V. Murad Nasıl Öldü? Vefatı ve Türbesi Nerede?

V. Murad (30 Mayıs – 31 Ağustos 1876), yaklaşık doksan üç gün padişahlık yaptıktan sonra akıl sağlığı gerekçesiyle tahttan indirildi, 29 Ağustos 1904’te Çırağan Sarayı’nda vefat etti. Naaşı Eminönü’ndeki Yeni Cami’nin yanındaki Turhan Sultan Türbesi’ne defnedildi.

Şehzadelik ve Tahta Çıkış

1840’ta doğan Murad, Abdülmecid‘in oğludur. Şehzadelik yıllarında Fransızca öğrendi, Batı müziği ve edebiyatıyla ilgilendi. Avrupa seyahatine amcası Abdülaziz ile 1867’de katıldı. Genç yaşta liberal düşünceleri ve yeniliklere açık tavrıyla tanındı; Yeni Osmanlılar ve Mithat Paşa gibi reformcu çevrelerle yakın ilişkiler kurdu. Bu çevreler onun tahta çıkmasıyla anayasal bir yönetime geçilmesini umuyordu.

30 Mayıs 1876’da Abdülaziz’in tahttan indirilmesinin ardından, Murad tahta çıkarıldı. Ancak Abdülaziz’in 4 Haziran’daki ölümü, Çerkes Hasan olayı (devlet adamlarının Midhat Paşa’nın evinde öldürülmesi) ve Sırp-Karadağ savaşları gibi gelişmeler genç padişahı derinden sarstı.

Sinirsel Çöküş ve Fetva

Murad’ın tahta çıktıktan kısa süre sonra psikolojik sıkıntı yaşadığı anlatılır. Saray doktorlarının raporlarında sinir rahatsızlığı, uykusuzluk ve kriz hâlleri belirtildi. Yabancı doktorlar da muayene etti; bir kısmı hastalığın geçici olabileceğini savundu. Şeyhülislam Hayrullah Efendi, padişahın devlet yönetimine elverişli olmadığına dair fetva verdi. 31 Ağustos 1876’da Murad tahttan indirildi ve yerine kardeşi II. Abdülhamid geçti.

Murad’ın hastalığının gerçek niteliği ve ne kadar süreceği konusu tarihçiler arasında tartışmalıdır. Bir görüşe göre şiddetli bir ruhsal bunalım yaşamış ve sonradan iyileşmiştir; başka bir görüşe göre ise tahttan indirilmesi siyasi sebeplerle ilişkilidir. Dönemin kamuoyu bu konuda farklı söylentilere açıktı. Bu nedenle olay, kaynaklarda dikkatli okunması gereken bir konudur.

Çırağan Sarayı’nda Yaşam

Tahttan indirilen Murad, ailesiyle birlikte Çırağan Sarayı’nda gözetim altında yaşadı. Yaklaşık yirmi sekiz yıl boyunca burada kaldı. Saray ihtiyaçları karşılanır, ancak dış dünyayla teması sınırlıydı. Murad bu sürede Batı müziğiyle ilgilendi, piyano çalıp beste yaptı, bahçe işleriyle uğraştı. Dönemin kaynakları onun dindar, sakin ve nazik bir kişiliğe sahip olduğunu belirtir.

1878’de Ali Suavi önderliğinde bir grup, Murad’ı tekrar tahta çıkarmak amacıyla Çırağan Sarayı’na baskın düzenledi (Çırağan Vakası). Baskın başarısız oldu; Ali Suavi ve bazı isyancılar öldürüldü. Bu olay, Murad’ın gözetimin daha sıkı yapılmasına yol açtı. Hanedan içindeki iktidar mücadelesinin yarattığı güvenlik kaygısı da bu dönemde belirginleşti.

Vefat

V. Murad, 29 Ağustos 1904’te Çırağan Sarayı’nda 64 yaşında vefat etti. Ölüm sebebi hakkında kesin bir teşhis aktarılmaz; bazı anlatımlarda şeker hastalığı ve buna bağlı komplikasyonlar anılır. Zehirlenme veya zorla öldürülme iddialarına dair güvenilir kanıt yoktur. Cenazesi, resmî törenle Yeni Cami çevresine götürüldü.

Murad’ın vefatı, 1876’dan beri süren siyasi hikâyenin bir kapanışı gibi görüldü. Osmanlı padişahları listesinde en kısa saltanatlı padişahlardan biri olarak anılır.

