Singapur’da İslam Tarihi: Yayılışı ve Önemli Dönemleri
Singapur'da İslam tarihi; Temasek ve Malay Müslüman çevre, Raffles ve 1819, Hadramî ve Hint Müslümanları, Sultan Camii, MUIS ve AMLA, Singapur'un çok dinli yapısı hakkında özet.
- Temasek'ten Singapura'ya
- Raffles ve göç dalgaları
- Camiler: Sultan, Jamae ve Al-Abrar
Singapur’da İslam, 14. yüzyıldan beri Malay Dünyası’nın bir parçası olarak varlığını sürdürmüştür. 1819’da İngiliz Doğu Hindistan Şirketi’nin burada ticaret merkezi kurmasıyla Malay, Hadramî, Hint ve Çinli Müslümanlar kente yerleşti. Bugün Singapur nüfusunun yaklaşık yüzde on beşi Müslümandır.
Temasek’ten Singapura’ya
Adanın Orta Çağ’daki adı Temasek ya da Singapura idi. Malakka Sultanlığı’nın (15. yüzyıl) etkisiyle bölge Malay-İslam kültürünün bir parçası olmuştu. Johor Sultanlığı da adayı yönetiminde tutmuş; küçük bir balıkçı köyü ve liman olan Singapur’da Malay Müslümanlar yaşıyordu. Bölgenin İslamlaşması için Malezya’da İslam tarihi yazısı geniş bir çerçeve sunar.
Raffles ve göç dalgaları
1819’da Stamford Raffles, Johor Sultanı Hüseyin Şah ve Temenggong Abdurrahman’la anlaşma yaparak Singapur’da bir ticaret merkezi kurdu. Adanın hızlı büyümesi, Malay Takımadaları’ndan, Hindistan’dan, Arabistan’ın Hadramevt bölgesinden ve Çin’den göçmenleri çekti. Hadramî Arap tüccarlar (Alsagoff, Aljunied, Alkaff ve diğer aileler), şehrin ticarî ve hayır faaliyetlerinde önemli rol oynadı. Tamil Müslümanlar (Chulia, Marakkayar), Gucerat ve Bengal kökenli topluluklar da kentte camiler ve vakıflar kurdu. Bu çeşitlilik bugünün Singapur Müslümanlarını Malay, Hint ve Arap kökenli kategorilere ayırır.
Camiler: Sultan, Jamae ve Al-Abrar
Singapur’un en bilinen camisi, 1824’te Sultan Hüseyin Şah için yapılan ve bugünkü hâliyle 1932’de tamamlanan Sultan Camii’dir (Masjid Sultan). Altın kubbeleri Kampong Glam semtinde yükselir ve Singapur Müslümanlarının kimliğinin simgesidir. Masjid Jamae (Chulia Camii, 1826), Güney Hint tarzında inşa edilmiş, Tamil Müslüman cemaatin camisidir. Masjid Al-Abrar (1827), Telok Ayer’de bulunan tarihî bir cami olup Hint, Çin ve Malay etkilerini birleştirir. Bu camiler ulusal anıt olarak korunur.
MUIS ve AMLA
Singapur’da Müslümanların dinî işlerini düzenleyen Majlis Ugama Islam Singapura (MUIS), 1968’de İslam Dinî Konseyi olarak kuruldu. Konsey cami yönetimi, hac, zekât, fitre, helal sertifikası ve din eğitimi konularında yetkilidir. 1966 tarihli Müslüman Hukuku Yönetimi Yasası (AMLA), Müslümanlar için aile hukuku, evlilik ve miras işlerini düzenler ve Şer’iye Mahkemesi bu alanda görev yapar. Müslüman nüfusun çoğunluğu Şâfiî mezhebine bağlıdır. Madrasa eğitimi devlet denetiminde ve modern müfredatla sürdürülür. Singapur hükümeti çok ırklı ve çok dinli yapıyı korumak için “Dinî Uyum Yasası” gibi araçlar kullanır.
Güncel durum
2020 sayımına göre Singapur nüfusunun yaklaşık yüzde 15,6’sı Müslümandır; bunların büyük çoğunluğu Malaylar, geri kalanı Hintli ve diğer etnik kökenli kişilerdir. Budizm, Hristiyanlık, Taoizm, Hinduizm ve diğer dinler de aktif durumdadır. Singapur’un laik ama dinlere saygılı politikası, farklı toplulukların bir arada yaşamasına imkân verir. Komşu ülkeler için Endonezya’da İslam tarihi, Brunei’de İslam tarihi, Tayland’da İslam tarihi ve Filipinler’de İslam tarihi yazıları okunabilir.
