Ürdün’de Kaç Müslüman Var? Nüfus ve Mezhep Dağılımı

Bu yazıda öğrenecekleriniz

Nüfus ve Dinî Çoğunluk
Mezhepler ve İtikat
Haşimî Krallığı ve Dinî Otorite

Ürdün’de nüfusun yaklaşık yüzde 93-95’i Müslümandır; çoğunluk Sünnî olup Hanefî ve Şâfiî mezhepleri yaygındır. Hristiyanlar yüzde 2-4 civarındadır. Haşimî Krallığı’nın dinî alandaki konumu, Hz. Peygamber’in ailesine mensubiyet anlayışıyla ilişkilendirilir ve Kudüs’teki kutsal yerlerin vesayetini de kapsar; Amman Mesajı dinî hoşgörünün belgesidir.

Nüfus ve Dinî Çoğunluk

Ürdün’ün nüfusu yaklaşık 11 milyondur. Nüfusun büyük bölümü Arap kökenlidir; ayrıca Çerkes, Çeçen, Ermeni ve Kürt topluluklar yaşar. Filistinli mülteciler ve Iraklı ile Suriyeli sığınmacılar nüfusun önemli parçalarını oluşturur. Müslüman çoğunluğun yanında yüzde 2-4 arasında tahmin edilen Hristiyan cemaat vardır. Ürdün Hristiyanları parlamentoda ayrılmış kontenjanlara sahiptir. Bu çeşitlilik ülkenin hoşgörü söylemi ile ilişkilendirilir.

Mezhepler ve İtikat

Ürdün’ün Sünnî çoğunluğu fıkıhta Hanefî ve Şâfiî mezhepleri arasında dağılır. Osmanlı döneminde (1516-1918) Hanefî mezhebi kadılık düzeninde esas alınmış, bölgede Şâfiî nüfus da yaygın kalmıştır. İtikatta Eş’arî ve Mâtürîdî çizgi öne çıkar. Çerkes ve Çeçen toplulukları Hanefî-Mâtürîdî çizgidedir. Tasavvufî tarikatlardan Şâzeliyye, Kâdiriyye ve Rifâiyye çevrelerde etkindir. Ürdün’ün resmî dinî kurumları, farklı mezhep ve ekollere saygıyı vurgular.

Haşimî Krallığı ve Dinî Otorite

Kral, Haşimî hanedanından olup Hz. Peygamber’in soyundan geldiği iddiasıyla anılır. Bu bağ, Ürdün’de dinî meşruiyet kaynağı olarak vurgulanır. Evkaf, İslami Mukaddesat ve İşler Bakanlığı camileri yönetir, imamları atar ve haccı organize eder. Ürdün Müftülüğü fetva hizmetlerini yürütür. Ayrıca 2004’te yayımlanan Amman Mesajı, bu yapının uluslararası dinî diyalog çabasının bir parçasıdır.

Kudüs ve Haşimî Vesayeti

Ürdün, 1924’ten beri Kudüs’teki İslami ve Hristiyan kutsal yerlerin hâmisi unvanını taşır. 1994 Ürdün-İsrail barış anlaşması bu rolü Ürdün için teyit etmiştir. Mescid-i Aksâ’nın günlük idaresi Ürdün Evkaf Bakanlığı’na bağlı kurum aracılığıyla yürütülür. Bu konu bölgesel siyasetin hassas başlıklarındandır; bu yazı yalnızca mevcut dinî düzenlemeleri bildirir ve siyasi yorum yapmaz.

Tarihî Arka Plan

Bölge, Hz. Ömer döneminde Yermük Savaşı (636 civarı) sonrası İslam yönetimine girdi. Mu’te Savaşı (629) Hz. Peygamber’in ordusunun Bizans’la ilk karşılaşması olarak anılır ve Cafer-i Tayyar, Zeyd b. Hârise, Abdullah b. Revâha burada şehit olmuştur. Emevîler, Abbâsîler, Haçlılar, Eyyûbîler, Memlûkler ve Osmanlılar bölgeyi yönetti. Osmanlı döneminde Hicaz Demiryolu Ürdün topraklarından geçerek hacıların yolculuğunu kolaylaştırdı. 1946’da bağımsızlık kazanıldı.

Günlük Dinî Hayat

Cuma namazı, ramazan ve bayramlar toplumsal hayatın merkezindedir. Camiler yardımlaşma ve eğitim merkezleri olarak işlev görür. Mu’te ve Mazar çevresinde sahabe makamlarını ziyaret etmek yaygındır. Ürdün’de dinî eğitim Kur’an mekteplerinde başlar ve Mu’te Üniversitesi ile Ürdün Üniversitesi şeriat fakülteleriyle sürer.

