Ramazan Kapsamlı Rehber: Oruç, Teravih, Kadir Gecesi, İtikâf, Fitre ve Bayram

Ramazan, hicrî takvimin dokuzuncu ayı olup Kur’an’ın indirildiği, orucun farz kılındığı ve Kadir gecesini barındıran en faziletli aydır. Bu ayda oruç tutulur, teravih kılınır, Kur’an okunur, sadaka ve fitre verilir. Bu rehber Ramazan’ın ibadetlerini, hükümlerini, adabını, geleneklerini ve bayram hazırlığını bir arada sunar.

Ramazan ayının fazileti

Bakara 2/185 “Ramazan ayı, insanlara yol gösterici, doğrunun ve doğruyu eğriden ayırmanın açık delilleri olarak Kur’an’ın indirildiği aydır” der. Bu âyet Ramazan’ın hem Kur’an ayı hem de oruç ayı olduğunu bildirir. Hadislerde Ramazan girince cennet kapılarının açıldığı, cehennem kapılarının kapandığı ve şeytanların bağlandığı anlatılır (Buhârî, Savm; Müslim, Siyâm). Başka bir rivayette iman ve ihlâsla Ramazan orucu tutanın geçmiş günahlarının, iman ve ihlâsla Ramazan gecelerini ibadetle geçirenin de günahlarının bağışlanacağı bildirilir (Buhârî, Îmân ve Savm). Bu müjdeler, Ramazan’ın kişiye manevi yenilenme fırsatı sunduğunu gösterir. Ayrıntılı fazilet rivayetleri Ramazan ayının fazileti: âyet ve hadislerle yazısında ele alınır.

Ramazan’ın ilk on gününün rahmet, ikinci on gününün mağfiret, son on gününün cehennemden kurtuluş olduğuna dair yaygın söz, sened açısından zayıf kabul edilen bir rivayete dayanır; bu yüzden sevgi dilinde kullanılsa da hüküm kaynağı sayılmaz. Ramazan’ı en verimli geçirmek için ayın her gününü ibadet, tefekkür ve iyilikle değerlendirmek önerilir. Ramazan’a hazırlık planı olarak oruç tutmaya hazırlık: sahur, iftar ve ilk hafta planı yazısı kullanılabilir. Orucun hükümlerinin tamamı için oruç kapsamlı rehber yazısına bakınız.

Ramazan’ın ibadetleri ve hükümleri

İbadet	Hüküm	Açıklama
Oruç	Farz	Fecirden akşama kadar; Bakara 2/183-187
Sahur	Sünnet	Bereket vesilesi (Buhârî ve Müslim)
İftar	Sünnet (acele etmek)	Hurma veya su ile açmak; iftar duası
Teravih namazı	Müekked sünnet	Yatsıdan sonra; cemaatle kılınması sünnet-i kifâye
Hatim / mukabele	Müstehap	Kur’an’ı baştan sona okumak ve dinlemek
Kadir gecesi ihyası	Müstehap	Son on günün tek geceleri
İtikâf	Müekked sünnet-i kifâye	Ramazan’ın son on günü
Fitre	Vâcip (Hanefî)	Bayram sabahı fecirle
Sadaka, iftar vermek	Müstehap	Oruçluya iftar verene oruçlunun sevabı kadar sevap (Tirmizî, Savm)

Sahur ve iftar adabı

Sahur Peygamberimizin teşvik ettiği bir sünnettir: “Sahur yapın, çünkü sahurda bereket vardır” (Buhârî ve Müslim, Savm). Bir yudum su ile bile olsa sahur yapmak sünnete uymaktır. Sahuru imsak vaktine yakın bir zamana kadar geciktirmek tavsiye edilir; ancak vakit girdikten sonra yemeğe devam etmek orucu geçersiz kılar. İftarda acele edilir (Buhârî, Savm), hurmayla veya suyla açılır (Ebû Dâvûd, Tirmizî). İftar duası ve sünnetleri iftar duası ve iftarı açma sünnetleri yazısında anlatılır. Çocuklar için sahur ve iftar programı çocuğun ilk orucu: yarım gün ve sahur programı yazısında planlanır.

