Hz. Safiyye (r.a.) Kimdir? Hayatı ve Peygamberimizle Evliliği

Hz. Safiyye bint Huyey, Beni Nadîr kabilesinin reisi Huyey b. Ahtab’ın kızıdır. Hayber’de esir düştü, Peygamberimiz tarafından azat edilip kendisine evlenme seçeneği sunuldu ve Müslüman olarak onunla evlendi. Medine’de yaşadı ve kaynaklara göre 50/670 civarında vefat etti.

Soyu ve İlk Evlilikleri

Safiyye, Medine çevresinde yaşayan Yahudi kabilelerden Beni Nadîr’in reisi Huyey b. Ahtab ile Beni Kurayza’dan Berre bint Semev’el’in kızıdır. Hz. Harun’un soyundan geldiğine inanılan, saygın bir aileye mensuptu. Önce Sellâm b. Mişkem ile evlendi; sonra Kinâne b. er-Rebî ile evlendi. Babası Huyey, Beni Nadîr’in Medine’den çıkarılmasının ve sonra Hendek Savaşı’ndaki ittifakın önde gelen isimlerindendi ve Beni Kurayza kuşatmasının ardından 5/627’de öldürüldü. Kinâne ise Hayber’de savaş sırasında esir düşüp öldürüldü.

Kaynaklarda Safiyye’nin rüyasında ayın göğsüne düştüğünü gördüğü, bunu kocasına anlattığında kocasının “Sen Medine’deki kralı mı istiyorsun?” diyerek yüzüne tokat attığı rivayet edilir. Bu rivayet İbn Hişâm’da geçer ve sıhhati hadis ilmi açısından tartışmalıdır. Hayber’in fethedildiği 7. Hicrî yılda (628) Safiyye esirler arasında yer aldı.

Hayber’de Esir Düşmesi ve Azat Edilmesi

Hayber seferi, Hudeybiye’nin ardından Müslümanlarla Yahudi kabileleri arasında yapılan askerî bir harekâttı. Kaleler tek tek alındı. Esirler arasında Safiyye’nin bulunması üzerine, Dihye b. Halîfe el-Kelbî Peygamber’den bir cariye istedi; Peygamber ona Safiyye’yi verdi. Ancak insanlar, Safiyye’nin bir kabile reisinin kızı olmasının uygun olmadığını ve Peygamber’e layık olduğunu söyledi. Bunun üzerine Peygamber Dihye’ye başka bir cariye verdi, Safiyye’yi azat etti ve ona seçenek sundu: Dilerse kavmine dönebilir, dilerse Peygamber’le evlenip Müslüman olabilirdi. Safiyye “Allah ve Resûlü’nü seçtim” dedi. Buhârî ve Müslim’de bu olay anlatılır; azat edilmesi mehir sayıldı.

Safiyye’nin Müslüman oluşu ve evliliği, Peygamber’in esirlere gösterdiği saygı, kadın esirlere seçme hakkı tanınması ve soylu bir hanımın itibarının korunması bağlamında yorumlanır. Ayrıca bu evlilik, Müslümanlarla Yahudi toplumu arasındaki ilişkileri yumuşatma amacı taşıyan bir adım olarak da değerlendirilir. Peygamberimizin eşleri arasında dokuzuncu veya onuncu sırada yer alır. Çok evliliğin siyasi ve toplumsal gerekçeleri ayrı bir yazıda ele alınır.

Evlilik Sonrası: Hanımlarla İlişkisi

Safiyye Medine’ye geldiğinde diğer hanımlar arasında kıskançlık ve söylentiler oldu. Hz. Âişe ve Hz. Hafsa’nın bazen onu Yahudi kızı olması nedeniyle ima ile eleştirdiği rivayet edilir. Safiyye bu durumu Peygamber’e üzülerek anlattı. Peygamber ona şöyle cevap vermesini öğretti: “Nasıl benden daha hayırlı olabilirsiniz? Babam Harun, amcam Musa, kocam da Muhammed’dir.” Bu rivayet Tirmizî’de yer alır. Peygamber’in bu sözü, Safiyye’nin Peygamberler soyundan geldiğini hatırlatarak onun onurunu korumuştur.

Bir başka rivayette Peygamber’in hastalığında Safiyye “Keşke senin acın bende olsaydı” demiş, diğer hanımlar buna bakarak gülünce Peygamber “Allah’a yemin olsun ki o doğru söylüyor” buyurmuştur. İbn Sa’d’da geçen bu rivayet, Safiyye’nin Peygamber’e bağlılığını gösterir.

