🤲 Benim İçin Dua Et Giriş

Kıbrıs Türkleri Bugün: Dinî Hayat, Camiler ve Kurumlar

Türk Halklarının Günümüzdeki Dinî HayatıGüncelleme: 22 Mayıs 20269 dk okuma

Kıbrıs Türkleri bugün: KKTC'nin nüfusu, dinî yapı, camiler, Hala Sultan Tekkesi, eğitim, Türkiye ile ilişkiler ve çözüm süreci hakkında tarafsız bilgiler.

Bu yazıda öğrenecekleriniz

  • Nüfus
  • Dinî yapı
  • Camiler ve tarihî eserler

Kıbrıs Türkleri bugün adanın kuzeyinde, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde yaşayan, yaklaşık 380-400 bin nüfuslu bir topluluktur. Çoğunluğu Sünni-Hanefî Müslümandır; dinî yaşam görece ılımlı ve seküler eğilimlidir. Ada siyasi olarak bölünmüştür ve çözüm görüşmeleri sürmektedir.

Nüfus

2011 sayımında KKTC’de 286 bin kişi yaşıyordu; 2021 tahminleri yaklaşık 380-400 bine ulaşır ve nüfusun büyük kısmı Kıbrıs doğumlu Türklerden, Türkiye’den gelenlerden ve yabancı öğrencilerden oluşur. Rakamlar yöntem ve tanım farklarına göre değişir. Kıbrıs Cumhuriyeti’nin güneyinde ise Rum Ortodoks çoğunluk yaşar. Kıbrıs Türk diasporası İngiltere, Avustralya, Türkiye ve ABD’de büyük topluluklar oluşturur (İngiltere’de yaklaşık 300 bin Kıbrıs kökenli Türk yaşadığı tahmin edilir).

Dinî yapı

Müslüman nüfusun çoğunluğu Hanefî-Sünnîdir. Dinî işleri Evkaf ve Dinî İşler Dairesi ile Müftülük yürütür. Kıbrıs Türk toplumu genel olarak seküler kültür taşır; ibadet oranları Anadolu’ya göre düşük, fakat bayramlar, cenaze ve kandil gibi dinî-kültürel gelenekler yaygındır. Türkiye’den gelen Diyanet destekli imam ve din görevlileri camilerde görev yapar. 2000’lerde dinî eğitim ve cami sayısındaki artış toplumsal tartışma konusu olmuştur.

Camiler ve tarihî eserler

Lefkoşa’daki Selimiye Camii (eski Aya Sofya Katedrali), Mağusa’daki Lala Mustafa Paşa Camii (eski Aziz Nikolaos Katedrali), Girne’deki Ağa Cafer Paşa Camii, Lefkoşa’daki Arabahmet Camii ve Büyük Han önemli tarihî yapılardır. Bunların bir kısmı Gotik mimarinin Osmanlı’da camiye çevrilmiş örnekleridir. Ayrıca Hala Sultan Tekkesi Güney Kıbrıs’ta, Larnaka’dadır ve geçiş noktaları aracılığıyla ziyaret edilebilir. Tarihî eserlerin restorasyonu Evkaf ve ortak teknik komite aracılığıyla sürdürülür.

Eğitim

KKTC’de çok sayıda üniversite bulunur: Doğu Akdeniz Üniversitesi, Yakın Doğu Üniversitesi, Girne Amerikan Üniversitesi ve diğerleri. Ülkenin ekonomisinin önemli bir kısmı yükseköğretim ve turizme dayanır. Bu üniversitelerde Türkiye, Afrika ve Orta Doğu’dan öğrenciler okur. İlahiyat Fakültesi de bulunmaktadır.

Türkiye ile ilişkiler

Türkiye, KKTC’yi tanıyan tek ülkedir ve ekonomik, askerî ve kültürel destek sağlar. KKTC’nin bütçesinin önemli bir kısmı Türkiye’den yapılan mali yardımlarla karşılanır. Diyanet İşleri Başkanlığı dinî hizmetlerde destek verir. Sosyal ve kültürel bağlar yoğundur.

Çözüm meselesi

Kıbrıs sorunu BM gözetiminde müzakereler, Crans-Montana (2017) gibi toplantılarla gündemde kalmaya devam eder. Taraflar federal çözüm, iki devletli çözüm gibi farklı modeller önerir. Bu konularda tarafsızlık gereği yorum yapılmamıştır. Okuyucunun güncel gelişmeler için BM ve ilgili ülkelerin resmî açıklamalarına bakması önerilir.

Daha fazla

Tarih için Kıbrıs Türkleri Tarihi, gelenekler için Kıbrıs Türklerinde Dinî Kültür, şahsiyetler için Kıbrıs Türkleri Âlimleri ve başlangıç için Kıbrıs Türkleri İslam’la Nasıl Tanıştı? yazılarına bakabilirsiniz.

