Yas Adetleri: Siyah Giymek, Saç Yolmak ve Ağıt Yakmak

Yas sırasında yüze vurmak, saç yolmak, elbise yırtmak ve yüksek sesle ağıt yakmak, Peygamberimiz tarafından cahiliye adeti olarak yasaklanmıştır. Siyah giymek ise dinen yasak değildir, ancak dinî bir şart da değildir; yalnızca kültürel bir yas ifadesidir. Eşler arasında iddetin özel hükümleri bulunur.

Yasaklanan davranışlar

Buhârî ve Müslim’de İbn Mes’ûd’dan rivayet edildiğine göre Peygamberimiz, “Yanaklarına vuran, yakalarını yırtan ve cahiliye çağrısıyla bağıran bizden değildir” buyurmuştur. Bu hadis, yas sırasında aşırı tepkilerin dinen hoş görülmediğini ifade eder. Müslim’de nevha yapan (ağıt yakan) kadının tövbe etmeden ölmesi halinde kıyamet günü katran gömlek giyeceği uyarısı da yer alır. Buradaki “nevha” yüksek sesle ölüyü överek ağlamak ve feryat etmektir.

Ağlamak ile nevha farkı

Sessiz gözyaşı ve hafif hıçkırık, rahmetin ve merhametin göstergesidir. Peygamberimiz de bu şekilde ağlamıştır. Nevha ise ölüyü abartılı sözlerle anarak yüksek sesle ağlamak, haykırmak ve kadere isyan etmektir. Anadolu’da ağıt geleneği, edebî ve folklorik bir değer taşır; ancak dinî açıdan feryat ve kadere itiraz içerdiği sürece hoş görülmez. Hafif, duygusal ve sabırla yoğrulmuş sözler ise sorun teşkil etmez.

Saç yolmak, yüz tırmalamak

Bazı yörelerde kadınların yas sırasında saçını yolması, yüzünü tırmalaması veya kendisine zarar vermesi görülür. Bu davranışlar bedene zarar verdiği için dinen yasaktır. Vücut Allah’ın emanetidir ve yas sebebiyle zarar verilemez. Yakınlar bu tür davranışları görürse nazikçe engellemeli, yas sahibine sakinleştirici destek vermelidir.

Siyah giymek

Siyah giyinmek, birçok kültürde yas simgesidir. Dinî kaynaklarda kadınlar için kocasının vefatı dışında üç günden fazla süs terk etme yasağı bulunur; yani yas kıyafeti zorunluluğu yoktur. İslam’da yas için özel renk emredilmemiştir. Müslim’de Peygamberimizin siyah sarık taktığı rivayetleri de vardır. Dolayısıyla siyah giymek mubahtır, ancak bir yükümlülük gibi görülmemeli ve aşırı uzun süre yas kıyafeti taşınmamalıdır.

Eşin iddeti

Buhârî ve Müslim’de kadının eşi dışında bir ölü için üç günden fazla yas tutamayacağı, eşi için ise dört ay on gün yas tutacağı bildirilir. Bu süre içinde kadın süslenmez, parfüm sürmez ve renkli süslü giysiler giymez. Bu hüküm Bakara 234. ayete dayanır. Ayrıntılar için kocası ölen kadının iddeti yazısına bakılabilir.

Ev eşyalarını kırmak ve saç kesmek

Bazı toplumlarda yas sırasında ev eşyalarını kırmak, ayna örtmek veya yemeği terk etmek gibi uygulamalar görülür. Bu davranışlar dinî değil, kültürel inançlardır. İsraf ve zarar verme yasağı gereği eşya kırmak uygun değildir. Erkeklerin sakal bırakması veya tıraşı bırakması da dinî yas şartı değildir. Yas sırasında temizlik, beslenme ve ibadet alışkanlıkları korunmalıdır.

Sağlıklı yas ifadeleri

Dua etmek, Kur’an okumak ve sadaka vermek,
Yakınlarla ölen kişinin güzel anılarını konuşmak,
Mezarı ziyaret etmek,
Aşırı tepkiler yerine sabır göstermek.

Bu ifadeler yas süreci yazısında ele alınır. Ağlama hükmü için ölünün arkasından ağlamak yazısına bakılabilir.

Gelenekle yüzleşmek

Yas adetleri kuşaktan kuşağa aktarıldığı için aile büyükleri bu uygulamaları dinî sanabilir. Bu durumda hükmü saygılı ve sevgi dolu bir dille anlatmak, hurafeyi bırakmanın ölüye saygısızlık olmadığını açıklamak gerekir. Din görevlilerinin cenaze hizmetlerinde bilgilendirici konuşmalar yapması bu konuda etkilidir. Eski adetlerin güzel yanları, örneğin komşuların yasa katılması, korunurken zarar veren yönleri bırakılabilir. Böylece gelenek de din de hakkını bulur.

Konuyla bağlantılı olarak Taziye ve Yas Adabı başlıklı yazı da okunmaya değer.

Sıkça Sorulan Sorular

Yas için siyah giymek zorunlu mu?

Hayır. İslam’da özel bir yas rengi yoktur. Siyah giymek mubahtır ama zorunlu değildir.

Ağıt yakmak günah mı?

Yüksek sesli, kadere itiraz eden ve ölüyü abartarak anan ağıt yasaklanmıştır. Sessiz gözyaşı caizdir.

Saç yolmak neden yasak?

Vücuda zarar verme ve kadere isyan etme çağrışımı nedeniyle Peygamberimiz yasaklamıştır.

Yas süresince televizyon veya eğlence terk edilir mi?

Bu konuda dinî bir zorunluluk yoktur. Saygı gereği ilk günlerde ölçülü davranılması uygundur.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 5 Temmuz 2026 · Kaynaklar: Buhârî, Cenâiz; Müslim, Cenâiz; Ebû Dâvûd, Talâk; Nevevî, Şerhu Müslim; TDV İslâm Ansiklopedisi, "Nevha" maddesi

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

Bu içerik faydalı oldu mu?

Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.

Bu içerik nasıl hazırlandı? →