Kira Gelirinin Zekâtı Nasıl Hesaplanır?

Kiraya verilen ev veya dükkân, ticaret malı olmadıkça kendisi zekâta tabi değildir; ancak kira gelirinden birikip nisap miktarına ulaşan ve üzerinden bir yıl geçen para zekâta tabi olur. Kira gelirinin harcanan kısmı için zekât verilmez; geriye kalan birikim üzerinden yüzde 2,5 hesaplanır.

Gayrimenkul ve gelir ayrımı

Kira geliri konusunda iki ayrı kalem vardır: Birincisi gayrimenkulün kendisi, ikincisi ondan elde edilen gelir. Hanefî mezhebine göre, kiraya verilen taşınmaz ticaret malı sayılmadıkça (yani alım-satım amacıyla tutulmadıkça) zekâta tabi değildir; çünkü bu mal kullanım ve gelir elde etmek için tutulan, artıcı olmayan bir sabit varlıktır. Elde edilen kira geliri ise nakit olduğundan, para olarak zekât hükmüne tabidir. Bu ayrım, kira gelirinin zekâtını anlamak için temel ilkedir. Ev eşyası ve araba gibi ihtiyaç malları için ev eşyası ve arabanın zekâtı var mı yazısına bakılabilir.

Kira gelirinin zekât hesabı

Kira geliri her ay hesaba yatar ve çoğu zaman harcanır. Harcanan kısım zekâta tabi değildir. Hesapta biriken kısım, nisaba ulaştığı tarihten itibaren zekât yılı başlatır. Örneğin kişi aylık 20.000 lira kira alıyor ve 14.000 lirasını harcıyorsa, aylık 6.000 lira birikim yapıyor demektir. Bu birikim bir süre sonra nisaba ulaşır; yıl dolunca yüzde 2,5 zekât verilir. Kira gelirinin zekât hesabına katılması için, gelirden vergi, yönetim gideri ve onarım gibi zorunlu masraflar düşülür; geriye kalan net gelir esas alınır. Bu net gelir de başka mal varlıklarıyla birleştirilir. Birleştirme için zekât hesaplama örnekleri yazısı kullanılabilir.

Ticaret amaçlı gayrimenkul

Kiraya verilmek yerine alım satım amacıyla tutulan ev, arsa ve dükkân ticaret malıdır. Bu durumda gayrimenkulün yıl sonu piyasa değeri üzerinden yüzde 2,5 zekât verilir. Bir gayrimenkulün hem kiralandığı hem de satma niyetiyle tutulduğu durumlarda, niyet ve fiilî uygulama esas alınır: Satış için fiilen piyasaya sürülmüş ve kâr amacıyla bekletilen mal ticaret malıdır. Yalnızca kira geliri için tutulan ve satılması düşünülmeyen mal ise ticaret malı değildir. Bu konunun ayrıntıları arsa ve gayrimenkulün zekâtı yazısında anlatılmıştır.

Çağdaş görüş: kira gelirinin yüzde 10’u

Bazı çağdaş âlimler (örneğin Yûsuf el-Karadâvî), kira geliri getiren gayrimenkullerin, tarım ürünlerine kıyas edilerek, net gelir üzerinden zekâta tabi tutulmasını ileri sürmüştür; bu görüşe göre kira gelirinin yüzde 10’u veya yüzde 5’i öşür gibi hasat anında verilir. Bu yaklaşım, klasik Hanefî görüşünden farklı bir ictihadî öneridir ve Diyanet’in ilmihalinde yer almaz. Kira geliri elde eden kişi, uyduğu mezhebin ve güvendiği din görevlisinin görüşüne göre hareket etmelidir. Çoğu Türkiye uygulamasında kira geliri, biriken para olarak değerlendirilir.

