🤲 Benim İçin Dua Et Giriş

Teravih Namazı 8 mi 20 Rekat mı? Delillerin Tartışması

Namaz FıkhıGüncelleme: 10 Temmuz 20269 dk okuma

Teravih namazı 8 mi 20 rekat mı? Hz. Âişe hadisi, Hz. Ömer uygulaması, mezheplerin görüşleri ve delillerin değerlendirilmesi, tarafsız bir bakış.

Bu yazıda öğrenecekleriniz

  • Teravihin Tarihçesi
  • Sekiz Rekat Görüşünün Dayanağı
  • Yirmi Rekat Görüşünün Dayanağı

Teravih namazının rekat sayısı, İslam hukuk tarihinde tartışılmış meşru bir ictihad konusudur. Hanefî, Şâfiî ve Hanbelî mezhepleri yirmi rekat kabul eder; Hz. Âişe’nin gece namazı hadisine dayanan bazı çağdaş alimler ise sekiz rekatı savunur. Türkiye’de yaygın uygulama yirmi rekattır.

Teravihin Tarihçesi

Hz. Âişe’nin anlattığına göre Hz. Peygamber, Ramazan‘da bir gece mescitte namaz kılmış, ertesi gece cemaat artmış, üçüncü veya dördüncü gece cemaat iyice kalabalıklaşınca çıkmamış ve sabah “Sizin yaptığınızı gördüm; ancak size farz kılınır korkusuyla çıkmadım” buyurmuştur (Buhârî, Teheccüd ve Terâvîh; Müslim, Müsâfirîn). Hz. Peygamber’in vefatından sonra bu endişe ortadan kalkmış, Hz. Ömer döneminde insanlar farklı gruplar halinde namaz kılarken, tek bir imamın arkasında toplanmaları sağlanmıştır. Hz. Ömer bu uygulamaya “Ne güzel bir bid’at” demiştir (Buhârî, Terâvîh). Burada bid’at kelimesi, dinde yeni bir hüküm uydurmak değil, daha önce bu şekilde yapılmayan bir düzenleme anlamında kullanılmıştır.

Sekiz Rekat Görüşünün Dayanağı

Hz. Âişe’ye Ramazan’daki gece namazı sorulduğunda, “Hz. Peygamber Ramazan’da da diğer aylarda da on bir rekattan fazla kılmazdı; dört rekat kılar, güzelliğini ve uzunluğunu sorma, sonra dört rekat kılar, sonra da üç rekat kılardı” demiştir (Buhârî, Teheccüd; Müslim, Müsâfirîn). Ayrıca Muvatta’da, Hz. Ömer’in Übey b. Ka’b ve Temîm ed-Dârî’ye insanlara on bir rekat kıldırmalarını emrettiği rivayet edilir. Bu delillere dayanan alimler, Hz. Peygamber’in uygulamasının sekiz rekat teheccüd/teravih ve üç rekat vitirden ibaret olduğunu, bundan fazlasının sünnetten sayılmayacağını savunur.

Yirmi Rekat Görüşünün Dayanağı

Beyhakî’nin rivayetine göre sahabe döneminde, Hz. Ömer’in hilafetinde insanlar Ramazan’da yirmi rekat namaz kılardı; ayrıca Hz. Osman ve Hz. Ali döneminde de benzer uygulama sürmüştür. Dört mezhebin kurucuları ve sonraki alimlerin çoğu yirmi rekatı benimsemiş, hatta bu konuda sahabe icmasından söz edilmiştir. Hanefî ve Hanbelî mezhepleri yirmi rekatı sünnet-i müekkede kabul eder. Medine’de ise tarih boyunca otuz altı rekat kılınması da görülmüştür (Mâlikî mezhebi uygulaması). Alimlerin bu sayıları uzlaştırmaları şöyledir: Hz. Peygamber’in uygulaması sayıdan çok kıyam uzunluğuyla ilgilidir; sahabe zamanla kıyamı kısaltıp rekat sayısını artırmıştır.

İhtilafın Değerlendirilmesi

Gece namazının sayısı konusunda Hz. Peygamber’in hadisinde “gece namazı ikişer ikişerdir” (Buhârî, Vitir) buyurduğu da bilinir; yani sayı konusunda sınır koymamıştır. Bu nedenle bazı alimler teravihi nafile namaz olarak değerlendirip, rekat sayısında genişlik olduğunu belirtirler. Delillerin farklı yorumlanması, İslam hukukunda doğal bir durumdur ve iki görüşün de dayanakları vardır. Önemli olan, bu farklılığın ümmetin birliğini zedelememesi ve namaz kılan kimseyi küçümsememesidir. Herkes kendi mezhebine ve bölgesindeki cemaat uygulamasına göre hareket eder.