Sağlıklı beslenme açısından sahurda protein, lif ve su ağırlıklı yiyecekler tercih edilir; iftarda hurma–çorba ile başlayıp ana yemeğe yavaş geçmek midenin yükünü azaltır. Israf etmeden yemek, sofrayı komşu ve ihtiyaç sahipleriyle paylaşmak Ramazan’ın ruhuna uygundur. Sağlık sorunu olanlar doktor kontrolünde oruç tutup tutmamaya karar vermelidir.

Teravih namazı ve mukabele

Teravih, Ramazan gecelerinde yatsıdan sonra kılınan nafile namazdır. “Teravih” kelimesi her dört rekâtta dinlenme (terviha) yapılmasından gelir. Peygamberimiz birkaç gece mescitte cemaatle gece namazı kılmış, farz kılınmasından endişe ederek devam etmemiştir (Buhârî, Teravih). Hz. Ömer döneminde Ramazan gecelerinde cemaatle teravih kılınması düzenli hâle gelmiştir; “ne güzel bir bid‘at (yenilik)” sözü bu uygulamayla ilişkilendirilir (Buhârî, Teravih). Hanefî, Şâfiî ve Hanbelî mezhepleri yirmi rekât kabul ederken, Mâlikî mezhebinde Medine amelinin otuz altı rekât olduğu görüşü de vardır. Hz. Âişe’den gelen “Resûlullah Ramazan’da ve diğer aylarda on bir rekâttan fazla kılmazdı” rivayeti (Buhârî, Teheccüd) bazı çağdaş uygulamalarda sekiz rekât anlayışına gerekçe yapılsa da, bu rivayet Ramazan gece namazı ve vitir hakkındadır ve mezhepler farklı yorumlar. Bu yüzden Türkiye’de yirmi rekât uygulaması esastır.

Teravihte hatim indirmek (Kur’an’ı baştan sona okumak) ve mukabele geleneği, Ramazan’ın Kur’an ile bağını güçlendirir. Peygamberimizin her Ramazan’da Cibril ile Kur’an’ı karşılıklı okuduğu rivayeti Buhârî’de yer alır. Bu geleneğin tarihî ve kültürel yönü Ramazan’da mukabele ve hatim okuma geleneği yazısında; Kur’an okuma kuralları Kur’an okuma ve tecvid kapsamlı rehber yazısında; Mevlevî mukabelesinin dört selâmı ise Mevlevî mukabelesinde dört selâmın anlamları yazısında ele alınır. Namazların genel hükümleri için namaz kapsamlı rehber yazısı kullanılabilir.

Kadir gecesi

Kadr Suresi, Kur’an’ın Kadir gecesinde indirildiğini ve bu gecenin bin aydan hayırlı olduğunu bildirir. Melekler ve Cebrâil bu gecede Rableri’nin izniyle iner ve sabah doğuncaya kadar selâm vardır. Duhân Suresi 3. âyette “mübarek bir gece” olarak anılan zaman diliminin de Kadir gecesi olduğu yorumu yaygındır. Peygamberimiz “Kadir gecesini Ramazan’ın son on gecesinin tek gecelerinde arayın” buyurmuştur (Buhârî, Leyletü’l-Kadr). Birçok Müslüman toplumda yirmi yedinci gece olarak kutlanır; ancak kesin tarih belirtilmemiştir. Rivayetler ve görüşler Kadir gecesi hangi gecedir: rivayetler ve görüşler yazısında aktarılır. Sûrenin tanıtımı Kadir Suresi tanıtımı, geleneksel uygulamalar ise Kadir gecesi gelenekleri, mukabele ve hatim duası yazısında yer alır.

