Ev Eşyası ve Arabanın Zekâtı Var mı?

Bu yazıda öğrenecekleriniz

Temel ilke: ihtiyaç fazlası zenginlik
Zekâta tabi olmayan mallar
Zekâta tabi olan durumlar

Oturulan ev, kullanılan araba, ev eşyası, giyim ve mesleğe ait araç gereç temel ihtiyaç malları olduğundan zekâta tabi değildir. Ticaret amacıyla alınıp satılan araç, ev ve eşyalar ise ticaret malı sayılır ve nisaba ulaşıyorsa yüzde 2,5 oranında zekât verilir. Ayırt edici ölçü, malın kullanım için mi yoksa kazanç için mi tutulduğudur.

Temel ilke: ihtiyaç fazlası zenginlik

Zekât, kişinin temel ihtiyaçları dışında kalan ve artıcı nitelik taşıyan mal varlığı üzerinden alınır. Hadiste Müslüman’ın kölesinde ve atında sadaka (zekât) bulunmadığı bildirilir (Buhârî, Zekât 45; Müslim, Zekât 8). Bu hadis, kullanım için tutulan malların zekâta tabi olmadığını belirten temel delildir. Fıkıhta bu ilke, “hâcet-i asliyye” yani aslî ihtiyaç kavramıyla ifade edilir. Kişinin barınma, ulaşım, giyinme, ısınma, eğitim ve mesleği için gerekli olan mallar bu kapsamdadır. Zekâtın şartları için zekâtın farz olmasının şartları yazısına bakılabilir.

Zekâta tabi olmayan mallar

Oturulan ev ve ev eşyası (mobilya, beyaz eşya, elektronik cihazlar).
Kişisel ve ailevi kullanım için olan araba, motosiklet ve bisiklet.
Giyim, kitap ve ev aletleri.
Mesleki araç gereçler: Esnafın tezgâhı, işçinin aletleri, öğretmenin kitapları gibi.
Binek hayvanları ve çiftçinin kullandığı makineler.

Bu malların değeri ne kadar yüksek olursa olsun, ihtiyaç için kullanıldığı sürece zekâta tabi sayılmaz. Lüks bir araç da, kullanım amaçlı olduğu sürece zekâta tabi değildir; ancak israf yönünden başka sorunlar doğurabilir.

Zekâta tabi olan durumlar

Satmak amacıyla alınan araba, ev, arsa ve eşya ticaret malıdır; yıl sonu değeri üzerinden zekâta tabidir.
İhtiyaç fazlası olarak kullanılmayan ve yatırım amacıyla tutulan taşınmazlar da niyete göre ticaret malı sayılabilir (bk. arsa ve gayrimenkulün zekâtı).
Altın, gümüş, nakit ve döviz; ev eşyası olarak kullanılan altın takılar Hanefî mezhebinde zekâta tabidir.

Niyetin önemi

Bir malın ticaret malı sayılması için alım sırasında satma niyetinin bulunması ve bu niyetin davranışla desteklenmesi gerekir. Kullanmak üzere alınan araba, sonradan satılsa bile ticaret malı olmaz; ancak kişi satma niyetiyle araba alıp ticarete konu ediyorsa zekâta tabidir. Niyet değişimi, malın niteliğini hemen değiştirmez; işleme dökülmesi şart sayılır. Bu ayrım, özellikle kişisel kullanım için alınan araba ve ev için önemlidir.

İkinci ev, kiralık ev ve yazlık

Oturulan ev ihtiyaç malıdır. İkinci bir ev veya yazlık, kullanım amacıyla tutuluyorsa zekâta tabi değildir. Kiraya verilen ev, kendi başına zekâta tabi değildir; ancak elde edilen kira gelirinin birikmesi hâlinde para olarak zekâta tabi olur (bk. kira gelirinin zekâtı). Satmak amacıyla alınmış konutlar ise ticaret malı kapsamındadır. Bu ayrımlar, kişinin gayrimenkul durumuna göre farklı zekât sonuçları doğurur.