Malay toplumu, eğitim ve madrasa
Singapur’un Malay-Müslüman toplumu, Malay dili, gelenekleri ve İslam’ı birleştiren zengin bir kimliğe sahiptir. Hükümet, Malay topluluğu için Mendaki gibi eğitim ve gelişim kuruluşları desteklemiştir. Madrasa adı verilen altı tam zamanlı İslami okul (Al-Irsyad, Aljunied, Al-Arabiah, Alsagoff, Al-Maarif ve Wak Tanjong) ülkede faaliyet gösterir ve ulusal sınav müfredatına uyum sağlar. Mezunlar yükseköğrenimde farklı alanlara yönelir. Üniversite düzeyinde ise RIMES (Dinî Rehberlik ve İslami Çalışmalar Enstitüsü) gibi kurumlar imam, öğretmen ve dinî rehberlerin yetiştirilmesine katkı sağlar.
Camiler, nüfus ve kentsel planlama
Singapur’da 70’ten fazla cami bulunur ve bunların birçoğu HDB (devlet konut) bölgelerine entegre edilmiştir. MUIS’in “Mosque Building and Mendaki Fund” (MBMF) adlı fonu, cami inşası ve bakımı için tüm çalışan Müslümanların aylık katkısıyla finanse edilir. Yeni camiler çok işlevli olarak tasarlanır: namaz alanı, çocuk bakım merkezi, kütüphane ve toplum salonları içerir. Ülkenin küçük yüz ölçümü nedeniyle mescitler çoğunlukla çok katlıdır ve tropikal iklime uygun havalandırma sistemine sahiptir. Bu yaklaşım, Singapur’u İslam mimarisini kent planına uyarlama konusunda ilginç bir örnek yapar.
Hac, helal ve ekonomik hayat
Singapur Müslümanları her yıl hac organizasyonuna MUIS aracılığıyla katılır. Helal sertifikası MUIS tarafından verilir ve dünya çapında güvenilir kabul edilir; birçok uluslararası gıda şirketi Singapur MUIS sertifikasını arar. İslami finans alanında Singapur, Güneydoğu Asya’nın önemli merkezlerinden biri hâline gelmiştir. Kampong Glam semti, Arap Caddesi, Haji Lane ve Sultan Camii çevresinde çok sayıda halı, parfüm ve tekstil mağazası bulunur ve Singapur’un Müslüman ticaret mirasını yaşatır.
Dinler arası uyum
Singapur’da 1997 yılında çıkarılan Dinî Uyum Koruma Yasası, dinî gruplar arasında hoşgörüyü ve toplumsal huzuru korumayı amaçlar. Ayrıca Cemaat Dinler Arası Konseyleri (Inter-Racial and Religious Confidence Circles) farklı dinlerden önderleri bir araya getirir. Camiler, Hindu tapınakları ve kiliseler birbirine yakın olarak yer alır; Telok Ayer Caddesi’nde Masjid Al-Abrar ve Thian Hock Keng Tapınağı yan yana durur. Bu yakınlık, Singapur’un çok kültürlü kimliğinin simgesidir.
Sıkça Sorulan Sorular
Singapur’un en bilinen camisi hangisidir?
Kampong Glam’daki Sultan Camii; bugünkü yapısı 1932’de tamamlanmıştır.
MUIS nedir?
Singapur İslam Dinî Konseyi’dir; cami yönetimi, hac, zekât, helal sertifikası ve din eğitimiyle ilgilenir.
Singapur’da Müslüman oranı nedir?
2020 sayımına göre yaklaşık yüzde 15,6’dır.
AMLA nedir?
Müslüman Hukuku Yönetimi Yasası (1966); Müslümanlar için evlilik, boşanma ve miras gibi aile hukuku konularını düzenler.
Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: · Kaynaklar: Singapur İslam Din Konseyi (MUIS), kurumsal tarihçe (muis.gov.sg); TDV İslâm Ansiklopedisi, "Singapur" md.; Singapur Nüfus Sayımı 2020 (singstat.gov.sg)
İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular
80 sorunun tamamı →Bu içerik faydalı oldu mu?
Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.
Kaynakça
- Singapur İslam Din Konseyi (MUIS), kurumsal tarihçe (muis.gov.sg)
- TDV İslâm Ansiklopedisi, "Singapur" md.
- Singapur Nüfus Sayımı 2020 (singstat.gov.sg)
Genel kaynaklarımız için Kaynakça sayfasına bakınız. Fetva için: Diyanet İşleri Başkanlığı, Alo 190.