Kadir gecesinde tavsiye edilen dua Hz. Âişe’ye öğretilen şudur: “Allâhümme inneke afüvvün tuhibbü’l-afve fa‘fü annî” (Tirmizî, Daavât). Bu gecede nafile namaz, Kur’an okuma, zikir, istiğfar ve dua ile ibadet edilir. Dua adabı için dua adabı kapsamlı rehber yazısına, tövbe için tövbe kapsamlı rehber yazısına bakılabilir. Kadir gecesini ihya ederken tüm gecenin ibadetle geçirilmesi şart değildir; yatsı ve sabahı cemaatle kılmak da büyük sevap kazandırır (Müslim, Mesâcid).

İtikâf

İtikâf, ibadet niyetiyle belirli bir süre mescitte kalmaktır. Peygamberimiz Ramazan’ın son on gününde itikâf yapar, ailesini de bu geceleri ibadete uyandırırdı (Buhârî ve Müslim). Hanefî mezhebine göre Ramazan’ın son on gününde itikâf müekked sünnet-i kifâyedir; yani bir mahalleden birisi yaparsa diğerlerinden sorumluluk düşer. İtikâfa girmek için niyet, mescit, oruç (vâcip itikâf için) ve cünüplükten arınma şartları aranır. İtikâf sırasında zorunlu ihtiyaçlar dışında mescitten çıkılmaz; yeme, içme, uyuma ve ibadet mescitte yapılır. Kadınların itikâfı mezhepler arasında ihtilaflıdır. Şartlar ve hükümler itikâf nasıl yapılır: şartları ve kadınların itikâfı yazısında detaylıdır.

Fitre, sadaka ve yardımlaşma

Fitre, Ramazan Bayramı’nda verilen vâcip bir sadakadır. Hem orucun eksiklerini telafi eder hem yoksulları bayramın sevincine ortak eder. Hadiste fitrenin oruçluyu boş söz ve kötü davranıştan arındıran ve yoksullara yiyecek olan bir sadaka olduğu bildirilir (Ebû Dâvûd, Zekât). Fitrenin kimlere farz olduğu, bakmakla yükümlü olunan kişiler adına verilmesi ve para olarak ödenmesi mezheplere göre bazı farklar taşır. Bu konular fitre kimlere farzdır: çocuk ve bakmakla yükümlü olunanlar, fitre para olarak verilebilir mi: mezhep farkları ve fitre ne zaman verilir: bayramdan önce verme yazılarında açıklanır. Zekât ve fitre arasındaki ilişki, nisap ve hesaplama için zekât kapsamlı rehber yazısı kullanılabilir.

Ramazan, yardımlaşma ayıdır. İftar vermek, yetim ve yoksulları gözetmek, komşuyla sofra paylaşmak sevabı artıran uygulamalardır. Hadiste “Kim bir oruçluya iftar ettirirse, oruçlunun sevabı kadar ona da sevap vardır; oruçlunun sevabından hiçbir şey eksilmez” buyrulur (Tirmizî, Savm). Evlerde Ramazan kumbarası yapmak çocuklara yardımlaşma bilinci kazandırır: Ramazan kumbarası ve ev içi yardım projeleri yazısı bununla ilgili fikirler sunar.

Ramazan’a özgü hükümler

Ramazan ayında oruç, yolculuk, hastalık, hayız ve nifas gibi durumlar çeşitli özel hükümler doğurur. Hastalar, yolcular, hamile ve emzikli kadınlar için ruhsatlar vardır; kaza ve fidye ilkeleri oruç kapsamlı rehber yazısında ayrıntılıdır. Ramazan orucundan muaf olanlar ve mezhep farkları Ramazan orucu kimlere farz değildir: muaf olanlar ve mezhepler yazısında anlatılır. Ramazan boyunca bazı ilaçlar, damla ve sağlık uygulamalarıyla ilgili sorular oruçluyken iğne ve serum orucu bozar mı yazısında cevaplanır. Hayız dönemindeki kadınların adet geciktirici ilaç kullanıp oruç tutması gibi uygulamalar adet geciktirici hap kullanarak oruç tutmak yazısında tartışılır.

