Hisse Senedi Temettüsü Helal mi? – İslami Rehber

Bu yazıda öğrenecekleriniz

Temettü Nedir?
Şirketin Faaliyet Alanı
Faiz Geliri Payı ve Arındırma

Hisse senedi temettüsü, şirketin faaliyet alanı helal ve mali yapısı belirli ölçütlere uygunsa helal kabul edilir; şirket gelirinde faiz payı varsa temettüdeki bu oranın hayır yoluna verilmesi (arındırma) gerekir. Ana faaliyeti haram olan şirketlerin temettüsü ise helal sayılmaz.

Temettü Nedir?

Temettü, anonim şirketlerin elde ettikleri kârdan ortaklarına dağıttıkları paydır. Hisse sahibi, şirketin sermayesinin bir kısmına ortak olduğu için kârdan pay alır. İslam hukukunda şirket ortaklığı mudârebe ve müşâreke ilkelerine benzetilir; kâr paylaşımı meşrudur. Temettünün helal olması için kaynağının helal olması gerekir. Hisse sahibinin gelir kaynağı, şirketin ürettiği ve sunduğu mal ve hizmetlerdir; bunlar helal ise temettü de helaldir.

Şirketin Faaliyet Alanı

Faaliyet alanı, temettünün helal olup olmadığını belirleyen ilk ölçüttür. Alkollü içki, domuz ürünleri, kumar ve faizli finans gibi doğrudan haram faaliyetlerle uğraşan şirketlerin temettüsü helal sayılmaz; bu şirketlerin hisselerini almak da caiz değildir. Helal ürün üreten şirketlerde ise ayrıntıya bakılır. Haram alandaki ana faaliyeti bulunmayan, ancak küçük oranda bu alanla ilişkisi olan şirketler için çağdaş fıkıh kurulları, belirli oranlar çerçevesinde hoşgörü tanır. Ayrıntılar katılım endeksi ve helal hisse kriterleri yazısında anlatılmıştır.

Faiz Geliri Payı ve Arındırma

Helal faaliyetli bir şirketin de nakdini faizli hesapta değerlendirmesi sebebiyle faiz geliri olabilir. Bu gelirin toplam gelire oranı çok düşükse (örneğin yüzde 5 civarının altında) şirket helal kabul edilir; ancak hisse sahibi temettüsünün bu oranına denk gelen kısmı kendi kullanımına almaz ve sevap beklemeden hayır yoluna verir. Örneğin yıllık temettü 10 bin lira, şirketin toplam gelirinin yüzde 3’ü faiz gelirinden oluşuyorsa, 300 lira arındırılır. Bu uygulama bankadaki faiz geliri konusundaki ilkelerle paralel çalışır; oranlar şirketin yıllık faaliyet raporlarından hesaplanır. Birçok katılım fonu bu hesabı yatırımcı adına yapar.

Farklı Görüşler

Karışık şirketlere kapalı yaklaşım: Bazı alimler, herhangi bir miktarda haram unsur içeren şirketlere yatırımı caiz görmez.
Hoşgörü yaklaşımı: Çağdaş kurulların çoğu, “çoğunluk hükmü” ve “genel beliva” gerekçesiyle belirli oranlar dahilinde yatırıma izin verir ve arındırmayı şart koşar.
Sadece helal şirket: Bazı kişiler, tamamen helal faaliyette bulunan ve faizli işlemi olmayan şirketleri tercih eder; bu en ihtiyatlı yaklaşımdır.

Bedelsiz Hisse ve Diğer Dağıtımlar

Bedelsiz sermaye artırımı, şirketin kârdan veya yedeklerden ortaklarına yeni hisse vermesidir. Hisse sahibine yeni bir değer katılmadığı, mevcut payı artırdığı için bu işlem temettü gibi değerlendirilir; zekât açısından eski hisselere eklenir. Bedelli sermaye artırımına katılmak ise yeni yatırımdır ve helal şirket ölçütüne tabidir. Şirket geri alım yapıyorsa veya nakit dağıtımı gerçekleştiriyorsa bu da ayrıca incelenmelidir.

