Danimarka’da İslam Tarihi: Yayılışı ve Önemli Dönemleri

Bu yazıda öğrenecekleriniz

İlk Müslümanlar ve Göç
İlk Camiler ve Örgütlenme
Hukuki Statü

Danimarka’da İslam, 1960’ların sonlarında Türkiye, Pakistan ve Yugoslavya’dan gelen işçilerle başlamış, 1980’lerden itibaren mülteci dalgalarıyla büyümüş ve bugün ülke nüfusunun yaklaşık yüzde beşine ulaşan bir topluluk tarafından yaşanmaktadır.

İlk Müslümanlar ve Göç

Danimarka tarihinde Müslümanlarla temas çok sınırlıydı. Viking döneminde İslam dünyasıyla yapılan ticaret ve dirhem akışı, ağırlıklı olarak İsveç ve Baltık güzergâhlarından olsa da Danimarka’da da bulunan sikkelerle sınırlı kaldı. 20. yüzyılın başında Kopenhag’da küçük diplomat ve öğrenci grupları vardı. Asıl göç 1960’ların sonundan itibaren işçi alımıyla gerçekleşti. Türkiye, Pakistan, Fas ve Yugoslavya’dan gelen işçiler Kopenhag, Aarhus, Odense ve Aalborg’da yerleşti. 1973’te yeni işçi alımı durdu, aile birleşimleri ve mülteci akışı sürdü. 1980’lerde İran, Irak, Lübnan ve Filistin’den, 1990’larda Bosna ve Somali’den sığınmacılar geldi.

İlk Camiler ve Örgütlenme

1967’de Hvidovre’deki Nusrat Cihan Camii ülkenin ilk müstakil camisi oldu. 1970’lerde işçilerin ibadeti çoğunlukla iş yeri odalarında, depolarda ve kiralık dairelerde yapılırdı. Türk, Arap ve Pakistanlı toplulukların kendi dernekleri camilere dönüştü. Danimarka’daki camilerin bir kısmı Diyanet bağlantılı Danimarka Türk İslam Birliği ile ilişkili; diğerleri ise Arap, Pakistan ve Bosna kökenli derneklerle bağlantılıdır. Kopenhag’da 2014’te açılan Hamad bin Halife İslam Medeniyet Merkezi (Katar finansmanlı) şehrin en büyük camisi olarak tanınır.

Hukuki Statü

Danimarka’da Evangelist Lüteriyen Kilise devlet kilisesi konumundadır ve anayasa gereği devletçe desteklenir. Diğer dinî topluluklar “tanınmış” statüsü elde edebilir; bu statü kazanıldığında evlilik cüzdanı düzenleme yetkisi ve vergi avantajları gibi haklar verilir. Müslüman toplulukların bir kısmı bu tanınmayı elde etmiştir. Din özgürlüğü anayasayla güvence altındadır, ancak mezar yeri ve defin kuralları belediyelere bağlı olduğundan sorunlar yaşanır. Aarhus ve Kopenhag’da Müslüman mezarlık bölümleri açılmıştır.

Karikatür Krizi

30 Eylül 2005’te Jyllands-Posten gazetesi, on iki karikatürü Hz. Muhammed’i tasvir ettiği gerekçesiyle yayımladı. Danimarkalı Müslüman örgütlerin protestoları ve gazeteye yönelik hukuki girişimler sonuçsuz kaldı. 2006 başlarında konu Orta Doğu ve Asya’ya yayılınca bazı ülkelerde Danimarka konsolosluklarına saldırılar yapıldı ve Danimarka ürünlerine boykot başladı. İslam’da peygamberlerin tasvirinin yasak olduğu ve karikatürlerin kutsal değerleri aşağıladığı yönünde itirazlar yapıldı. Danimarka hükümeti ise basın özgürlüğünü savundu. Bu olay Danimarka’da ve Avrupa’da ifade özgürlüğünün sınırı üzerine kapsamlı bir tartışma başlattı.