Ramazan’ın başlangıcı, bayramı ve hilâl konusunda bölgesel farklılıklar yaşanabilir. Hilâl gözlemi ve takvim hesabı için hilâl gözlemi ve hicrî takvim hesabı: tarihi yazısı; hicrî takvimin başlangıcı için hicrî takvimin başlangıcı yazısı okunabilir. Uzun veya kısa gündüzlerin olduğu bölgelerde oruç vakti için kutup bölgelerinde uzun günlerde oruç vakti yazısı kaynaktır.

Osmanlı ve Anadolu’da Ramazan gelenekleri

Osmanlı döneminde Ramazan, saraydan mahalleye kadar toplumun her kesiminde canlı bir kültürel hayat yaratırdı. Ramazan’ın başında “şehr-i Ramazan” davulcuları sahura kaldırır, camilerin minareleri arasına asılan mahya yazıları ve kandiller şehri aydınlatır, kitap okuma meclisleri, iftar sofraları ve hayır işleri öne çıkardı. Saray mutfağında hazırlanan Ramazan yemekleri, halka dağıtılan yardımlar ve sultanların hırka-i saadet ziyareti geleneksel uygulamalar arasındaydı. Bu gelenekler Osmanlı’da Ramazan gelenekleri ve Osmanlı’da Ramazan: sarayda ve halkta gelenekler yazılarında anlatılır. Mahya sanatı için mahya nedir: Ramazan’da minareler arası yazılar yazısı okunabilir. Ramazan kandillerinin kültürel boyutu Ramazan kandilleri ve Ramazan gelenekleri Türkiye’de yazısında; Osmanlı’daki bayram kutlamaları ise Osmanlı ve din kapsamlı rehber yazısında genel çerçevede ele alınır. Çocuklar için Ramazan etkinlikleri çocuklarla birlikte Ramazan etkinlikleri yazısında; genel eğitim ilkeleri çocuk eğitimi kapsamlı rehber yazısında bulunur.

Ramazan Bayramı

Ramazan Bayramı Şevval ayının ilk üç günüdür. Bayramın ilk gününde bayram namazı kılınır; Hanefî mezhebinde vâcip, diğer mezheplerde müekked sünnettir. Bayram sabahı gusül yapmak, güzel elbise giymek, güzel koku sürünmek, namaza giderken tekbir getirmek ve fitreyi vermek sünnettir. Bayram namazının kılınışı ve yapılan hatalar bayram namazı tekbirleri ve kılınışında hatalar yazısında; namazı kaçıranlar için hüküm bayram namazını kaçıran ne yapar yazısında; kadınların katılımı kadınların bayram namazına katılması yazısında anlatılır. Bayram günü oruç tutmak haramdır; bkz. bayram günü oruç tutmak haramdır.

Bayramlaşma, akraba ve komşu ziyareti, el öpme, bayram harçlığı ve yoksulların sevindirilmesi bayramın toplumsal yönüdür. Bunlara dair yazılar: akraba ziyaretleri ve bayramlaşma adabı, bayram ziyaretlerinde dikkat edilecek âdâp ve ölçüler, Ramazan Bayramı’nda el öpme ve bayram harçlığı, bayramlaşma ve kabir ziyareti geleneği, çocuklara bayram sevinci yaşatmak. Gayrimüslim komşunun bayramını kutlamak gibi konular gayrimüslim komşunun bayramını kutlamak yazısında incelenir.

Dünyada Ramazan

Ramazan, farklı kültürlerde kendine özgü bir renk kazanır. Endonezya’da, Malezya’da, Mısır’da, Fas’ta, Türkiye’de ve Balkanlar’da sahur–iftar sofraları, ilahiler, geleneksel tatlılar ve sokak etkinlikleri ayı canlı tutar. Müslüman azınlık ülkelerde yaşayanlar için iş ve okul düzeni ile Ramazan’ın uyumu özel planlama gerektirir. Bu çeşitlilik, İslâm’ın ortak ibadet çatısı altında kültürel zenginliği gösterir. Ülke bazlı yazılar sitedeki ülke–din bölümlerinde yer alır; örnekler için Almanya’da Ramazan, Malezya’da Ramazan ve Azerbaycan’da Ramazan yazıları okunabilir.