Kira gelirinden ihtiyaç ve borç ödemeleri

Kira geliriyle ev kredisi ödeyen kişi için, ödenen taksitler harcanan para sayılır ve zekâta tabi mal ortadan kalkar. Yıl sonunda ödenecek taksitler ise borç olarak düşülebilir. Gelirle yapılan zorunlu harcamalar (vergi, sigorta, bakım, aile geçimi) birikimi azaltır. Bu hesapta kişinin kendi aile geçimi için ayırdığı kısım da zekâta tabi olmaz; ancak para olarak elde tutuluyorsa nisabın hesabına katılır. Borçların düşülmesi için zekât hesaplarken borçlar nasıl düşülür yazısı okunabilir.

Peşin alınan kira ve depozito

Kiracıdan bir yıllık peşin kira alınmışsa, bu para nakit olarak elde bulunduğu sürece zekât hesabına katılır. Depozito ise kiracıya ait bir emanet olduğundan zekât hesabına girmez; kiracıya iade edilecek bir borç hükmündedir. Bu ayrım hem kiraya veren hem kiracı açısından önemlidir. Emanetin zekâtı için emanet para ve altının zekâtını kim verir yazısına bakılabilir.

Örnek hesap

Bir kişinin iki dairesi olsun; birinde kendisi oturuyor, diğerini kiraya veriyor. Kiradan yıllık net 240.000 lira gelir elde ediyor; bunun 180.000 lirasını yıl içinde harcıyor, 60.000 lirası hesapta birikiyor. Başka birikimi yoksa ve nisap örneğin 320.000 lira ise zekât yükümlülüğü doğmaz. Birikim sonraki yıllarda büyüyüp 400.000 liraya ulaşırsa, üzerinden yıl geçtiğinde 10.000 lira zekât gerekir. Oturulan daire zekâta tabi değildir; kiralık daire de ticaret malı değilse hesaba girmez. Rakamlar yalnızca mantığı göstermek içindir. Hesap yaparken diğer zekâta tabi varlıkların da eklenmesi gerektiği unutulmamalıdır.

Kiracının zekât durumu

Kiracı, ev sahibine ödediği kira bedelini zaten harcamış olduğundan bu para için zekât vermez. Kiracının kendi birikimi nisaba ulaşıyorsa o birikim üzerinden zekât verir. Ayrıca kiracının ödemesi gereken kira borcu varsa, vadesi gelen kısım borç olarak düşülebilir. Kiracılık ve borç ilişkisinin zekâta etkisi, borç hükümleriyle ilgili borçlu kişinin zekâtı yazısında anlatılan ilkelere bağlıdır. Dükkân kiralayan esnaf ise ticaret malı hesabında, ödenmesi gereken kira borçlarını düşer.

Sıkça Sorulan Sorular

Kiraya verdiğim eve zekât düşer mi?

Ticaret malı olmadıkça hayır. Evin kendisi zekâta tabi değildir; biriken kira geliri ise nakit olarak zekâta tabidir.

Kira gelirinin zekâtı ne zaman verilir?

Biriken kira geliri nisaba ulaştığında, üzerinden bir Hicrî yıl geçince verilir.

Kira gelirinin yüzde 10’u zekât mı?

Bu bazı çağdaş âlimlerin ictihadıdır; Hanefî ilmihalinde yer almaz. Kendi mezhebinize göre hareket etmelisiniz.

Depozito zekât hesabına girer mi?

Hayır. Depozito kiracıya ait emanettir ve iade edilecek borç hükmündedir.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 2 Ağustos 2026 · Kaynaklar: TDV İslâm Ansiklopedisi, "Zekât" maddesi; Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal (Zekât bölümü); Yûsuf el-Karadâvî, Fıkhu’z-zekât; Kâsânî, Bedâʿiu’s-sanâʿi, Zekât bölümü

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

• İman nedir, kısaca nasıl tanımlanır?
• İmanın şartları kaçtır ve nelerdir?
• Âmentü duası nedir, ezberlemek şart mıdır?
• İman ile İslam arasında fark var mıdır?
• Kelime-i şehâdet nedir, söyleyen Müslüman olur mu?

Bu içerik nasıl hazırlandı? →