Hz. Meymûne (r.a.) Kimdir? Hayatı ve Peygamberimizle Evliliği

Hz. Meymûne bint Hâris, Peygamberimizin evlendiği son hanımdır. Hilâl b. Âmir kabilesinden gelen sahabiyye, hicretin 7. yılında Umretü’l-Kazâ sırasında Mekke yakınında Peygamberimizle evlenmiş, yıllar sonra aynı mevkide vefat etmiştir. İbn Abbas ve Hâlid b. Velîd’in teyzesidir.

Soyu ve Akrabalıkları

Meymûne, Hilâl b. Âmir kabilesinden Hâris b. Hazn ile Hind bint Avf’ın kızıdır. Asıl adı Berre iken Peygamber ona Meymûne (uğurlu, bereketli) adını verdi. Kız kardeşleri arasında Ümmü’l-Fadl Lübâbe (Abbas’ın eşi), Esmâ bint Umeys (Cafer ve Ebû Bekir’in eşi), Selmâ ve Zeyneb gibi hanımlar vardır; bu geniş akrabalık ağı onu önemli sahabeler ile bağlantılı kılar. Hâlid b. Velîd ve Abdullah b. Abbas onun yeğenleridir. Esmâ bint Umeys’in oğulları Abdullah b. Cafer ve diğerleri de aynı akrabalık çevresindedir.

Meymûne’nin ilk evlilikleri hakkında kaynaklarda farklı anlatımlar bulunur. Bazı kaynaklara göre önce Mes’ûd b. Amr es-Sakafî ile, sonra Ebû Rühm b. Abdüluzzâ ile evlendi ve ikisinden de ayrıldı veya dul kaldı. Evlilik sırasındaki yaşı konusunda kaynaklarda farklı bilgiler verilir; kesin bir yaş belirtmek mümkün değildir.

Umretü’l-Kazâ ve Nikâh

Hicretin 6. yılında Hudeybiye antlaşması gereği umre yapamadan dönen Müslümanlar, 7. yılda (629) Mekke’ye gelerek umre yaptı; bu umreye Umretü’l-Kazâ denir. Mekke müşrikleri şehri üç günlüğüne boşalttı. İhram hâlindeyken Peygamber’in Meymûne ile nikâhlandığına dair Buhârî ve Müslim’de İbn Abbas’ın rivayeti vardır. Başka rivayetlerde ise (Müslim’de Meymûne’nin kendisi ve mevlâsı Ebû Râfi’ gibi kaynaklardan) Peygamber’in ihramdan çıktıktan sonra evlendiği bildirilir. Fıkıhçılar, ihramlı kişinin nikâhı konusunda bu rivayetlerden farklı hükümlere ulaşmıştır; Hanefîlere göre ihramlı iken nikâh caiz, diğer mezheplerde ise caiz değildir. Bu farklılık, rivayetlerin değerlendirilmesinden kaynaklanır.

Evlilik teklifini Abbas’ın aracılığıyla yaptı; Meymûne kendisini Peygamber’e bağışladığı veya Abbas’ın vekâletiyle nikâh yapıldığı belirtilir. Mehir olarak dört yüz dirhem verildi. Mekke’de üç gün kaldıktan sonra müşrikler Peygamber’den ayrılmasını istedi; düğün yemeği verilmek istendiyse de izin çıkmadı ve Peygamber Mekke’den ayrıldı. Meymûne sonradan Medine yolunda Serif mevkiinde ona kavuştu ve zifaf burada yapıldı. Peygamberimizin eşleri arasında en son evlenen hanımdır.

Evliliğin Önemi

Meymûne ile evlilik, Mekke’de yaşayan Kureyşli ve Hilâllilerle ilişkileri güçlendirmesi bakımından anlamlıdır. Teyzesinin oğlu Hâlid b. Velîd bu evlilikten kısa süre sonra Müslüman oldu. Abbas’ın ailesi ile yakınlık da pekişti. Bazı müfessirler, Ahzâb 33/50’deki ayetin bu evlilik hakkında olduğunu, hatta Meymûne’nin kendisini Peygamber’e bağışladığı kadın olabileceğini belirtir. Bu görüş tartışmalıdır. Evliliğin hikmetleri ayrı bir yazıda ele alınır.