Ramazan’da zaman yönetimi ve günlük program önerisi

Ramazan’ı verimli geçirmek için günlük bir program yapmak faydalıdır. Sahurdan önce kalkıp teheccüd veya iki rekât nafile namaz kılmak, sahur yapmak ve sabah namazını cemaatle kılmak güne bereketli başlangıç sağlar. Sabahtan öğleye kadar iş, okul veya ev işleri sürerken, mümkünse kısa bir Kur’an okuma molası verilir. Öğle namazından sonra kısa bir dinlenme (kayyûle) yorgunluğu azaltır; ikindiden sonra Kur’an okuma, zikir veya hayır işleri için ayrılan zaman iftara hazırlıkla birleşir. İftarda hurma veya su ile açıp akşam namazını kıldıktan sonra yemeğe geçmek sünnettir. Yatsı ve teravih için camiye gitmek mümkünse bunu ailecek yapmak güzeldir. Teravihten sonra kısa bir sohbet, çocuklarla okuma veya hatim için ayrılan süre ve ardından geç olmadan uyumak ertesi günkü sahuru kolaylaştırır. Hafta sonu veya tatil günlerinde ise daha uzun Kur’an okuma, akraba ziyareti ve yardım faaliyetleri planlanabilir.

Çalışan kişiler için iş yerinde Ramazan düzeni önemlidir. Yönetim, oruç tutan çalışanlara iftar vakti, namaz mekânı ve teravih için esneklik sağlamalıdır; çalışanlar da işlerini aksatmadan sorumluluklarını yerine getirmelidir. Hadis “Ramazan’da oruçlu iken iş yapmanın bir mazeret olmadığını” ima eden bir kısıtlama içermez; Hz. Peygamber ve ashabı Bedir ve Mekke’nin fethi gibi savaşları da Ramazan’da yapmıştır. Önemli olan iş ve ibadet dengesini kurmaktır. Öğrenciler için sınav dönemleri ile Ramazan çakıştığında planlı çalışma, yeterli uyku ve sahur düzeni kritik hale gelir. Sporcular ve ağır işlerde çalışanlar için antrenman ve iş saatlerinin ayarlanması, sıvı kaybının önlenmesi gibi önlemler alınmalıdır.

Ramazan’da sosyal medya, medya tüketimi ve dijital detoks

Ramazan, ekran ve medya tüketimini gözden geçirmek için de bir fırsattır. Oruç yalnız yiyecek ve içecekten değil, gereksiz söz, davranış ve bakıştan da uzak durmayı içerir. Bu nedenle gün boyu sosyal medyada gıybet, tartışma, dedikodu ve zaman kaybına neden olan paylaşımlardan kaçınmak ibadetin kalitesini artırır. Televizyon ve dizi tüketimini azaltmak, yerine Kur’an, hadis, siyer ve faydalı kitaplar okumak ayın ruhuna uygundur. Telefon bildirimlerini sınırlamak, namaz ve zikir vakitlerinde ekranlardan uzak durmak, gece geç saatlere kadar uykusuz kalmayı önlemek de dijital disiplinin parçasıdır. Aile ile birlikte “ekransız iftar” uygulamak, sohbeti ve paylaşımı güçlendirir. Ramazan sonunda bu alışkanlıklardan bir kısmı kalıcı hâle getirilebilirse, ayın faydası yıl boyu sürer.

Ramazan ve sağlık: doktor önerileri

Sağlıklı bireyler için orucun fizyolojik etkileri genellikle iyi tolere edilir; ancak kronik hastalığı olanlar doktor kontrolünde karar vermelidir. Diyabet hastaları ilaç saatlerini ve kan şekeri takibini doktora danışarak ayarlamalı; hipertansiyon hastaları tuz tüketimini azaltmalı ve su alımını artırmalıdır. Böbrek taşı veya böbrek yetmezliği olanlar için oruç, hekim önerisi olmadan sürdürülmemelidir. Hamile, emzikli ve çocuklar için de benzer dikkat gerekir. Sahurda bol su, protein, kompleks karbonhidrat ve lif içeren besinler; iftarda ise hurma, çorba, salata ve ölçülü ana yemek tercih edilir. Kızartma ve aşırı tatlıdan kaçınmak mide rahatsızlıklarını önler. Bu yaklaşım, orucu dinî bir ibadet olduğu kadar sağlıklı yaşam fırsatı olarak da değerlendirmeyi sağlar. Hiçbir durumda sağlığı ciddi tehlikeye atacak şekilde oruç tutmak dinen istenmez; hastaya ve yolcuya ruhsat verilmesi bunun delilidir (Bakara 2/185).

