Hz. İbrâhîm: Peygamberimizin Evladının Hayatı ve Vefatı

Bu yazıda öğrenecekleriniz

Doğumu ve İsim Verilmesi
Sütannesinin Evinde Geçen Günler
Vefatı ve Peygamberimizin Sözleri

Hz. İbrâhîm, Peygamberimizin Mâriye’den doğan oğludur. Hicretin 8. yılında (630) doğdu, yaklaşık on altı veya on sekiz aylıkken hicretin 10. yılında (632) vefat etti. Vefatı günü güneşin tutulması ve Peygamberimizin “Göz yaşarır, kalp hüzünlenir” sözleriyle anılır.

Doğumu ve İsim Verilmesi

İbrâhîm, hicretin 8. yılı Zilhicce ayında Medine’nin Âliye bölgesinde, annesi Mâriye‘nin evinde doğdu. Doğumda Ebû Râfi’in eşi Selmâ ebelik yaptı. Ebû Râfi’ müjdeyi Peygamber’e ulaştırdı; Peygamber ona bir köle hediye etti. Müslim’de Enes’ten rivayete göre Peygamber “Bu gece bir oğlum doğdu; ona atam İbrâhîm’in adını verdim” buyurdu. Yedinci gün akika kurbanı kesildi, çocuğun saçı kesilip ağırlığınca gümüş sadaka olarak dağıtıldı. Bu uygulamalar İslam’da yeni doğan çocuğa yönelik sünnetlerin (isim koyma, akika, saç kesimi) örnekleridir. Mâriye’nin kız kardeşi Sîrîn de Medine’de yaşıyordu.

Peygamber’in oğlunun doğumu, Hz. Hatice’nin vefatından sonra ilk çocuğu olması sebebiyle büyük sevinç yarattı. Ensâr, çocuğu kimin besleyeceği konusunda yarıştı; Ebû Seyf’in eşi Ümmü Seyf’in sütannelik yapması kararlaştırıldı. Medine’nin yüksek bölgesinde kalan çocuğa Peygamber sık sık giderdi.

Sütannesinin Evinde Geçen Günler

Enes b. Mâlik’in anlattığına göre (Müslim, Fezâil), Peygamber sütannenin evine gittiğinde evi dumanla dolu bulurdu; çünkü sütannenin kocası demircilik yapıyordu. Peygamber çocuğu kucağına alır, öper ve koklardı. Enes ekler: “Ailesine karşı Resûlullah’tan daha şefkatli birini görmedim.” Bu rivayet, Peygamber’in çocuk sevgisinin güçlü bir örneğidir. İbrâhîm’in gelişimi, Medine halkı tarafından da yakından takip edilirdi.

Çocuk hastalandığında Peygamber ziyaretine gitti. Ölüm döşeğinde olduğu sırada Abdurrahman b. Avf ile birlikte geldiği, çocuğun can çekişmesini seyredip gözyaşı döktüğü anlatılır. Bu sahne, Peygamber’in kederini saklamayan bir baba olduğunu gösterir.

Vefatı ve Peygamberimizin Sözleri

İbrâhîm hicretin 10. yılı Şevval ayında (Ocak 632) vefat etti. Yaşı hakkında on altı, on yedi veya on sekiz ay denir. Buhârî’nin Cenâiz bölümünde Enes’ten gelen rivayete göre, Peygamber oğlunu kucağına alıp “Ey İbrâhîm! Biz Allah’ın hükmünden seni kurtaramayız” dedi ve gözlerinden yaşlar aktı. Abdurrahman b. Avf “Ey Allah’ın Resûlü! Sen de mi ağlıyorsun?” diye sorunca Peygamber “Bu rahmettendir” buyurdu ve ardından “Göz yaşarır, kalp üzülür, biz ancak Rabbimizin razı olacağı sözü söyleriz. Ey İbrâhîm! Biz senin ayrılığınla mahzunuz” dedi. Bu rivayet sabır ile ağlamanın birlikte olabileceğine delildir. Çocuğun cenaze namazını Peygamber kıldırdı ve Cennetü’l-Bâkî’ye defnedildi. Mezarının üzerine su serpildi ve Peygamber mezarın üzerine bir işaret koydu.