Ekonomi ve gündelik hayat

KKTC ekonomisi turizm, yükseköğretim, inşaat ve tarıma (narenciye, hellim, zeytin) dayanır. Uluslararası ambargolar nedeniyle ihracat ve doğrudan uçuşlar kısıtlıdır. Türk lirası kullanılır ve enflasyon dalgalanmaları gündelik hayatı etkiler. Girne, Lefkoşa ve Mağusa başlıca şehirlerdir. Kumarhane ve turizm yatırımları bölgenin ekonomik çeşitliliğini artırmış, ancak sosyal ve kültürel tartışmalar da doğurmuştur. Sıradan insanın hayatında aile, komşuluk ve bayram geleneği önemini korur.

İki toplumun ortak hayatı

2003’te geçiş kapılarının açılmasıyla Kıbrıs Türk ve Rum toplumları arasında ziyaretler başladı. Ortak teknik komiteler, kültürel miras, kayıp şahıslar ve mezarlıkların korunması gibi konularda çalışır. Dinî mekânların restorasyonunda ortak projeler yürütülmüştür; örneğin Hala Sultan Tekkesi ve Apostolos Andreas Manastırı gibi mekânlara ziyaret izni verilmiştir. Bu ortak çabalar, güven artırıcı adımlar olarak değerlendirilir. Ancak siyasi çözüm sağlanamamış, halk arasında farklı beklentiler ve hassasiyetler sürmektedir.

Kıbrıs Türklerinin diasporası

Kıbrıs Türk diasporası İngiltere’de (Londra’da Harringay ve Enfield bölgesinde), Avustralya’da ve Türkiye’de örgütlüdür. Diaspora, camiler, okullar, dernekler ve gazetelerle kimliğini korur. Londra’daki Kıbrıs Türk toplumunun Kıbrıs’taki siyasete ilgisi sürer. Gençler ikinci veya üçüncü kuşak olup, Türkçe ve İngilizce bilir. Diaspora, adanın ekonomisine yatırım ve havale yoluyla katkı sağlar.

Kültürel etkinlikler ve miras turizmi

Girne, Lefkoşa ve Mağusa’da yıl boyunca kültür festivalleri, konserler ve sergiler düzenlenir. Uluslararası Kıbrıs Turizm ve Kültür Festivali, Bellapais Müzik Festivali ve Mevlevi sema törenleri öne çıkar. Tarihî yapılar arasında Girne Kalesi, Bellapais Manastırı, St. Hilarion ve Salamis harabeleri turistlerin gezdiği yerlerdir. Müslüman kültür mirasının bir parçası olan camiler, hamamlar ve tekkeler de ziyaretçilere açıktır. Kıbrıs’ı ziyaret edenlerin yerel adetlere ve dinî mekânlara saygılı davranması önerilir.

Sonuç

Kıbrıs Türk toplumu, Osmanlı mirası, Türkiye bağı ve ada kimliği arasında bir denge arayışı içindedir. Dinî ve kültürel yaşam bu çerçevede çeşitlilik gösterir.

Okuma önerisi

Kıbrıs konusunda tarafsız bilgi için BM raporları, akademik çalışmalar ve her iki toplumun kaynaklarını birlikte okumak yararlıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

KKTC’nin nüfusu nedir?

Yaklaşık 380-400 bin civarındadır; yöntem ve tanım farkları nedeniyle rakamlar değişebilir.

Selimiye Camii nedir?

Lefkoşa’da eski Aya Sofya Katedrali’nden çevrilen camidir.

KKTC’yi kim tanır?

Yalnızca Türkiye.

Kıbrıs Türkleri hangi mezheptendir?

Çoğunluğu Hanefî-Sünnîdir.

Editör: (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: · Kaynaklar: KKTC İstatistik Kurumu nüfus sayımı verileri; Kıbrıs Türk Evkaf İdaresi kayıtları; TDV İslâm Ansiklopedisi, "Kıbrıs" maddesi

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →
YAPAY ZEKÂYA BU SAYFAYI SOR0 görüntülenme · 6 dk okuma

Sorunuz seçtiğiniz yapay zekâ hizmetinde yeni sekmede açılır; dini hükümler için Diyanet'e danışınız.

Bu içerik faydalı oldu mu?

Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.

Bu içerik nasıl hazırlandı? →

Kaynakça

  1. KKTC İstatistik Kurumu nüfus sayımı verileri
  2. Kıbrıs Türk Evkaf İdaresi kayıtları
  3. TDV İslâm Ansiklopedisi, "Kıbrıs" maddesi

Genel kaynaklarımız için Kaynakça sayfasına bakınız. Fetva için: Diyanet İşleri Başkanlığı, Alo 190.