II. Süleyman Nasıl Öldü? Vefatı ve Türbesi Nerede?

II. Süleyman (1687-1691), 22 Haziran 1691’de Edirne’de vefat etti. Yaklaşık kırk yıl kafes hayatı yaşadıktan sonra tahta çıkan padişah, Süleymaniye Külliyesi’nin hazîresine, kendi adıyla anılan türbeye defnedildi.

Kafesten Tahta

1642’de doğan Süleyman, babası Sultan İbrahim‘in tahttan indirilmesinden sonra kardeşi IV. Mehmed’in saltanatı boyunca Topkapı Sarayı’nın kafes bölümünde yaşadı. Bu uzun yıllar boyunca dış dünyayla teması son derece sınırlıydı. Kaynaklar onu dindar, Kur’an okumaya düşkün ve hattatlık yapan bir kişi olarak tanıtır. Kendi eliyle Kur’an nüshaları yazdığı aktarılır.

8 Kasım 1687’de IV. Mehmed’in tahttan indirilmesi üzerine, orduda ve devlet adamları arasında alınan kararla tahta çıkarıldı. Tahta çıkışı sırasında yaklaşık 45 yaşındaydı. Sarayda yeni bir padişahın göreve gelmesi, ordu içindeki huzursuzluğun yatışması bakımından önemliydi. Ancak yönetimde ordu ve vezirler söz sahibi olmaya devam etti.

Savaşlar ve Mali Güçlükler

Süleyman’ın saltanatı sırasında Osmanlı Devleti Kutsal İttifak devletlerine karşı savunma savaşı veriyordu. 1688’de Belgrad Avusturya ordusunun eline geçti. Aynı dönemde Macaristan ve Sırbistan’ın bazı bölgeleri kaybedildi. Mali kaynaklar yetersizdi; ordunun maaşları geciktirilmiş, yeniçeriler yeniden ayaklanmıştı. İstanbul’da 1688’de çıkan isyanlarda saray ve vezirler ağır baskı altında kaldı.

Durumu düzeltmek için padişah, devlet adamlarından Köprülü Fazıl Mustafa Paşa’yı 1689’da sadrazamlığa getirdi. Fazıl Mustafa Paşa, iç düzeni sağlamak için ordu ve maliye alanlarında düzenlemeler yaptı, gayrimüslimlerin vergi sistemini (cizye) yeniden düzenledi ve Niş’i 1690’da geri aldı. Ayrıca Belgrad’ı yeniden aldı (1690). Bu başarılar devletin moralini yükseltmişti.

Hastalık ve Vefat

II. Süleyman 1691 baharında rahatsızlandı. Kaynaklar onun karnında şişkinlik (istiska) ve ağrı yaşadığını belirtir. Hastalığı aylarca sürdü ve yaz başında Edirne’de iyice ağırlaştı. 22 Haziran 1691’de Edirne Sarayı’nda vefat etti. Aynı yılın Ağustos ayında yapılan Slankamen Savaşı’nda Fazıl Mustafa Paşa da şehit düştü; bu olay Osmanlı için ağır bir kayıp oldu.

Süleyman’ın ölümü sonrasında tahta kardeşi II. Ahmed geçti. Ahmed de Süleyman gibi uzun yıllar kafeste kalmıştı. Süleyman’ın çocuğu olmaması, hanedanın devamı bakımından kardeşler arasındaki geçişi zorunlu kıldı. İki kardeşin saltanatı, toplam sekiz yıl sürdü.

Süleymaniye Hazîresi ve Türbe

Süleyman’ın naaşı İstanbul’a getirildi ve Süleymaniye Külliyesi’nin hazîresinde yer alan türbesine defnedildi. Bu türbe, Sultan Süleyman Camii’nin kıble tarafındaki bahçededir. Süleyman’ın türbesi 17. yüzyılın sonlarında yapılmış olup mimarisi Mimar Sinan’ın klasik türbelerine göre daha geç dönem Osmanlı üslubunu yansıtır. Yapının kubbesi ve pencere düzeni sade, iç mekân ise kalem işi ve dua levhalarıyla bezelidir.

Süleymaniye hazîresinde Kanuni Sultan Süleyman, Hürrem Sultan ve Mimar Sinan ile birlikte II. Süleyman ve II. Ahmed de yatar. Böylece Süleymaniye Külliyesi, hem 16. yüzyılın hem de 17. yüzyılın sonlarındaki Osmanlı hanedanından önemli figürleri bünyesinde barındırır. Sinan’ın külliyesi bu yönüyle bir tür tarihî mezarlık müzesi gibidir.