Ramazan’da sık yapılan hatalar

• Gündüzü uykuyla, geceyi ziyafet ve televizyonla geçirmek; ibadet ve tefekkürü ihmal etmek.
• İftarda aşırı yiyip teravihe gücü kalmamak veya israfa kaçmak.
• Oruç tutarken dil, göz ve kulağı günahtan korumamak.
• Kadir gecesini yalnız bir geceye sıkıştırıp diğer geceleri ihmal etmek.
• Fitreyi bayram namazından sonraya bırakmak ya da hesabını yanlış yapmak.
• Teravih ve mukabeleyi gösteriş ya da yarış aracı yapmak.
• Bayram sevincini yalnız harcamaya bağlamak; yoksulu ve yalnızı unutmak.

Ramazan kontrol listesi

• Ramazan’ın başlangıç ve bayram tarihlerini Diyanet takviminden öğrendim mi?
• Sahur ve iftar programını sağlık ve ibadet dengesiyle planladım mı?
• Önceki yılların kaza oruç borçlarını takip ediyor muyum?
• Teravih ve mukabele için bir planım var mı? Kur’an okuma hedefi belirledim mi?
• Son on günü ve Kadir gecesini değerlendirmek için hazırlık yaptım mı?
• Fitre ve zekât hesabımı yaptım, ihtiyaç sahiplerini belirledim mi?
• Çocuklarla Ramazan’ı sevdirecek etkinlikler planladım mı?
• Bayram için fitre, ziyaret ve paylaşım programım hazır mı?

Ramazan, bir ay boyunca nefsi terbiye eden, toplumsal dayanışmayı güçlendiren ve Kur’an ile bağı kuvvetlendiren bir eğitim dönemidir. Bu ayı sabır, şükür ve ihlâsla geçiren kişi, ay sonunda bayram sevincini hak etmiş olur ve kazandığı alışkanlıkları yıl boyu sürdürmeyi hedefler.

Ramazan ayı için haftalık program örneği

Hafta	Odak	Öneri
1. hafta	Düzen kurma	Sahur-iftar rutini, teravih alışkanlığı
2. hafta	Kur’an ile bağ	Günlük belirli sayfa okuma, meal inceleme
3. hafta	Yardımlaşma	İftar sofraları, komşu ve ihtiyaç sahibi ziyareti
4. hafta	Kadir gecesi ve itikâf	Gece ibadeti, dua ve istiğfar

Aile içinde Ramazan

Çocukların ilk orucuna teşvik, sahura birlikte kalkma, iftarda sofrayı birlikte hazırlama ve komşuya iftar götürme gibi uygulamalar Ramazan’ın aile boyutunu güçlendirir. Çocuğa bir günlük oruç yerine yarım gün oruç gibi kademeli alışma yöntemi, yaş ve sağlık durumuna göre uygulanabilir. Ramazan, aile içinde sabır, paylaşma ve şükür alışkanlıklarını geliştirmek için eşsiz bir fırsattır.

Ramazan sonrası süreklilik

Ramazan’da kazanılan ibadet alışkanlıklarını bayramdan sonra sürdürmek önemlidir. Şevval ayında tutulan altı günlük oruç hadis kaynaklarında teşvik edilmiştir (Müslim, Sıyâm). Namaz düzeni, Kur’an okuma ve sadaka alışkanlığı günlük hayatta küçük ama sürekli adımlarla devam ettirilmelidir.

