Altın Hesabı Olan Kişinin Zekât Yükümlülüğü

Bu yazıda öğrenecekleriniz

Altın hesabı nedir?
Nisap ve oran
Ayar farkı: 24 ayar ve diğerleri

Bankada altın hesabı bulunan kişi, hesabındaki altın miktarı 80,18 gramı (saf altın) aştığında ve üzerinden bir yıl geçtiğinde yüzde 2,5 oranında zekât verir. Zekât, altın cinsinden veya o günkü değeri üzerinden ödenebilir. Hesap sahibi mülkiyeti kendisinde olduğundan zekâtı da kendisi hesaplar.

Altın hesabı nedir?

Altın hesabı, kişinin banka aracılığıyla gram altın cinsinden bir tasarruf yaptığı ve bunu fiziki altına çevirebileceği bir hesap türüdür. Hesap sahibi hesabına nakit yatırarak banka tarafından o günün fiyatıyla gram altın alır; istediği zaman bu altını nakde veya fiziki altına çevirebilir. Fıkhen, altın hesabında hesap sahibinin mülkiyeti ve altının kendisinin ya da değerinin bulunması önemlidir; hesap gerçek bir altına karşılık geliyorsa, zekât hükmü fiziki altınla benzerdir. Hesabın dinî açıdan uygunluğu, bankanın işleyişine göre değişir ve bu nedenle katılım bankalarının kendi fetva kurulları tarafından denetlenir.

Nisap ve oran

Altının nisabı, 80,18 gram saf altındır. Bu miktar ve üzerindeki altın, zekât yılı dolduğunda kırkta bir (yüzde 2,5) oranında zekâta tabidir. Örneğin hesapta 200 gram altın varsa, yüzde 2,5’i olan 5 gram altın zekât olarak verilir. Altın hesabı gram cinsinden tutulduğu için hesap kolaydır; zekât, ya aynı cinsten altın olarak ya da güncel fiyat üzerinden nakit olarak ödenebilir. Hanefî mezhebi zekâtın değeri olarak verilmesine cevaz verdiğinden, kişi altın yerine nakit ödeme yapabilir. Hesabın dışındaki diğer varlıkla birlikte toplanması gerekir; bu hesap yöntemi için zekât hesaplama örnekleri yazısına bakılabilir.

Ayar farkı: 24 ayar ve diğerleri

Banka altın hesapları genellikle 24 ayar (saf) altın üzerindendir; bu nedenle gram sayısı doğrudan nisapla karşılaştırılır. Fiziki altın veya takı için ise ayar oranına göre saf altın miktarı hesaplanır: 22 ayarda 0,916, 18 ayarda 0,75, 14 ayarda 0,585 çarpanı kullanılır. Kişinin hem banka altın hesabı hem fiziki altını varsa, saf altın karşılıklarını toplamak gerekir. Bu toplama, nisap kontrolünde de kullanılır. Ayrıntılı örnek için altının zekâtı nasıl hesaplanır yazısı faydalıdır.

Altın ve diğer varlıkların birleştirilmesi

Hanefî mezhebinde altın, gümüş, nakit ve ticaret malı birbirinin cinsinden sayılarak nisaba dâhil edilir (zamm). Yani kişinin altını nisaba ulaşmasa bile, nakit parası ile birlikte nisabı aşıyorsa zekât gerekir. Bu nedenle sadece altın hesabına bakıp “nisabın altındayım” demek yanıltıcı olabilir. Zekâta tabi tüm varlıklar zekât günü toplanıp değerlendirilmelidir. Borçlar düşüldükten sonra nisap hesabı yapılır. Borçlar için zekât hesaplarken borçlar nasıl düşülür yazısı kullanılabilir.

Zekât yılı

Altın hesabı birikimi nisaba ulaştığı tarihten itibaren bir Hicrî yıl dolduğunda zekât farz olur. Yıl içinde altın alımı yapılmışsa, bu alımlar asıl nisabın yılına katılır; ayrı yıl beklenmez. Yılın başında ve sonunda nisap bulunması yeterlidir. Hesap sahibi, her yıl aynı günde altın miktarını kontrol etmelidir. Zekât yılı için zekât yılı nasıl belirlenir yazısı okunabilir.