Eşya ve mücevher ayrımı

Ev eşyası zekâta tabi değildir; ancak altın ve gümüşten yapılmış süs eşyası, tabak, kaşık gibi kıymetli madenlerden yapılmış eşyalar, Hanefî mezhebinde nisaba ulaşıyorsa zekâta tabidir. Bu nedenle altın yaldızlı veya gümüş takım gibi eşyaların madeni değeri hesaplanmalıdır. Bu konuda mezhepler arası fark vardır; konu takı altınına zekât düşer mi yazısında işlenir.

İş yeri araçları ve ortaklar

Bir esnaf, dükkânındaki mobilya, kasa ve araç gereçleri için zekât vermez; yalnızca satılık mallar ve nakit zekâta tabidir. Taksici için taksi, nakliyeci için kamyon, ihtiyaç ve geçim aracıdır; bu araçlar zekâta tabi değildir. Ancak aracın kiralanmasından elde edilen gelir biriktirilirse, nakit zekâta tabi olur. Bu ilke, mesleki ihtiyaç ile ticaret malı arasındaki farkı gösterir.

Hanefî ve diğer mezheplerde kıymetli eşya

Hanefî mezhebi, altın ve gümüşün her hâlinde zekâta tabi olduğunu söyler; bu yüzden altın işlemeli eşyalar, gümüş çatal-bıçak takımları ve benzeri mal varlıkları değerli maden miktarına göre hesaplanır. Şâfiî, Mâlikî ve Hanbelî mezheplerinde ise kullanım amaçlı kıymetli eşyanın zekâtına dair görüşler daha çeşitlidir; bazı âlimler kullanılan süs eşyasını muaf tutar, bazıları ise yasak saydıkları kullanım nedeniyle servet olarak değerlendirir. Kişi uyduğu mezhebe ve Diyanet’in ilmihaline göre hareket eder. Karışıklık hâlinde mallar sade, belgelenebilir bir listeyle gözden geçirilmelidir.

Satış niyetiyle ev ve araba almak

Günümüzde bazı kişiler enflasyona karşı ev, arsa veya araba alıp bekletir. Bu mallar yatırım amacıyla satın alındığında ve fiilen alım satım için bekletildiğinde ticaret malı hükmü alır; yıl sonu rayiç değeri üzerinden zekât verilir. Yalnızca “ileride lazım olur” diye alınmış ve fiilen kullanılan mallar için aynı hüküm geçerli değildir. Bu fark, mülkiyetin amacına ve fiilî durumuna bağlıdır. Konunun geniş bir tartışması için arsa ve gayrimenkulün zekâtı yazısı okunabilir. Kredili alınmış araç veya konut ise ayrıca kredi borcu düşme meselesini gündeme getirir; bunun için kredi borcu olan zekât verebilir mi yazısına bakılabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Arabaya zekât düşer mi?

Kişisel kullanım için olan araba zekâta tabi değildir. Satmak amacıyla alınan araç ticaret malıdır ve zekâta tabidir.

Ev eşyasının zekâtı olur mu?

Hayır. Mobilya, beyaz eşya ve kişisel kullanım eşyaları zekâta tabi değildir.

İkinci evin zekâtı var mı?

Kullanım amaçlıysa yoktur. Satmak veya alım-satım için alınmışsa ticaret malı olarak zekâta tabidir.

Kiralık evin kira geliri zekâta tabi mi?

Ev kendisi tabi değildir; ancak kira geliri biriktirilip nisaba ulaşırsa zekâta tabi olur.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 9 Haziran 2026 · Kaynaklar: TDV İslâm Ansiklopedisi, "Zekât" maddesi; Buhârî, Zekât 45; Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal (Zekât bölümü); Kâsânî, Bedâʿiu’s-sanâʿi, Zekât bölümü

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

Bu içerik faydalı oldu mu?

Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.

Bu içerik nasıl hazırlandı? →