Uygulamada Teravih

Hanefî uygulamasında teravih, yatsı namazının farzı ve son sünnetinden sonra, vitirden önce kılınır. Yirmi rekat, ikişer rekatlık on selamla veya dört rekatlık beş seri halinde kılınır; her dört rekattan sonra kısa bir ara (tervîha) verilir. Bu aralarda tesbih ve dua okunur, “teravih” adı da “dinlenme araları” anlamındaki bu kelimeden gelir. Teravihin ardından vitir namazı cemaatle kılınır. Teravihte hatim veya kısa sûreler okunması konusu teravih namazı evde kılınır mı yazısında ele alınmıştır. Vitir hakkında ayrıntı için vitir namazı vacip mi sünnet mi, kunut duası için kunut duası bilmeyen vitirde ne okur yazıları incelenebilir.

Kadınlar ve Teravih

Teravih, kadınlar için de sünnettir. Kadınlar camide cemaate katılabilir veya evde kılabilir. Eve gelen hafızlar eşliğinde evde kılmak, özellikle hasta ve yaşlılar için kolaylık sağlar. Evde cemaat yapılacaksa yine erkek imam arkasında kadınlar ayrı saf tutarlar.

  • Cemaatle kılınan teravihte imama uyarak rekat sayısına uyun; kendi görüşünüzü başkasına dayatmayın.
  • Rekat sayısı ne olursa olsun, huşû ve tadil-i erkâna önem verin.
  • Ramazan’da teravih kılamayan kişi, teheccüd gibi başka gece ibadetlerini değerlendirebilir.

Namazdan sonra tesbihat ve dua için namazdan sonra tesbihat nasıl yapılır ve namaz sonrası dua ederken elleri kaldırmak yazılarına bakılabilir.

Selef ve Halef Alimlerinin Tavrı

İmam Mâlik’in, Medine halkının uygulamasını delil kabul etmesi, bu şehirde otuz altı rekatın kılınmasının tarihi arka planını açıklar. İmam Şâfiî, Mekke’de yirmi rekatın kılındığını nakleder ve Medine’de otuz altı rekatı da uygun bulur. İmam Ahmed ise yirmi rekatı tercih etmiştir; ancak sayının kesin olarak belirlenmediğini, kıyam uzunluğunun asıl ölçü olduğunu da söylemiştir. Bu çeşitlilik, erken dönem Müslümanların konuya geniş baktığını gösterir. Modern dönemde sayı tartışmasının bir fitne veya ayrışma sebebi yapılması, selef anlayışına uygun bir tutum değildir. Ramazan gecelerini ibadetle ihya etmek asıl hedeftir.

Sıkça Sorulan Sorular

Teravih namazı kaç rekattır?

Hanefî, Şâfiî ve Hanbelî mezheplerine göre yirmi rekattır. Mâlikî mezhebinde Medine uygulamasına dayalı olarak daha yüksek sayılar da görülmüştür. Bazı çağdaş alimler sekiz rekatı savunur.

Sekiz rekat görüşünün delili nedir?

Hz. Âişe’nin, Hz. Peygamber’in Ramazan’da ve diğer aylarda on bir rekatı aşmadığını bildiren hadisidir.

Yirmi rekat görüşünün delili nedir?

Hz. Ömer döneminde Übey b. Ka’b’ın imamlığında yirmi rekat kılındığına dair rivayetler ve sahabenin buna uymasıdır.

Hangisini kılmalıyım?

Bağlı olduğunuz mezhebe ve camideki uygulamaya uymak esastır. Her iki uygulama da meşru ictihaddır ve birinin diğerini kınaması doğru değildir.

Editör: (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: · Kaynaklar: Buhârî, Salâtü't-Terâvîh ve Teheccüd; Müslim, Müsâfirîn; Mâlik b. Enes, el-Muvatta' (Ramazan'da kıyam); Beyhakî, es-Sünenü'l-Kübrâ; TDV İslâm Ansiklopedisi, "Teravih" md.

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →
YAPAY ZEKÂYA BU SAYFAYI SOR0 görüntülenme · 6 dk okuma

Sorunuz seçtiğiniz yapay zekâ hizmetinde yeni sekmede açılır; dini hükümler için Diyanet'e danışınız.

Bu içerik faydalı oldu mu?

Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.

Bu içerik nasıl hazırlandı? →

Kaynakça

  1. Buhârî, Salâtü't-Terâvîh ve Teheccüd; Müslim, Müsâfirîn
  2. Mâlik b. Enes, el-Muvatta' (Ramazan'da kıyam)
  3. Beyhakî, es-Sünenü'l-Kübrâ
  4. TDV İslâm Ansiklopedisi, "Teravih" md.

Genel kaynaklarımız için Kaynakça sayfasına bakınız. Fetva için: Diyanet İşleri Başkanlığı, Alo 190.