Medine Yılları

Meymûne, Medine’de Peygamber’in evinde diğer hanımlarla birlikte yaşadı. İbadet ve takvasıyla tanınır; Hz. Âişe onun hakkında “O, bizim içimizde Allah’a karşı en çok takva sahibi ve akrabalık bağlarını gözeten kadındı” demiştir. Kardeşi Ümmü’l-Fadl, Abbas’ın eşi olarak Peygamber’in evine sık sık gelirdi. Meymûne’nin evinde İbn Abbas’ın bir gece kalıp Peygamber’in gece namazını gözlemlediği rivayeti Buhârî ve Müslim’de geçer ve onun hadis rivayet etmesi için önemli bir bağlamdır. Meymûne’nin hadis rivayetleri Hz. Meymûne’nin faziletleri ve rivayetleri yazısında incelenir.

Hz. Meymûne’nin ayrıca azatlı cariyesi bulunur; onu azat etmesiyle ilgili rivayetler vardır. Bir başka rivayette, gününü Peygamber’in vefatı yıllarında hastalıkta kendi evinde geçirmesine dair izin verdiği belirtilir. Peygamber’in vefat hastalığında hanımlardan izin alarak Âişe’nin evinde kaldığı rivayeti, Meymûne’nin evi sırasında başlamış olabilir. Bu rivayetlerin ayrıntısı kaynaklarda farklı aktarılır.

Vefatı

Meymûne’nin vefat tarihi ve yeri hakkında kaynaklar şu bilgiyi verir: Hicretin 51. yılında (671), bazı kaynaklara göre 61 veya 63’te Serif mevkiinde vefat etti. Daha önce evlendiği yer olan Serif’te, Mekke’ye yaklaşık on mil mesafede bulunur. Cenaze namazını yeğeni Abdullah b. Abbas kıldırdı ve kabre indirenler arasında yeğenleri vardı. İbn Abbas cenazeyi taşırken “Bu, Resûlullah’ın eşidir; nazikçe tutun, sallamayın” dediği rivayet edilir. Bu cümle Buhârî ve Müslim’de geçer. Yaşı yaklaşık yetmiş sekiz veya daha fazladır; kesin yaş bilinmemektedir.

Değerlendirme

Hz. Meymûne, Peygamber’in evliliklerinin son halkasıdır. Kabilesinin ve akrabalarının İslam toplumundaki önemli konumu, onu geniş bir sosyal ağın merkezine yerleştirir. Hâlid b. Velîd’in Müslüman oluşu ve İbn Abbas’ın ilmî yetişmesi, onun evi ve ailesi ile bağlantılı gelişmelerdir. Hz. Safiyye’nin hayatı ile birlikte okunduğunda Hayber ve Umretü’l-Kazâ dönemleri arasındaki Peygamber evliliklerinin tarihî seyri görülür.

Sıkça Sorulan Sorular

Hz. Meymûne kimdir?

Hilâl b. Âmir kabilesinden Hâris b. Hazn’ın kızı olup Peygamberimizin hanımları arasında en son evlenen sahabiyyedir. Abdullah b. Abbas ve Hâlid b. Velîd’in teyzesidir.

Peygamberimizle ne zaman evlendi?

Hicretin 7. yılında, Umretü’l-Kazâ sırasında Mekke yakınında evlenmiştir.

Meymûne nerede vefat etti?

Evlendiği yer olan Serif mevkiinde, Mekke ile Medine arasında vefat ettiği ve orada defnedildiği kaynaklarda geçer; vefat yılı 51/671 civarıdır.

Hz. Meymûne’nin hadis rivayeti nasıldır?

Kırk altı civarında hadis rivayet ettiği bildirilir; bir kısmı Sahîhayn’dadır.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 12 Haziran 2026 · Kaynaklar: İbn Sa'd, et-Tabakātü'l-Kübrā; İbn Hişâm, es-Sîre; Buhârî ve Müslim, Hac ve Nikâh bölümleri; İbn Hacer, el-İsâbe; TDV İslâm Ansiklopedisi, "Meymûne bint Hâris" md.

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

• İman nedir, kısaca nasıl tanımlanır?
• İmanın şartları kaçtır ve nelerdir?
• Âmentü duası nedir, ezberlemek şart mıdır?
• İman ile İslam arasında fark var mıdır?
• Kelime-i şehâdet nedir, söyleyen Müslüman olur mu?

Bu içerik nasıl hazırlandı? →