Turhan Sultan Türbesi

V. Murad, Eminönü’ndeki Yeni Cami’nin arkasında yer alan Turhan Sultan Türbesi’ne defnedildi. Bu türbe, IV. Mehmed gibi daha eski padişahların da yattığı büyük bir hanedan hazîresidir. V. Murad, bu türbede yatan son padişahlardan biridir. Türbenin kubbesi altında çok sayıda sanduka bulunur; çiniler ve kalem işleri 17. yüzyıl mimarisini yansıtır.

Türbe, Yeni Cami Külliyesi ile birlikte ziyaret edilebilir. Mısır Çarşısı’nın yanında bulunması nedeniyle ulaşımı kolaydır. Güncel ziyaret saatleri için resmî kaynaklara başvurulabilir.

Kanun-ı Esasi Tartışmaları ve Murad’ın Rolü

V. Murad’ın tahta çıkarıldığı sırada reformcu devlet adamları anayasa çalışmalarını hızlandırmaya hazırlanıyordu. Mithat Paşa ve çevresi, yeni padişahın bir anayasayı ilan edeceğine dair söz verdiğini düşünüyordu. Murad’ın kısa saltanatı sırasında bu çalışmalar tamamlanamadı. Hastalığı ve tahttan indirilmesinin ardından anayasa meselesi II. Abdülhamid’in saltanatında, 23 Aralık 1876’da Kanun-ı Esasi’nin ilanıyla gerçekleşti. Bu nedenle Murad’ın adı, Osmanlı anayasal tarihinde dolaylı olarak anılır.

Tarihçiler, Murad’ın tahttan indirilmesinin tamamen tıbbi bir mesele olmadığını, aynı zamanda siyasi tercihlerle de ilişkili olduğunu tartışır. Bazı çağdaş gözlemciler padişahın iyileşebileceğini savunurken, devlet adamları iktidar konusunda farklı hesaplar yapıyordu. Bu belirsizlik, olayın hâlâ araştırılmasına yol açar. Şeyhülislamlık makamının fetva yoluyla iki ayrı padişahın tahttan indirilmesine onay vermesi, 1876’daki siyasi sürecin hukuki yönünü gösterir.

Tarihî Değerlendirme

V. Murad’ın kısa saltanatı, Osmanlı’daki anayasal hareketin ve devlet adamları arasındaki güç mücadelesinin bir parçasıdır. Tarihçilerin bazıları onu “talihsiz padişah” olarak niteler. Hastalığı ve tahttan indirilmesi konusunda ortaya konan tartışmalar, dönemin siyasi koşullarını anlamak için önemlidir. Kardeşi II. Abdülhamid’in uzun saltanatı, Murad’ın yerini alan yönetim anlayışının farklı bir yönünü gösterir.

Murad’ın hayatı, hanedan üyelerinin siyasi çekişmelerde nasıl etkilendiğini ve saray gözetimi altında geçen uzun yılların insanî yönünü de gösterir. Edebiyat ve sanatla ilgisi, dönemin Osmanlı aydınlarının Batı kültürüne yaklaşımını yansıtır. Bu özelliklerle, siyasetin ötesinde bir kültür tarihi figürü olarak da incelenir.

Sıkça Sorulan Sorular

V. Murad kaç gün padişah kaldı?

30 Mayıs 1876’dan 31 Ağustos 1876’ya kadar yaklaşık 93 gün tahtta kalmıştır.

V. Murad neden tahttan indirildi?

Sağlık durumu, özellikle sinirsel ve ruhsal rahatsızlığı bulunduğu gerekçesiyle devlet adamlarının ve şeyhülislam fetvasıyla tahttan indirilmiştir.

V. Murad ne zaman öldü?

29 Ağustos 1904’te Çırağan Sarayı’nda vefat etmiştir. Yaklaşık yirmi sekiz yıl sarayda gözetim altında yaşamıştır.

V. Murad nerede yatıyor?

İstanbul Eminönü’ndeki Yeni Cami’nin arkasında bulunan Turhan Sultan Türbesi’nde yatmaktadır.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 14 Ağustos 2026 · Kaynaklar: TDV İslâm Ansiklopedisi, "Murad V" md.; Stanford J. Shaw, History of the Ottoman Empire and Modern Turkey; Roderic Davison, Reform in the Ottoman Empire; Osmanlı arşiv belgeleri ve dönem hatıratları

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

• İman nedir, kısaca nasıl tanımlanır?
• İmanın şartları kaçtır ve nelerdir?
• Âmentü duası nedir, ezberlemek şart mıdır?
• İman ile İslam arasında fark var mıdır?
• Kelime-i şehâdet nedir, söyleyen Müslüman olur mu?

Bu içerik nasıl hazırlandı? →