Ramazan’da iş hayatı ve okul

Çalışanlar ve öğrenciler için Ramazan’da verimli kalmak, uyku düzeni, sahurun içeriği ve öğle arasında dinlenme ile mümkündür. İşverenler ve öğretmenler için orucun yükünü anlayan esnek yaklaşım, hem verimliliği hem karşılıklı saygıyı artırır.

Sıkça Sorulan Sorular

Ramazan ayının en önemli ibadetleri nelerdir?

Ramazan’da farz olan ibadet oruçtur. Ayrıca teravih namazı, Kur’an okumak ve mukabele, Kadir gecesini ihya, son on günde itikâf, sadaka ve fitre gibi ibadetler teşvik edilir. Teravih sünnet-i müekkededir, fitre ise Ramazan sonunda verilen vâcip (Hanefî) bir sadakadır.

Teravih namazı kaç rekâttır?

Hanefî, Şâfiî ve Hanbelî mezheplerinde yirmi rekât, Mâlikî mezhebinde bir görüşe göre otuz altı rekâttır. Hz. Ömer döneminde cemaatle yirmi rekât kılındığı rivayet edilir. Sekiz rekât görüşü Hz. Âişe’nin gece namazı rivayetine dayandırılır. Teravih yatsıdan sonra ve vitirden önce kılınır; her dört rekâtta kısa oturma yapılır.

Kadir gecesi hangi gecedir?

Kadir gecesi Ramazan’ın son on gününün tek gecelerinden biri olarak aranır (Buhârî, Leyletü’l-Kadr). Türkiye’de ve birçok Müslüman toplumda yirmi yedinci gece kutlanır; ancak kesin tarih bildirilmemiştir. Bin aydan hayırlı bu geceyi ihya etmek için son on günün tamamını ibadetle değerlendirmek tavsiye edilir.

İtikâf nedir, kadınlar da yapabilir mi?

İtikâf, Ramazan’ın son on gününde ibadet niyetiyle mescitte kalmaktır. Erkekler camide, kadınlar Hanefî mezhebine göre evlerinde ayırdıkları bir bölümde, diğer mezheplere göre camide de yapabilir. Erkek için Ramazan’ın son on gününde itikâf müekked sünnet-i kifâyedir.

Fitre ne zaman, kime ve ne kadar verilir?

Fitre bayram sabahı fecirle birlikte nisap sahibi her Müslümana vâciptir. Miktarı Diyanet’in her yıl ilan ettiği bedeldir (yaklaşık bir sa‘ buğday değeri). Bayram namazından önce verilmesi tavsiye edilir. Sekiz sınıf zekât ihtiyaç sahibine verilir; anne baba ve çocuklara verilmez.

Çocuklarla Ramazan’ı nasıl sevdirebiliriz?

Çocuğun yaşına uygun yarım gün orucu, sahur ve iftar sofrasına katılım, Ramazan kumbarası, komşulara iftar götürme, kitap ve etkinliklerle bu ayı sevgi dolu bir hatıra hâline getirmek mümkündür. Baskı yerine örnek olmak ve oyunlaştırmak yararlıdır.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 20 Temmuz 2026 · Kaynaklar: Kur’an-ı Kerîm: Bakara 2/183-187, Kadr 97/1-5, Duhân 44/3-4; Buhârî, Savm, Teravih ve Leyletü’l-Kadr bölümleri; Müslim, Siyâm ve Salâtü’l-Müsâfirîn; Ebû Dâvûd, Tirmizî, Nesâî ve İbn Mâce, Savm ve Salât bölümleri; TDV İslâm Ansiklopedisi: "Ramazan", "Teravih", "Kadir gecesi", "İtikâf" ve "Fitre" maddeleri; Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal (Oruç ve Ramazan bölümleri) ve Ramazan ayı yayınları

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

• İman nedir, kısaca nasıl tanımlanır?
• İmanın şartları kaçtır ve nelerdir?
• Âmentü duası nedir, ezberlemek şart mıdır?
• İman ile İslam arasında fark var mıdır?
• Kelime-i şehâdet nedir, söyleyen Müslüman olur mu?

Bu içerik nasıl hazırlandı? →