İtikâf Ziyareti

Buhârî ve Müslim’de yer alan meşhur bir rivayet, Safiyye’nin Ramazan‘ın son on gününde itikâfta olan Peygamber’i mescitte ziyaret etmesini anlatır. Gece geç saatte dönüşünde Peygamber onu evine kadar uğurlamak üzere kalktı. İki Ensarlı yolda geçerken hızlandılar; Peygamber “Yavaş olun, bu Safiyye bint Huyey’dir” dedi. “Subhanallah ey Allah’ın Resûlü!” diye şaşırınca, “Şeytan insanın damarlarında kan gibi dolaşır; kalbinize bir şüphe atmasından korktum” buyurdu. Bu hadis, itikâf sırasında eşi ziyaret etmenin ve gece uğurlamanın cevazına, ayrıca zan ve şüpheyi önlemenin gerekliliğine delil kabul edilir.

Bu olay aynı zamanda Peygamber’in toplumsal ilişkilerdeki hassasiyetini gösterir. Şüphe ihtimali olan durumlarda açıklama yapmak, edebin bir parçası olarak görülür. Hz. Meymûne gibi diğer hanımlar da benzer şekilde Peygamber’in ev hayatını aktarmıştır.

Son Yılları ve Vefatı

Peygamber’in vefatından sonra Safiyye, Medine’de yaşamaya devam etti. Hz. Osman’ın kuşatıldığı günlerde onu savunmak için çaba harcadığı, bir katırla evine gelmek isteyip engellendiği ve evinden Hz. Osman’ın evine yiyecek ve su aktarmak için bir tahta köprü kurduğu rivayet edilir. Bu rivayetin ayrıntıları kaynaklarda farklı aktarılır. Cömertliğiyle tanınan Safiyye, vefatından önce evini sadaka olarak bıraktı.

Vefat tarihi 50/670 veya 52/672 olarak verilir; yaklaşık altmış yaşında olduğu aktarılır. Cennetü’l-Bâkî’ye defnedildi. Rivayet ettiği hadis sayısı on civarındadır. Rivayetleri ve faziletleri Hz. Safiyye’nin faziletleri ve rivayetleri yazısında anlatılır.

Değerlendirme

Hz. Safiyye’nin hayatı, bir esirden Müminlerin annesi konumuna uzanan bir yolu anlatır. Kendi seçimiyle İslam’ı ve Peygamber’i tercih eden Safiyye, kimliği nedeniyle yaşadığı sıkıntılara rağmen onurunu korudu. Bu özellikleriyle çok kültürlü toplumda dinî kimliğin ve saygının bir arada düşünülmesini gerektiren örnek bir hayat öyküsüdür. Kaynakları karşılaştırarak okumak, siyasi olaylar ile kişisel hikâye arasında doğru bir denge kurmaya yardımcı olur.

Sıkça Sorulan Sorular

Hz. Safiyye kimdir?

Beni Nadîr kabilesi reisi Huyey b. Ahtab’ın kızı olup Hayber seferinde esir düşen, azat edilip Peygamberimizle evlenen ve Müslüman olan sahabiyyedir.

Hz. Safiyye ne zaman evlendi?

Hayber’in fethinden sonra, hicretin 7. yılında Peygamberimizle evlenmiştir.

Safiyye’ye “Yahudi kızı” dendiğinde Peygamberimiz ne dedi?

Tirmizî’de geçen rivayete göre ona “Babam Harun, amcam Musa, kocam Muhammed’dir” diyerek karşılık vermesini öğretmiştir.

Hz. Safiyye ne zaman vefat etti?

Kaynaklarda 50/670 veya 52/672 yıllarında Muaviye döneminde Medine’de vefat ettiği geçer.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 23 Ağustos 2026 · Kaynaklar: İbn Hişâm, es-Sîre; İbn Sa'd, et-Tabakātü'l-Kübrā; Buhârî, Megâzî ve İtikâf; Tirmizî, Menâkıb; TDV İslâm Ansiklopedisi, "Safiyye bint Huyey" md.

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

• İman nedir, kısaca nasıl tanımlanır?
• İmanın şartları kaçtır ve nelerdir?
• Âmentü duası nedir, ezberlemek şart mıdır?
• İman ile İslam arasında fark var mıdır?
• Kelime-i şehâdet nedir, söyleyen Müslüman olur mu?

Bu içerik nasıl hazırlandı? →