Katılım bankalarında zekât hizmeti

Bazı katılım bankaları, müşterilerine hesaplarından zekât hesaplama ve ödeme hizmeti sunar. Bu hizmet, bankanın vekil olarak hareket etmesiyle gerçekleşir. Müşteri zekât niyetini yapar ve bankayı vekil tayin eder; banka da zekâtı yetkili kurumlara ulaştırır. Bu uygulamada banka, vekil olarak sorumludur; kişi, zekâtın hak sahibine ulaştığından emin olmalıdır. Kurumlara zekât verme ilkeleri için zekâtı derneklere ve vakıflara vermek yazısına bakılabilir.

Altın hesabı ve nisabın altın veya gümüşe göre belirlenmesi

Altın hesabı olan kişi için nisap hesabı genellikle altın nisabına göre yapılır. Ancak zekât yükümlülüğünün başlaması için nakit varlıkların gümüş nisabına göre değerlendirilmesi gerektiğini savunan görüşler de vardır. Bu tartışma nisap miktarı altına mı gümüşe mi göre hesaplanır yazısında ele alınmıştır. Altın hesabı olan kişi, kendi mezhebine ve güvendiği din görevlisinin fetvasına göre hareket etmelidir.

Altın hesabı kapatılırsa veya altın satılırsa

Zekât yılı dolmadan altın hesabını bozdurup nakit aldıysanız, nakit paranın nisaba ulaşması ve zekât yılının devam etmesi hâlinde yıl kesilmez; altın ve nakit aynı cinsten zekâta tabi mal sayıldığı için yıl devam eder. Ancak aldığınız parayı ev, araç gibi ihtiyaç malına çevirirseniz zekâta tabi mal ortadan kalktığı için yıl biter. Bu nedenle yıl içinde altın hesabını bozdurarak yapılan işlemlerin zekâta etkisini bilmek önemlidir. Zekâtın yıl sonunda hesaplanması, bu tür işlemlerden sonra elde kalan zekâta tabi varlıkları esas alır.

Altın biriktirme niyeti ve zekât

Altın hesabı hangi amaçla açılmış olursa olsun (evlilik, ev almak, hac, emeklilik), niyet zekât hükmünü değiştirmez. Hanefî fıkhında altın ve gümüş, yaratılış gereği para vazifesi gördüğünden, ihtiyaç niyetiyle tutulsa bile zekâta tabidir. Bu konu hacca gitmek için biriktirilen paranın zekâtı ve düğün için biriktirilen altının zekâtı yazılarında örneklendirilmiştir. Altın hesabını yalnızca enflasyondan korunmak için tutan kişi de aynı yükümlülüğün altındadır.

Sıkça Sorulan Sorular

Altın hesabında zekât nasıl hesaplanır?

Saf altın miktarı 80,18 gramı aşıyor ve üzerinden bir yıl geçmişse, miktarın yüzde 2,5’i zekât olarak verilir.

Zekâtı altın olarak mı nakit olarak mı veririm?

Her ikisi de caizdir. Hanefî mezhebi zekâtın değerini vermeye cevaz verir.

Altın hesabı ile nakdi birleştirmek gerekir mi?

Evet. Hanefî mezhebine göre altın, gümüş, nakit ve ticaret malı nisap hesabında birleştirilir.

Altın hesabının zekâtını banka verir mi?

Banka kendiliğinden vermez. Hesap sahibi hesaplar; isterse banka vekil olarak aracılık edebilir.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 26 Temmuz 2026 · Kaynaklar: TDV İslâm Ansiklopedisi, "Zekât" maddesi; Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal (Zekât bölümü); Buhârî, Zekât 1; Kâsânî, Bedâʿiu’s-sanâʿi, Zekât bölümü

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

Bu içerik faydalı oldu mu?

Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.

Bu içerik nasıl hazırlandı? →