Amman Mesajı ve Dinler Arası Diyalog

Ürdün’ün 2004’te Amman’da yayımladığı “Amman Mesajı”, ana akım Sünnî ve Şiî mezheplerin ve ibâdîliğin “Müslüman” olarak tanındığını ve tekfirin kabul edilemeyeceğini belirten bir bildiridir. Bu belge sonradan yüzlerce âlim tarafından desteklenmiş ve mezhepler arası yakınlaşmanın sembolü olmuştur. Ayrıca Kraliyet Âl el-Beyt İslam Düşüncesi Enstitüsü (1980), İslam bilimleri ve dinler arası diyalog alanında araştırmalar yürütür.

Çerkes ve Çeçen Toplulukları

19. yüzyılın sonunda Kafkasya’dan göç eden Çerkesler ve Çeçenler, Ürdün’ün Amman, Zerka ve Vadi Seyr gibi bölgelerinde yerleşmiştir. Bu topluluklar Sünnî Hanefî mezhebindendir ve kendi dillerini, folklorlarını ve sofra geleneklerini sürdürür. Ürdün, bu halkların Orta Doğu’daki başlıca yerleşim alanlarından biridir. Camiler, kültür dernekleri ve okullar bu kimliği besler.

Bedevi Örf Hukuku ve Din

Ürdün’ün kırsal ve Bedevi kesiminde aşiret örfü, kan davalarının çözümü, misafirperverlik ve af (atve) gibi konularda İslam hukuku ile iç içe işler. Kral ve aşiret reisleri arasında geleneksel bağlar vardır. Ceza ve ticaret hukuku modern devlet yasalarına dayanırken kişisel durum hukuku Şeriat mahkemelerinde görülür.

Mülteci ve Göçmen Topluluklar

Ürdün, Filistinli, Iraklı ve Suriyeli mültecilere ev sahipliği yapar. Bu toplulukların dinî hayatı, Ürdün’ün camileri ve vakıfları aracılığıyla yürür. UNRWA ve çeşitli hayır kuruluşları, mülteci kamplarında eğitim ve dinî hizmetler sunar. Bu çeşitlilik, Ürdün’ün dinî ve kültürel yapısının önemli unsurlarındandır.

Gündelik Dinî Hayat

Ürdün’de cuma ve cumartesi hafta sonu tatilidir. Cuma namazı kalabalık camilerde kılınır. Dinî eğitim okul müfredatında zorunludur. Müslümanlar hacca Ürdün Hac ve Umre Müdürlüğü aracılığıyla gider. Evlilik ve aile hukuku Şeriat mahkemelerinde görülür. Gayrimüslim topluluklar kendi mahkemelerinde kişisel durum davalarına bakar.

Bölgesel Yazılar

Camiler için Ürdün camileri, ramazan için Ürdün’de ramazan, komşu Suriye için Suriye’nin dinî yapısı ve Suriye camileri, batıdaki Libya için Libya’daki Müslümanlar yazılarına bakılabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Ürdün’de Müslümanların oranı nedir?

Nüfusun yaklaşık yüzde 95-97’si Müslümandır ve büyük çoğunluğu Sünnîdir. Hristiyanlar küçük bir azınlıktır.

Ürdün’de hangi mezhepler yaygındır?

Hanefî ve Şâfiî mezhepleri yaygındır. Mâlikî ve Hanbelî mezhepler de resmî dinî eğitimde tanınır.

Amman Mesajı nedir?

2004’te Amman’da yayımlanan ve Sünnî, Şiî, İbâdî mezhepleri birbirinin İslam’ına saygı göstermeye çağıran bir bildiridir. Mezhep farkları nedeniyle tekfiri reddeder.

Haşimî vesayeti ne demektir?

Ürdün Kralı, Kudüs’teki İslami ve Hristiyan kutsal mekânların koruyucusu olarak bilinir. Mescid-i Aksâ’nın idaresi Ürdün Evkaf Bakanlığı’na bağlıdır.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 17 Temmuz 2026 · Kaynaklar: TDV İslâm Ansiklopedisi, "Ürdün" md.; Ürdün Evkaf ve İslami Mukaddesat Bakanlığı, awqaf.gov.jo; Amman Mesajı, ammanmessage.com

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

Bu içerik faydalı oldu mu?

Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.

Bu içerik nasıl hazırlandı? →