Dinî ve Kültürel Kişiliği

Süleyman’ın dinî hayata duyduğu ilgi dönemin kaynaklarında sıklıkla belirtilir. Kafeste geçen uzun yıllar boyunca Kur’an hıfzı, tefsir ve hadis okumaları yaptığı, ilim meclislerine ilgi gösterdiği aktarılır. Saltanatı sırasında da camilerde cemaatle namaz kılmaya özen gösterdi. Hattatlığı ve Kur’an yazmaya olan ilgisi nedeniyle Osmanlı hat sanatı bağlamında da anılır.

Süleyman’ın şahsi sadeliği ve mütevazı kişiliği, halk arasında olumlu bir imaj oluşturdu. Ancak devlet işlerinde zayıf bir rol oynadığı, kararların büyük ölçüde sadrazam tarafından alındığı belirtilir. Bu durum, Osmanlı’nın sonraki yüzyıllarında padişahların siyasi rolünün azalıp vezirlerin ve saray kadrolarının etkisinin arttığı genel eğilimin bir örneğidir.

Slankamen Savaşı ve Fazıl Mustafa Paşa’nın Şehadeti

Süleyman’ın ölümünden iki ay sonra, 19 Ağustos 1691’de Slankamen (bugünkü Sırbistan’da Stari Slankamen) mevkiinde Osmanlı ordusu Avusturya ordusuyla karşılaştı. Sadrazam Köprülü Fazıl Mustafa Paşa, savaşın en kritik anında ordunun başında vurularak öldü. Bu kayıp, Osmanlı ordusunda büyük bir bozguna yol açtı. Savaşın sonucu, Macaristan’ın büyük bölümünün Habsburglara bırakılmasına giden süreci hızlandırdı. Köprülü ailesinin devlet işlerindeki etkisi bu kayıpla bir süre için sarsıldı.

Tarihçiler Fazıl Mustafa Paşa’yı Osmanlı’nın son büyük reformcu sadrazamlarından biri olarak anar. Gayrimüslim tebaanın vergilendirilmesinde adaletsizliği azaltmaya çalıştığı, ordunun kanun dışı uygulamalarını sınırlandırdığı belirtilir. Kadı mahkemelerinin adaletle çalışması için fermanlar çıkardı. Süleyman ile birlikte çalışması, padişah ile sadrazam arasındaki uyumun nadir örneklerinden biridir.

Tarihî Değerlendirme

II. Süleyman’ın dört yıllık saltanatı kısa olsa da Osmanlı’nın savunma savaşı sürecinde dönüm noktalarından birini oluşturur. Köprülü Fazıl Mustafa Paşa’nın reformları, Osmanlı idaresinin yeniden toparlanma gayretinin göstergesidir. Ancak 1691’deki Slankamen yenilgisi, bu toparlanmanın yetersiz kaldığını ortaya koydu. Ardından 1699’da Karlofça Antlaşması imzalanacak ve Osmanlı Macaristan’ı kaybedecektir. Tarihçiler bu dönemi, IV. Mehmed’in saltanatı sonrasında devletin yeniden düzen arayışı olarak okur.

Sıkça Sorulan Sorular

II. Süleyman ne zaman öldü?

22 Haziran 1691’de Edirne Sarayı’nda, 49 yaşında vefat etmiştir. Ölüm sebebi olarak hastalık, özellikle şişme tarzı bir rahatsızlık anılır.

II. Süleyman neden tahta geç çıktı?

Yaklaşık kırk yıl kafeste yaşamış, 1687’de IV. Mehmed’in tahttan indirilmesi üzerine tahta çıkarılmıştır.

II. Süleyman’ın türbesi nerede?

İstanbul’da Süleymaniye Camii külliyesinin hazîresinde, kendi adına yapılan türbede yatmaktadır.

II. Süleyman döneminin önemli olayları nelerdir?

Belgrad’ın kaybı (1688), Niş’in geri alınması (1690), Fazıl Mustafa Paşa’nın sadrazamlığı ve Slankamen Savaşı (1691) bu dönemin başlıca olaylarıdır.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 14 Temmuz 2026 · Kaynaklar: TDV İslâm Ansiklopedisi, "Süleyman II" md.; TDV İslâm Ansiklopedisi, "Köprülüler" md.; Halil İnalcık, The Ottoman Empire: The Classical Age; Rhoads Murphey, Ottoman Warfare 1500-1700

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

• İman nedir, kısaca nasıl tanımlanır?
• İmanın şartları kaçtır ve nelerdir?
• Âmentü duası nedir, ezberlemek şart mıdır?
• İman ile İslam arasında fark var mıdır?
• Kelime-i şehâdet nedir, söyleyen Müslüman olur mu?

Bu içerik nasıl hazırlandı? →