Hisse Senedi ve Yatırım Fonlarının Zekâtı

Hisse senedi ve yatırım fonlarının zekâtı, tutuş amacına göre değerlendirilir: Alım satım için tutulanlar ticaret malı gibi yıl sonu piyasa değeri üzerinden, uzun vadeli yatırımlar ise piyasa değeri veya şirketin zekâta tabi varlıklarındaki pay üzerinden kırkta bir oranında zekâta tabidir. Haram payı zekât değil arındırma konusudur.

Hisse senedinin zekâtta niteliği

Hisse senedi, şirkette ortaklık payını temsil eder. Zekât açısından iki durum ayrılır: Kısa vadeli alım satım için tutulan hisse ticaret malıdır; uzun vadeli yatırım için tutulan hisse ise kâr payı geliri için bulundurulan mal varlığıdır. Hisse alım satımının genel hükmü borsada hisse senedi almak ve helal hisse kriterleri yazısında anlatılmıştır. Zekât hesabı için hissenin niteliği belirleyicidir.

Alım satım amaçlı hisse

Hisseyi fiyat artışından kazanç sağlamak niyetiyle alan kişi için hisse, ticaret malıdır. Bu durumda yıl sonundaki piyasa değeri hesaplanır, nakit ve diğer zekâta tabi varlıklarla birleştirilir, borçlar düşülür ve kalan tutarın kırkta biri zekât verilir. Piyasa değeri, borsada o gün oluşan fiyattır. Zarar da hesapta dikkate alınır: Değer düşmüşse düşen değer üzerinden zekât verilir. Ticaret malı hesabı için ticaret malının zekâtı yazısındaki ilkeler uygulanır.

Uzun vadeli yatırım amaçlı hisse

Hisseyi temettü geliri için tutan ve satma niyeti olmayan yatırımcı için iki görüş vardır:

• Piyasa değeri yaklaşımı: Hisse, para ve ticaret malı gibi her durumda piyasa değeri üzerinden zekâta tabidir. İhtiyat bakımından en güvenli yöntem olarak önerilir.
• Şirket varlığı yaklaşımı: Zekâta yalnızca şirketin zekâta tabi varlıkları (stok, nakit, alacak) içindeki hisse payı girer; sabit varlıklar hesaba katılmaz. Bu yöntem, şirketin bilançosunu bilmeyi gerektirir. Çağdaş zekât kurultayları bu yaklaşımı kabul etmiştir.
• Temettü yaklaşımı: Sadece elde edilen temettünün, diğer nakit ile birlikte zekâta tabi olduğu görüşü bazı çağdaş yorumlarda öne sürülmüştür; ancak bu görüş geniş kabul görmemiştir.

Pratikte yatırımcının şirketin bilançosunu inceleme imkânı sınırlıysa, piyasa değeri yöntemi daha uygulanabilir ve ihtiyatlıdır. Şirket zekâtı ilkeleri için şirketlerin ve ortaklıkların zekâtı yazısı okunabilir.

Yatırım fonlarının zekâtı

Yatırım fonu paylarının zekâtı, yıl sonundaki birim fiyat ve pay adedi üzerinden hesaplanır. Fon, hisse, tahvil, altın ve diğer kalemlerden oluşabileceğinden toplam değer zekâta tabidir. Para piyasası fonları ve borçlanma araçları fonları da nakit niteliğinde olduğundan zekât hesabına girer. Faizli kalemler içeren fonlarda, haram pay ayrıca arındırılmalıdır. Katılım fonlarında ise arındırma gerekmez. Emeklilik fonları için BES yazısı okunabilir; hesapta birikim çekilebilir değilse zekât zamanlaması konusunda görüşler değişir.

Temettü ve arındırma

Elde edilen temettü, nakit olarak hesapta tutuluyorsa zekâta tabi mal varlığına katılır. Şirket gelirinin faiz payı bulunuyorsa, bu oranın temettü içindeki karşılığı hayır yoluna verilir; bu işlem zekâtın yerine geçmez. Arındırma, haramdan kurtulma; zekât ise malın temizlenmesi ve ibadettir. İkisi ayrı ayrı yapılmalıdır. Faizin hükmü için faiz gelirini ne yapmalı yazısı okunabilir.

Hesaplama örneği

Bir yatırımcının yıl sonunda ticaret amaçlı hisse portföyü 300.000 TL, yatırım fonu 100.000 TL, hesapta nakit 50.000 TL olsun; vadesi gelmiş borcu 30.000 TL olsun. Zekâta tabi toplam 300.000 + 100.000 + 50.000 − 30.000 = 420.000 TL’dir. Altın nisabının değeri 400.000 TL ise nisap aşılmıştır ve zekât 420.000 / 40 = 10.500 TL’dir. Uzun vadeli yatırım hissesi için şirket varlığı yaklaşımını benimseyen kişi, hisse payının yalnızca zekâta tabi kısmını hesaba katar. Hesaplamayı yaptırmak isteyen kişiler, bir zekât danışmanından veya müftülükten yardım alabilir.

Sık karşılaşılan durumlar

Bir kişi emeklilik için hisse biriktiriyorsa, tutuş amacını belirleyerek zekât yöntemini seçmelidir. Bir kişi bazı hisselerini alıp satarken bazılarını uzun vadeli tutuyorsa, ayrı ayrı hesaplar. Bir kişi hisselerini kredili işlemle almışsa, kredinin faizi ayrı bir günah konusudur ve vadesi gelen kredi borcu zekât hesabında düşülebilir. Bu yazı genel bilgilendirme niteliğindedir; yatırım tavsiyesi değildir.

Hisse yatırımcısının, zekât hesabını yıllık portföy değerlemesiyle birlikte yapması pratik bir yoldur. Aracı kurum hesap özetleri, yıl sonu değerleri ve temettü kayıtları bu hesap için yeterli veriyi sağlar. Kayıtlı bilgi, hesabın doğruluğu ve hesap verebilirlik bakımından da önemlidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Hisse senedinin zekâtı nasıl verilir?

Alım satım amacıyla tutulan hisseler ticaret malı gibi, yıl sonu piyasa değeri üzerinden kırkta bir oranında zekâta tabidir. Uzun vadeli yatırım amacıyla tutulanlarda ise ya piyasa değeri ya da şirketin zekâta tabi varlıklarındaki pay esas alınır.

Yatırım fonlarının zekâtı nasıl hesaplanır?

Fon payları yıl sonundaki birim değeri üzerinden hesaplanır ve zekâta tabidir. Fonun içeriğinde zekâta tabi olmayan sabit varlık oranı varsa, uzman görüşü doğrultusunda indirim yapılabileceği öne sürülür.

Faiz payı zekâtla birlikte ödenir mi?

Hayır. Faiz veya haram payı ayrıca arındırılır ve hayır yoluna verilir; zekât yerine geçmez. Zekât, helal mal üzerinden hesaplanır ve verilir.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 20 Mayıs 2026 · Kaynaklar: İslam Fıkıh Akademisi ve çağdaş zekât kurultayı kararları; AAOIFI Şer'î Standartlar, Zekât; TDV İslâm Ansiklopedisi, "Zekât" ve "Hisse Senedi" maddeleri; Diyanet İşleri Başkanlığı, diyanet.gov.tr

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

• İman nedir, kısaca nasıl tanımlanır?
• İmanın şartları kaçtır ve nelerdir?
• Âmentü duası nedir, ezberlemek şart mıdır?
• İman ile İslam arasında fark var mıdır?
• Kelime-i şehâdet nedir, söyleyen Müslüman olur mu?

Bu içerik nasıl hazırlandı? →