Peygamber ayrıca “İbrâhîm’in cennette sütannesi vardır; emzirme süresini orada tamamlayacak” buyurdu (Müslim). Bu söz, vefat eden küçük çocuğun cennetteki konumuna işaret eder ve anne-babalara teselli sunar.

Güneş Tutulması Olayı

İbrâhîm’in vefat ettiği gün güneş tutuldu. Medineliler bunun Peygamber’in oğlunun ölümüyle ilgili olduğunu düşündü. Peygamber minbere çıkarak şöyle buyurdu: “Güneş ve ay Allah’ın âyetlerinden iki âyettir; hiç kimsenin ölümü veya doğumu için tutulmazlar. Bunu gördüğünüzde namaz kılın ve dua edin.” Bu rivayet Buhârî ve Müslim’in Küsûf bölümünde yer alır ve güneş tutulması namazının (küsûf namazı) dayanağıdır. Peygamber, bu olayı kendisi lehine bir mucize olarak sunmaktan kaçındı. Bu tavrı, tarih boyunca gerçeğe bağlılığın örneği olarak anılır.

Astronomi hesapları bu tutulmanın 27 Ocak 632 tarihine denk gelebileceğini gösterir; bazı araştırmacılar tarihte farklı olasılıkları tartışır. Bu hesapların bir kısmı kesin kabul edilmemektedir. Konu Hz. Kâsım ve diğer çocukların vefat tarihleriyle birlikte sîre kronolojisinde ele alınır.

Soyun Devamı Meselesi

İbrâhîm’in erken ölümü, Peygamber’in erkek soyunun sona ermesi anlamına geldi. Bazı kimseler bunu tekrar “ebter” ithamına dayanak yaptı. Kur’an ise Ahzâb 33/40 ile Peygamber’in müminlerden hiçbir erkeğin babası olmadığını, ama Allah’ın elçisi ve peygamberlerin sonuncusu olduğunu bildirir. Peygamber’in soyu kızı Fâtıma’dan devam etti. Hz. Fâtıma’nın çocukları yazısı bu soy devamını ele alır. Ayrıca bir rivayette Peygamber “İbrâhîm yaşasaydı peygamber olurdu” dediği geçer (İbn Mâce); ancak senedi tartışmalıdır ve çoğu âlim bu rivayeti kabul etmez.

Değerlendirme

Hz. İbrâhîm’in hayatı çok kısa olsa da Peygamber’in baba olarak yönünü, sabrını ve duygusal gerçekliğini yansıtır. Ağlama ile sabrın bir arada bulunabileceği ve musibet karşısında teslimiyetin nasıl olması gerektiği bu olayda örnek verilmiştir. Güneş tutulması rivayeti ise Peygamber’in doğruluğunun ve bilimsel olaylarla dinî inancın çelişmediğinin anlatıldığı bir örnektir. Hz. Mâriye’nin rivayetleri ve soy kavramları yazıları konuyu tamamlar.

Sıkça Sorulan Sorular

Hz. İbrâhîm kimdir?

Peygamberimizin Mâriye’den doğan oğludur. Hicretin 8. yılında Medine’de doğmuş, yaklaşık on altı-on sekiz aylıkken vefat etmiştir.

Vefatında güneş tutulması oldu mu?

Evet, rivayetlere göre vefat günü güneş tutuldu. Halk bunu İbrâhîm’in ölümüne bağlayınca Peygamberimiz tutulmanın kimsenin ölümü için olmadığını belirtti.

Peygamberimiz oğlunun ölümünde ne dedi?

“Göz yaşarır, kalp hüzünlenir; ama Rabbimizi razı etmeyecek bir söz söylemeyiz. Ey İbrâhîm! Senin ayrılığınla biz mahzunuz” buyurdu.

Sütannesi kimdi?

Medine’nin yüksek kesimindeki demirci Ebû Seyf’in eşi Ümmü Seyf’tir; Peygamberimiz çocuğu ziyaret ederdi.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 28 Eylül 2026 · Kaynaklar: İbn Sa'd, et-Tabakātü'l-Kübrā; Buhârî, Cenâiz ve Küsûf; Müslim, Fezâil ve Küsûf; İbn Abdilber, el-İstîâb; TDV İslâm Ansiklopedisi, "İbrâhim b. Muhammed" md.

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

Bu içerik faydalı oldu mu?

Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.

Bu içerik nasıl hazırlandı? →