Temettünün Zekâtı

Alınan temettü nakit olarak hesaba geçtikten sonra paranın hükmüne tabidir. Nisaba ulaşan toplam varlıkla birlikte yıl dönümünde hesaplanıp kırkta biri zekât olarak verilir. Hisselerin zekâtı için zekât hesaplamada hisse senedi ve fonlar yazısına, şirket ortaklığı bakımından ise şirket zekâtı yazısına bakılabilir. Kripto varlık gibi farklı yatırımlar için kripto varlıkların zekâtı yazısı da vardır.

Yatırımcıya Pratik Tavsiyeler

Hisse alırken şirketin faaliyet raporu, borç yapısı ve gelir kalemleri incelenmeli; katılım endeksi listeleri bir ön filtre olarak kullanılabilir. Kısa vadeli spekülasyon, kaldıraçlı işlem ve açığa satış gibi uygulamalar ayrıca değerlendirilmelidir (bkz. emtia ticareti ve kısa satış). Temettü geliri, haksız kazanç değilse helaldir; fakat kişinin yatırım yaparken dürüstlük, bilgi manipülasyonundan kaçınma ve israf yasağına dikkat etmesi gerekir. Bu yazı yatırım tavsiyesi değildir; bireysel kararlar için lisanslı uzmanlara ve fetva makamlarına başvurulmalıdır.

Temettü Dağıtım Politikası ve Şeffaflık

Şirketlerin temettü dağıtma kararı genel kurulda alınır ve yönetim kurulunun önerisine göre belirlenir. İslam hukukunda ortakların hakkı, şirketin kâr ettiği ölçüde ortaya çıkar; zarar eden bir şirketten temettü beklenmez, sermaye zarara uğramışsa temettü adı altında yapılacak ödeme sermayenin iadesi niteliği taşır. Ayrıca şirket yöneticilerinin, dürüstlük ilkesine uygun hareket etmesi, kârı olduğundan farklı göstermemesi ve ortakların haklarını gözetmesi önemlidir. Peygamberimizin “Bizi aldatan bizden değildir” (Müslim, Îmân) uyarısı, finansal raporlamada da ahlaki bir ölçüdür.

Yatırımcılar, temettü verimi (temettü/fiyat oranı) yüksek şirketlerin her zaman daha iyi olmadığını da bilmelidir. Yüksek temettü, bazen şirketin büyüme yatırımı yapmadığını veya borç yüklendiğini gösterebilir. Helal kazanç anlayışı, yalnızca dinî uygunluğu değil, aynı zamanda sağduyulu ve riskleri bilen bir yatırımcılığı da gerektirir. Bu nedenle karar vermeden önce şirketin mali durumu, faaliyet raporu ve bağımsız denetim raporu incelenmelidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Her şirketin temettüsü helal midir?

Hayır. Ana faaliyeti haram olan şirketlerin temettüsü helal değildir; helal faaliyetli şirketlerde de faiz payı varsa arındırma gerekir.

Arındırma nasıl yapılır?

Şirketin toplam gelirindeki faiz oranı hesaplanır ve temettünün bu orana denk gelen kısmı sevap beklenmeden hayır yoluna verilir.

Bedelsiz hisse temettü müdür?

Bedelsiz hisse yeni bir değer katmaz, mevcut payı artırır; zekât açısından eski hisselerle birlikte değerlendirilir.

Temettüye zekât düşer mi?

Nakit olarak alınan temettü, nisaba ulaşan diğer varlıklarla birlikte yıl dönümünde hesaplanıp zekâta tabi tutulur.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 24 Mayıs 2026 · Kaynaklar: AAOIFI Şer'î Standartları (Standart 21: Finansal Kâğıtlar), aaoifi.com; TDV İslâm Ansiklopedisi, "Şirket" maddesi; Bakara Suresi (2/275)

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

Bu içerik faydalı oldu mu?

Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.

Bu içerik nasıl hazırlandı? →