şeklindeki iki olaya ayırır. Tek mi, çok mu olduğu konusunda ittifak yoktur. İbn İshak’ın rivayetinde Halîme’nin Peygamberimizi Mekke’ye geri getirmesinin sebebi bu olaydır. Çocukluk yılları için Halîme sütanne ve çocukluk yılları yazısı okunabilir.

Olayın Yorumu

İslam âlimleri olayı üç şekilde yorumlar:

Hakiki yorum: Olay gerçekten, maddî olarak gerçekleşmiş bir mucizedir. Kalp çıkarılıp yıkanması, nübüvvete hazırlayan arınma sürecidir. Çoğunluk bu görüştedir.
Manevî yorum: Olay bir ruhsal temizlenme, kalbin hikmet ve imanla doldurulması anlamında sembolik bir olaydır.
Rüya/vizyon yorumu: Bazı modern araştırmacılar olayı rüyada veya ruhsal bir tecrübe olarak değerlendirir.

Sahih hadiste açık anlatım bulunduğu için klasik âlimlerin çoğu hakiki yorum yönünde görüş bildirmiştir. İnşirah Suresi’nin “Senin göğsünü açmadık mı?” (İnşirah 1) ayeti çoğunlukla manevi genişletme olarak tefsir edilse de, hadiste geçen olayla ilişkilendirenler de vardır. Bu bağlantı kesin değildir.

Oryantalist ve Modern Eleştiriler

Bazı Batılı yazarlar olayı Peygamberimizin sara nöbeti geçirdiğinin bir göstergesi olarak yorumlamıştır. Müslüman âlimler bu iddiayı reddeder; çünkü rivayetlerde bayılma, düşme veya sara belirtisi yoktur. Olayın anlatıcıları arasında bu tür bir yorum yapan kimse bulunmaz. Çağdaş akademisyenler iddianın tarihî delili bulunmadığını, rivayetlerin sahih bir kaynakta yer aldığını ve çocukluk döneminin tarihsel bilgisinin sınırlılığını belirtir. Hadis eleştirisi açısından Müslim’deki rivayetin sahih olması nedeniyle olayın gerçekliği genel olarak kabul edilir. Fakat olayın mahiyetini açıklamak her yorumcunun imkânı değildir; metin böyle bırakılır.

Olayın Anlamı ve Hikmeti

Bu olay Peygamberimizin nübüvvete hazırlandığını gösteren işaretlerden biri olarak anlatılır. Kalpten alınan pıhtı “şeytanın payı” olarak adlandırılır; böylece Peygamberimizin ismet sıfatının (günahlardan korunma) bir ifadesi olarak yorumlanır (Peygamberlerin beş sıfatı yazısına bakılabilir). Zemzem suyunun kullanılması da dikkat çekicidir. Halîme’nin korkusu ve Peygamberimizi geri getirmesi, çocuğun yaşam öyküsünde yeni bir dönemi başlatır: Mekke’ye annesinin yanına dönüş. Bu bakımdan olay dinî ve biyografik açıdan önemlidir. İlgili çocukluk gelişmeleri için Abdülmuttalib ve Ebû Tâlib’in himayesi ve Rahip Bahîrâ olayı yazıları okunabilir. Anne baba durumu için Peygamberimizin anne babasının durumu yazısı da incelenebilir.

Mirac Gecesindeki Şakk-ı Sadr

Buhârî ve Müslim’de Mirac olayını anlatan Ebû Zer ve Mâlik b. Sa’sa’a rivayetlerinde, Peygamberimizin Hatîm’de uyurken Cebrâil’in gelip göğsünü yardığı, kalbini zemzemle yıkadığı, iman ve hikmetle dolu altın bir tası içine boşalttığı anlatılır (Buhârî, Bed’ü’l-halk 6, Salât 1). Bu rivayette amaç, Peygamberimizin yüksek makamlara çıkmaya hazırlanmasıdır. Çocukluktaki olaydan farklı olarak burada kalbe iman ve hikmet doldurulduğu bildirilir. Bu nedenle iki olay aynı hadise olmayıp farklı iki olay kabul edilir. İsrâ ve Mirac, Peygamberimizin hayatında büyük bir mucize olarak ayrı bir konudur.

Sünnet Tarafından Teşvik Edilen Kalp Temizliği

Hadislerde kalbin temizliği ve ıslahı önemli bir konudur. Peygamberimiz “Cesette bir et parçası vardır; o düzelirse bütün beden düzelir; o bozulursa bütün beden bozulur. Dikkat edin, o kalptir” buyurmuştur (Buhârî, Îmân 39; Müslim, Müsâkât 107). Şakk-ı sadr olayı bu çerçevede, Peygamberimizin kalbinin ilahî bir arınmaya mazhar olduğu şeklinde yorumlanır. Mü’minlerin ise kalbi temiz tutmak için tövbe, zikir ve güzel ahlakla gayret etmesi beklenir. Bu yorum, olayı kıssa olmaktan çıkarıp ahlakî eğitime dönüştürür.

Sıkça Sorulan Sorular

Şakk-ı sadr ne demektir?

Göğsün yarılması demektir; Peygamberimizin kalbinin melekler tarafından yıkanması olayıdır.

Olay kaç yaşında oldu?

Siyer kaynaklarına göre süt annesi yanında çocukluk döneminde; diğer rivayetlerde Mirac gecesi gibi zamanlarda da olduğu belirtilir.

Olay kaç kez gerçekleşti?

Bazı âlimlere göre birden fazla kez, bazılarına göre iki kez gerçekleşmiştir; kesin sayı hakkında ittifak yoktur.

Rivayet sahih mi?

Müslim’deki Enes rivayeti sahih kabul edilir.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 29 Nisan 2026 · Kaynaklar: Müslim, Îmân 261; Buhârî, Salât 1, Bed'ü'l-halk 6; İbn Hişâm, es-Sîretü'n-nebeviyye; İnşirah 1-3 (kuran.diyanet.gov.tr); TDV İslâm Ansiklopedisi, "Şakk-ı Sadr" md.

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

Bu içerik faydalı oldu mu?

Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.

Bu içerik nasıl hazırlandı? →