Politikalar ve Güncel Tartışmalar

2010’lardan itibaren Danimarka entegrasyon politikalarında sıkılaşma eğilimi gösterdi. 2018’de kamusal alanda yüzü örtmeyi yasaklayan yasa çıkarıldı. “Paralel toplum” tartışması çerçevesinde dezavantajlı mahalleler için “gettolar” kavramı kullanıldı; çocuklara belirli yaşta Danca ve Danimarka değerleri eğitimi zorunluluğu getirildi. 2021’de ülkede Müslüman gençler için okullarda uygulanan bazı değişiklikler eleştiri aldı. Öte yandan Müslüman politikacılar, belediye meclis üyeleri ve sivil toplum kuruluşları ülke hayatına aktif katılım göstermektedir.

İskandinav bağlamında İsveç ve Norveç yazılarına; Batı Avrupa modeli için Almanya ve Hollanda yazılarına bakabilirsiniz. Karşılaştırma için İsviçre’de İslam tarihi yazısındaki halk oylaması örneği de ilginçtir.

Günlük Yaşam ve Toplumsal Katılım

Danimarka Müslümanları Ramazan‘da iftar buluşmaları düzenler ve bayram namazlarını spor salonlarında kılar. Helal gıda dükkânları, Kopenhag’ın Nørrebro semti gibi mahallelerde yoğunlaşmıştır. Eğitimde İslami özel okullar devlet desteğiyle açılabilir; bunlar arasında bir kısım Arapça ve Danca eğitim verir. Spor kulüpleri, kadın dernekleri ve gençlik meclisleri toplumsal uyum projeleri yürütür.

Eğitim, Dil ve İkinci Kuşak

Danimarka’da doğup büyüyen Müslüman gençler Danca konuşur, devlet okullarında eğitim görür ve bir kısmı hafta sonu camilerde Kur’an eğitimi alır. Üniversite düzeyinde İslam çalışmaları Kopenhag ve Aarhus üniversitelerinde yürütülür. İkinci ve üçüncü kuşak, işçi göçmen ebeveynlerine kıyasla dinî kimliğini farklı bir biçimde, Danimarkalı Müslüman olarak tanımlama eğilimindedir. Bu kuşakta imam eğitimi için Danimarka’da kurum açılması ve Danca vaaz verilmesi gibi talepler öne çıkmaktadır.

Danimarka’da cenaze işlemleri, hastanelerde dinî danışmanlık ve askerlikte Müslüman personele yönelik düzenlemeler topluluk için sürekli gündemde kalan konulardır. Ayrıca Müslüman yardım kuruluşları kriz bölgelerine yardım topluyor ve ülke içinde yoksulluk yardımlarına katılıyor.

Danimarka’da Müslümanların bayram namazları genellikle büyük spor salonlarında kılınır ve hem topluluk hem belediye tarafından organize edilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Danimarka’nın ilk camisi hangisidir?

1967’de Kopenhag yakınlarındaki Hvidovre’de açılan Nusrat Cihan Camii, Ahmediyye Cemaati tarafından yapılmış olup Danimarka’nın ilk camisi olarak bilinir.

Karikatür krizi nedir?

Eylül 2005’te Jyllands-Posten gazetesinde yayımlanan, Hz. Muhammed’i tasvir ettiği ileri sürülen çizimler 2006’da dünya çapında protestolara ve Danimarka mallarına boykota yol açtı. Olay ifade özgürlüğü ve dini kutsallara saygı tartışmasını gündeme getirdi.

Danimarka’da kaç Müslüman yaşıyor?

Tahminler 250 bin ile 350 bin arasında değişir; bu, nüfusun yaklaşık yüzde 4-6’sıdır. Türkiye, Irak, Lübnan, Filistin, Pakistan, Somali ve Bosna kökenliler öne çıkar.

Danimarka’da yüz örtüsü yasağı var mı?

1 Ağustos 2018’de yürürlüğe giren yasa, kamusal alanda yüzü örten giysilere (nikap, burka, maske) para cezası getirdi. Yasa dinî bir ifade içermese de esas olarak nikabı hedef aldığı belirtilir.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 27 Temmuz 2026 · Kaynaklar: TDV İslâm Ansiklopedisi, "Danimarka" maddesi; Danimarka İstatistik Kurumu (dst.dk); Jørgen S. Nielsen, Muslims in Western Europe; Diyanet İşleri Başkanlığı (diyanet.gov.tr)

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

Bu içerik faydalı oldu mu?

Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.

Bu içerik nasıl hazırlandı? →